تابلو GIS چیست و چه تفاوتی با تابلو AIS دارد؟ آشنایی کامل با Gas Insulated Switchgear، مزایا، معایب، تجهیزات داخلی و کاربرد در پستهای 20، 63، 132 و 230 کیلوولت.
تابلو GIS چیست؟
تابلو GIS مخفف عبارت Gas Insulated Switchgear به معنی “تابلوی عایقبندی شده با گاز” است.
در این نوع تابلو، تجهیزات فشار متوسط و فشار قوی داخل محفظههای فلزی کاملاً آببندی شده قرار میگیرند و از گاز SF6 به عنوان عایق الکتریکی و خاموشکننده قوس استفاده میشود.
به دلیل ابعاد کوچک، ایمنی بالا و قابلیت اطمینان زیاد، GIS یکی از پیشرفتهترین فناوریهای پست برق در جهان محسوب میشود.
GIS چگونه کار میکند؟
در تابلو GIS کلیه تجهیزات مانند:
- دژنکتور
- سکسیونر
- باسبار
- CT
- PT
- برقگیر
داخل محفظههای فلزی قرار دارند.
این محفظهها با گاز SF6 پر میشوند که دارای استقامت الکتریکی بسیار بالایی است.
در نتیجه:
✅ فاصله عایقی کاهش مییابد.
✅ تجهیزات کوچکتر میشوند.
✅ احتمال خطا کاهش پیدا میکند.
اجزای اصلی تابلو GIS
دژنکتور
قطع و وصل مدار.
سکسیونر
ایزوله کردن تجهیزات.
کلید ارت
اتصال مدار به زمین هنگام تعمیرات.
باسبار
توزیع انرژی.
CT
اندازهگیری جریان.
PT
اندازهگیری ولتاژ.
برقگیر
حفاظت در برابر اضافه ولتاژ.
مزایای تابلو GIS
اشغال فضای بسیار کم
مهمترین مزیت GIS.
گاهی تا:
80 درصد
فضای کمتری نسبت به AIS نیاز دارد.
قابلیت اطمینان بالا
به دلیل قرار گرفتن تجهیزات در محیط بسته.
مقاومت در برابر آلودگی
مناسب:
- مناطق ساحلی
- مناطق صنعتی
- مناطق مرطوب
ایمنی بالا
تماس مستقیم با قسمتهای برقدار تقریباً غیرممکن است.
کاهش هزینه نگهداری
به دلیل طراحی بسته.
معایب تابلو GIS
❌ قیمت اولیه بالا
❌ نیاز به تجهیزات تخصصی
❌ تعمیرات پیچیدهتر
❌ وابستگی به گاز SF6
GIS در چه ولتاژهایی استفاده میشود؟
بیشترین کاربرد:
- 20kV
- 33kV
- 63kV
- 132kV
- 230kV
- 400kV
GIS در پست 20 کیلوولت
در:
- نیروگاههای خورشیدی
- صنایع بزرگ
- شهرکهای صنعتی
کاربرد فراوان دارد.
GIS در پست 132 کیلوولت
امروزه بسیاری از پستهای جدید شهری به صورت GIS ساخته میشوند.
GIS در پست 400 کیلوولت
در کلانشهرها و مناطق با محدودیت زمین استفاده میشود.
تفاوت GIS و AIS
| ویژگی | GIS | AIS |
|---|---|---|
| عایق | SF6 | هوا |
| فضای مورد نیاز | بسیار کم | زیاد |
| هزینه اولیه | بیشتر | کمتر |
| نگهداری | کمتر | بیشتر |
| مقاومت در برابر آلودگی | عالی | متوسط |
| قابلیت اطمینان | بسیار بالا | بالا |
AIS چیست؟
AIS مخفف:
Air Insulated Switchgear
است.
در AIS از هوا برای عایقبندی استفاده میشود.
GIS یا AIS؟
اگر:
زمین محدود باشد
✅ GIS بهترین گزینه است.
اگر:
هزینه اولیه مهمتر باشد
✅ AIS اقتصادیتر است.
کاربرد GIS در نیروگاه خورشیدی
در نیروگاههای بزرگ:
- 10 مگاوات
- 50 مگاوات
- 100 مگاوات
استفاده از GIS بسیار رایج است.
مزایا:
✅ اشغال فضای کمتر
✅ قابلیت اطمینان بیشتر
✅ کاهش خاموشی
کاربرد GIS در پستهای شهری
در شهرهای بزرگ:
- تهران
- اصفهان
- مشهد
- شیراز
به دلیل کمبود زمین، GIS گزینه اصلی است.
بهترین برندهای GIS
برندهای مطرح جهانی:
- Siemens
- ABB
- Schneider Electric
- Hitachi Energy
- GE Grid
- Hyundai Electric
نکات مهم هنگام خرید GIS
ولتاژ نامی
- 24kV
- 36kV
- 63kV
- 132kV
جریان نامی
- 630A
- 1250A
- 2000A
- 3150A
قدرت قطع
- 25kA
- 31.5kA
- 40kA
فشار گاز SF6
باید به صورت دورهای کنترل شود.
آینده GIS
در سالهای اخیر تلاش زیادی برای کاهش مصرف گاز SF6 انجام شده است.
نسلهای جدید GIS:
- GIS بدون SF6
- GIS با گازهای سازگار با محیط زیست
در حال توسعه هستند.
جمعبندی
تابلو GIS یکی از پیشرفتهترین تجهیزات صنعت برق است که با استفاده از گاز SF6 امکان ساخت پستهای بسیار فشرده، ایمن و مطمئن را فراهم میکند. این فناوری در پستهای شهری، نیروگاهها، صنایع و شبکههای انتقال برق کاربرد گستردهای دارد و به دلیل اشغال فضای کم، روزبهروز محبوبتر میشود.
سوالات متداول
GIS چیست؟
تابلوی عایقبندی شده با گاز SF6 برای شبکههای فشار متوسط و فشار قوی.
مزیت اصلی GIS چیست؟
اشغال فضای بسیار کمتر نسبت به AIS.
تفاوت GIS و AIS چیست؟
در GIS از گاز SF6 و در AIS از هوا به عنوان عایق استفاده میشود.
آیا GIS برای نیروگاه خورشیدی مناسب است؟
بله، به خصوص در نیروگاههای بزرگ و پروژههای با محدودیت فضا.
GIS چیست، تابلو GIS، Gas Insulated Switchgear، تفاوت GIS و AIS، پست GIS، GIS 132 کیلوولت، GIS 400 کیلوولت، تجهیزات پست برق، دانشنامه برق و کابل تکه کابل.
9 بازدید