با توسعه روزافزون نیروگاههای خورشیدی در سراسر جهان، کیفیت تجهیزات مورد استفاده در سیستمهای فتوولتائیک اهمیت بسیار زیادی پیدا کرده است. یکی از مهمترین این تجهیزات، کابل سولار یا کابل فتوولتائیک (PV Cable) است که وظیفه انتقال انرژی تولید شده توسط پنلهای خورشیدی را بر عهده دارد.
کابلهای خورشیدی در تمام طول عمر نیروگاه، به صورت مداوم در معرض تابش مستقیم خورشید، اشعه فرابنفش (UV)، بارندگی، گردوغبار، یخبندان، تغییرات شدید دما و تنشهای مکانیکی قرار دارند. به همین دلیل، تولیدکنندگان معتبر جهان موظف هستند کابلهای خود را مطابق استانداردهای بینالمللی تولید کنند.
یکی از مهمترین این استانداردها، EN 50618 است که امروزه به عنوان مرجع اصلی تولید کابلهای خورشیدی در اروپا و بسیاری از کشورهای جهان شناخته میشود.
استاندارد EN 50618 چیست؟
EN 50618 استاندارد اروپایی مخصوص طراحی، تولید و آزمایش کابلهای مورد استفاده در سیستمهای فتوولتائیک (Photovoltaic Systems) است.
این استاندارد توسط کمیته استانداردسازی اروپا (CENELEC) تدوین شده و تمامی الزامات فنی مربوط به کابلهایی که در نیروگاههای خورشیدی مورد استفاده قرار میگیرند را مشخص میکند.
کابلهایی که این استاندارد را دریافت میکنند، برای استفاده طولانیمدت در فضای باز طراحی شدهاند و میتوانند در سختترین شرایط محیطی عملکرد مطمئن و ایمنی داشته باشند.
چرا استاندارد EN 50618 اهمیت دارد؟
یک نیروگاه خورشیدی معمولاً برای بیش از ۲۵ سال طراحی میشود.
اگر کابلهای مورد استفاده کیفیت مناسبی نداشته باشند، مشکلات زیر ایجاد میشود:
- افزایش افت ولتاژ
- کاهش راندمان نیروگاه
- ترک خوردن روکش کابل
- نفوذ رطوبت
- اتصال کوتاه
- افزایش احتمال آتشسوزی
- کاهش عمر تجهیزات
استاندارد EN 50618 برای جلوگیری از این مشکلات تدوین شده است.
کابلهای دارای استاندارد EN 50618 چه ویژگیهایی دارند؟
۱. مقاومت فوقالعاده در برابر اشعه UV
بیشترین آسیب کابلهای نصب شده روی سقف یا نیروگاههای خورشیدی، ناشی از تابش مستقیم نور خورشید است.
کابلهای دارای استاندارد EN 50618 در برابر اشعه فرابنفش مقاومت بسیار بالایی دارند و روکش آنها در اثر تابش طولانیمدت دچار ترک، شکستگی یا پوسیدگی نمیشود.
۲. مقاومت در برابر دمای بسیار بالا و بسیار پایین
کابلهای سولار ممکن است در طول سال در دماهای بسیار متفاوت کار کنند.
مطابق استاندارد EN 50618 این کابلها معمولاً قادرند در محدوده:
40- تا 120+ درجه سانتیگراد
بدون افت کیفیت کار کنند.
این ویژگی باعث میشود کابل برای مناطق کویری، کوهستانی و مرطوب مناسب باشد.
۳. تحمل ولتاژ بالا
اکثر کابلهای دارای این استاندارد برای سیستمهای خورشیدی تا 1500 ولت DC طراحی شدهاند.
این موضوع باعث میشود در نیروگاههای بزرگ نیز قابل استفاده باشند.
۴. هادی مس قلعاندود
یکی از مهمترین ویژگیهای کابلهای استاندارد خورشیدی، استفاده از هادی مس قلعاندود (Tinned Copper) است.
برخلاف کابلهای برق معمولی که از مس بدون پوشش استفاده میکنند، در کابلهای خورشیدی سطح هادی با لایهای از قلع پوشیده میشود.
مزایای این کار عبارتاند از:
- جلوگیری از اکسید شدن مس
- افزایش مقاومت در برابر رطوبت
- افزایش طول عمر کابل
- جلوگیری از خوردگی
- بهبود عملکرد در فضای باز
به همین دلیل، رشتههای کابل سولار معمولاً نقرهای رنگ هستند و رنگ مسی ندارند.
۵. عایق XLPO
در کابلهای دارای استاندارد EN 50618 معمولاً از عایق XLPO (Cross Linked Polyolefin) استفاده میشود.
