اینورترها (VFD) یکی از مهمترین تجهیزات اتوماسیون صنعتی هستند که برای کنترل سرعت، جهت چرخش و راهاندازی نرم موتورهای الکتریکی استفاده میشوند. اما عملکرد صحیح اینورتر تنها به تنظیم پارامترها محدود نمیشود؛ بلکه نحوه سیمبندی ورودیهای دیجیتال نیز نقش بسیار مهمی در کنترل موتور دارد.
تصاویر بالا نمونههایی از رایجترین روشهای سیمبندی شستی استارت، استپ و سلکتورهای تعیین جهت چرخش روی ورودیهای دیجیتال اینورتر را نشان میدهند. در این مقاله با این روشها، تفاوت حالت 2-Wire و 3-Wire و نکات مهم برنامهریزی ورودیهای اینورتر آشنا میشویم.
ورودیهای دیجیتال اینورتر چیست؟
اکثر اینورترها دارای چندین Digital Input هستند که معمولاً با نامهایی مانند P1، P2، P3، X1، X2، DI1، DI2 یا عناوین مشابه مشخص میشوند.
این ورودیها برای دریافت فرمان از تجهیزات مختلف استفاده میشوند، مانند:
- شستی استارت
- شستی استپ
- سلکتور راستگرد و چپگرد
- لیمیت سوئیچ
- سنسور القایی
- میکروسوئیچ
- PLC
- رلههای کنترلی
ترمینال CM چیست؟
در اکثر اینورترها ترمینال CM یا COM به عنوان ترمینال مشترک ورودیهای دیجیتال شناخته میشود.
تمام کلیدها، شستیها یا سنسورها در نهایت به این ترمینال متصل میشوند تا فرمان به ورودی دیجیتال منتقل شود.
کنترل موتور با شستی استارت و استپ
سادهترین روش کنترل موتور استفاده از دو شستی است.
شستی سبز (Start)
وظیفه روشن کردن موتور را دارد.
شستی قرمز (Stop)
برای توقف موتور استفاده میشود.
در این روش معمولاً یکی از ورودیهای دیجیتال برای فرمان RUN و ورودی دیگر برای فرمان STOP برنامهریزی میشود.
کنترل جهت چرخش موتور
یکی از قابلیتهای مهم اینورتر تغییر جهت چرخش موتور است.
این کار معمولاً توسط:
- شستیها
- سلکتور دوحالته
- کلید گردان
- PLC
انجام میشود.
در تصاویر مشاهده میشود که:
P1
برای چرخش راستگرد (Forward)
و
P2
برای چرخش چپگرد (Reverse)
تعریف شدهاند.
حالت 2-Wire چیست؟
در حالت 2-Wire موتور تا زمانی که ورودی فعال باشد به کار ادامه میدهد.
به محض قطع شدن فرمان، موتور متوقف میشود.
کاربردها:
- فنها
- پمپها
- سیستمهای تهویه
- خطوط تولید ساده
مزایا:
- سیمبندی آسان
- تعداد قطعات کمتر
- مناسب برای کنترل دائم
حالت 3-Wire چیست؟
در این روش از سه شستی استفاده میشود:
- Start
- Stop
- Common
با یک بار فشار دادن Start موتور روشن میشود و تا زمان فشردن Stop روشن باقی میماند.
این روش در صنایع بسیار رایج است زیرا ایمنی بیشتری دارد.
کنترل با سلکتور دوحالته
در بسیاری از تابلوهای برق از سلکتور دوحالته استفاده میشود.
در این حالت:
- وضعیت اول → چرخش راستگرد
- وضعیت دوم → چرخش چپگرد
این روش باعث کاهش تعداد شستیها و سادهتر شدن کنترل اپراتور میشود.
تنظیم پارامترهای اینورتر
در تصاویر نمونهای از تنظیمات ورودیها نمایش داده شده است.
به طور معمول:
- ورودی P1 برای فرمان Forward تعریف میشود.
- ورودی P2 برای فرمان Reverse تعریف میشود.
- در حالت 3-Wire نیز ورودی مربوط به Start و Stop مطابق دفترچه راهنمای اینورتر برنامهریزی میشود.
توجه داشته باشید که شماره پارامترها در برندهای مختلف (Delta، INVT، LS، Schneider، Siemens، ABB، Danfoss، Mitsubishi و…) متفاوت است؛ بنابراین همیشه باید از دفترچه راهنمای همان مدل استفاده شود.
نکات مهم هنگام سیمبندی
- قبل از سیمبندی برق اینورتر را قطع کنید.
- از ولتاژ مجاز ورودیهای دیجیتال استفاده کنید.
- سیمهای فرمان را از کابل قدرت جدا عبور دهید.
- از کابل شیلددار برای مسیرهای طولانی استفاده کنید.
- پس از پایان سیمبندی عملکرد شستیها را تست کنید.
- تنظیمات پارامترها را با نوع سیمبندی مطابقت دهید.
کاربردهای این روش
این نوع کنترل در بسیاری از صنایع استفاده میشود، از جمله:
- نوار نقاله
- دستگاههای بستهبندی
- ماشینآلات CNC
- خطوط مونتاژ
- صنایع غذایی
- پمپها
- کمپرسورها
- فنهای صنعتی
- جرثقیلها
- سیستمهای انتقال مواد
جمعبندی
سیمبندی صحیح شستیها و سلکتورها روی ورودیهای دیجیتال اینورتر، یکی از مهمترین مراحل راهاندازی سیستمهای کنترل موتور است. انتخاب بین حالت 2-Wire و 3-Wire به نوع کاربرد، سطح ایمنی موردنیاز و نحوه بهرهبرداری از دستگاه بستگی دارد. با تنظیم صحیح ورودیهای دیجیتال و برنامهریزی مناسب پارامترهای اینورتر، میتوان کنترل دقیق، ایمن و قابل اطمینانی بر موتورهای الکتریکی ایجاد کرد. این دانش برای برقکاران صنعتی، تکنسینهای اتوماسیون و سازندگان تابلو برق یک مهارت ضروری محسوب میشود.
11 بازدید