این عایق دارای مزایای زیر است:
- تحمل دمای بالا
- مقاومت مکانیکی زیاد
- انعطاف مناسب
- مقاومت در برابر مواد شیمیایی
- مقاومت در برابر اشعه خورشید
۶. روکش هالوژن فری
اکثر کابلهای استاندارد خورشیدی دارای روکش LSZH یا HFFR هستند.
در صورت آتشسوزی این روکش:
- دود بسیار کمی تولید میکند.
- گازهای سمی آزاد نمیکند.
- آسیب کمتری به تجهیزات وارد میشود.
۷. مقاومت در برابر ازن و رطوبت
کابلهای خورشیدی دائماً در معرض بارندگی و رطوبت قرار دارند.
مطابق استاندارد EN 50618 کابل باید در برابر:
- باران
- برف
- رطوبت
- بخار آب
- ازن
کاملاً مقاوم باشد.
۸. مقاومت مکانیکی بالا
در هنگام نصب نیروگاه خورشیدی، کابلها از روی سینی کابل، داکت، سقف و سازه فلزی عبور میکنند.
بنابراین باید در برابر:
- کشش
- خمش
- سایش
- ضربه
مقاومت بالایی داشته باشند.
آزمایشهای استاندارد EN 50618
برای دریافت این استاندارد، کابل باید آزمایشهای مختلفی را با موفقیت پشت سر بگذارد، از جمله:
- تست مقاومت در برابر UV
- تست کشش
- تست خمش
- تست مقاومت الکتریکی
- تست ولتاژ
- تست پیری حرارتی
- تست نفوذ رطوبت
- تست مقاومت شیمیایی
- تست شعله
- تست دود
تفاوت کابل معمولی با کابل دارای استاندارد EN 50618
| کابل معمولی | کابل دارای EN 50618 |
|---|---|
| مناسب فضای داخلی | مناسب فضای باز |
| مقاومت UV پایین | مقاومت بسیار بالا |
| مس بدون قلع | مس قلعاندود |
| عمر کمتر | عمر بیش از ۲۵ سال |
| مقاومت محدود در برابر رطوبت | مقاوم در برابر رطوبت و ازن |
| مناسب برق AC | مناسب سیستمهای خورشیدی DC |
آیا استاندارد EN 50618 به تنهایی کافی است؟
اگرچه EN 50618 یکی از مهمترین استانداردهای کابل خورشیدی است، اما بسیاری از تولیدکنندگان معتبر محصولات خود را مطابق استانداردهای دیگری مانند IEC 62930 نیز تولید میکنند.
وجود هر دو استاندارد روی کابل نشاندهنده کیفیت بالاتر و انطباق با الزامات بینالمللی است.
هنگام خرید کابل سولار به چه مواردی توجه کنیم؟
قبل از خرید کابل خورشیدی بررسی کنید که روی بدنه کابل موارد زیر درج شده باشد:
- EN 50618
- IEC 62930
- H1Z2Z2-K
- ولتاژ 1500V DC
- سطح مقطع
- نام تولیدکننده
- سال تولید
- متراژ کابل
چرا وجود استاندارد EN 50618 برای نیروگاههای خورشیدی اهمیت دارد؟
نیروگاه خورشیدی یک سرمایهگذاری بلندمدت است و تعویض کابلها پس از نصب، هزینه و زمان زیادی به همراه دارد. استفاده از کابل دارای استاندارد EN 50618 باعث میشود:
- راندمان انتقال انرژی افزایش یابد.
- افت ولتاژ کاهش پیدا کند.
- احتمال خرابی کابل به حداقل برسد.
- عمر مفید سیستم به بیش از ۲۵ سال برسد.
- هزینههای تعمیر و نگهداری کاهش یابد.
- ایمنی کل نیروگاه افزایش پیدا کند.
جمعبندی
استاندارد EN 50618 یکی از معتبرترین استانداردهای بینالمللی برای کابلهای خورشیدی است و نشان میدهد که کابل از نظر کیفیت ساخت، مقاومت مکانیکی، ایمنی الکتریکی و دوام در شرایط سخت محیطی، تمامی آزمونهای لازم را با موفقیت پشت سر گذاشته است.
در هنگام خرید استاندارد یا سایر برندهای معتبر، حتماً به وجود این استاندارد روی بدنه کابل یا دیتاشیت محصول توجه کنید. کابلهای دارای استاندارد EN 50618 با هادی مس قلعاندود، عایق XLPO و روکش مقاوم در برابر اشعه UV، بهترین انتخاب برای نیروگاههای خورشیدی خانگی، صنعتی و مزارع فتوولتائیک هستند و میتوانند عملکردی مطمئن و پایدار را در طول دههها تضمین کنند.
59 بازدید