دژنکتور چیست و چه کاربردی دارد؟ آشنایی کامل با Circuit Breaker، انواع دژنکتور، نحوه عملکرد، کاربرد در پستهای برق، شبکههای 20 و 33 کیلوولت و تفاوت آن با سکسیونر.
دژنکتور چیست؟
دژنکتور یا Circuit Breaker یکی از مهمترین تجهیزات حفاظتی در شبکههای برق است که وظیفه قطع و وصل جریان در شرایط عادی و همچنین هنگام بروز خطا را بر عهده دارد.
دژنکتور قادر است:
✅ جریان نامی
✅ جریان اضافه بار
✅ جریان اتصال کوتاه
را به صورت ایمن قطع کند.
وظیفه دژنکتور چیست؟
مهمترین وظایف دژنکتور عبارتاند از:
- حفاظت تجهیزات
- جلوگیری از آسیب ترانسفورماتورها
- حفاظت کابلها
- حفاظت موتورهای الکتریکی
- جداسازی بخش معیوب شبکه
دژنکتور چگونه کار میکند؟
هنگام وقوع خطا:
- رله حفاظتی خطا را تشخیص میدهد.
- فرمان قطع صادر میشود.
- دژنکتور باز میشود.
- قوس الکتریکی خاموش میشود.
- مدار از شبکه جدا میشود.
اجزای اصلی دژنکتور
کنتاکت ثابت
برای عبور جریان.
کنتاکت متحرک
برای قطع و وصل مدار.
محفظه خاموشکننده قوس
برای خاموش کردن قوس الکتریکی.
مکانیزم عملکرد
فنری یا موتوری.
رله حفاظتی
برای تشخیص خطا.
انواع دژنکتور
دژنکتور خلأ (VCB)
پرکاربردترین نوع در شبکههای 20 و 33 کیلوولت.
مزایا:
✅ طول عمر بالا
✅ تعمیرات کم
✅ ایمنی بالا
دژنکتور SF6
خاموش کردن قوس توسط گاز SF6.
کاربرد:
- پستهای انتقال
- ولتاژهای بالا
دژنکتور روغنی
مدل قدیمیتر.
امروزه کمتر استفاده میشود.
دژنکتور هوایی (ACB)
در تابلوهای فشار ضعیف استفاده میشود.
دژنکتور 20 کیلوولت
بیشترین کاربرد در ایران.
موارد استفاده:
- پستهای زمینی
- RMU
- نیروگاه خورشیدی
- شهرکهای صنعتی
دژنکتور 33 کیلوولت
در صنایع بزرگ و پستهای فوق توزیع استفاده میشود.
تفاوت دژنکتور و سکسیونر
| ویژگی | دژنکتور | سکسیونر |
|---|---|---|
| قطع جریان بار | ✅ | ❌ |
| قطع اتصال کوتاه | ✅ | ❌ |
| حفاظت شبکه | ✅ | ❌ |
| مشاهده فاصله ایزولاسیون | ❌ | ✅ |
تفاوت دژنکتور و ریکلوزر
دژنکتور
پس از قطع نیاز به فرمان مجدد دارد.
ریکلوزر
دارای قابلیت وصل مجدد خودکار است.
تفاوت دژنکتور و فیوز
فیوز
پس از عمل کردن باید تعویض شود.
دژنکتور
قابل استفاده مجدد است.
کاربردهای دژنکتور
پستهای برق
حفاظت فیدرها.
نیروگاههای خورشیدی
حفاظت خروجی نیروگاه.
صنایع بزرگ
کنترل و حفاظت تجهیزات.
شبکه توزیع
جداسازی خطاها.
مزایای دژنکتور
✅ حفاظت کامل تجهیزات
✅ قطع سریع اتصال کوتاه
✅ قابلیت کنترل از راه دور
✅ عمر مکانیکی بالا
✅ افزایش ایمنی شبکه
بهترین برندهای دژنکتور
- Siemens
- ABB
- Schneider Electric
- Eaton
- Hyundai
- LS Electric
نکات مهم هنگام خرید دژنکتور
ولتاژ نامی
- 12kV
- 24kV
- 36kV
جریان نامی
- 630A
- 1250A
- 2000A
قدرت قطع
- 16kA
- 20kA
- 25kA
- 31.5kA
دژنکتور در نیروگاه خورشیدی
در نیروگاههای خورشیدی برای:
- حفاظت ترانسفورماتور
- حفاظت خروجی اینورتر
- اتصال به شبکه
استفاده میشود.
جمعبندی
دژنکتور یکی از حیاتیترین تجهیزات شبکه برق است که برای قطع و وصل ایمن مدار و حفاظت تجهیزات در برابر اضافه بار و اتصال کوتاه استفاده میشود. امروزه دژنکتورهای خلأ (VCB) پرکاربردترین نوع دژنکتور در شبکههای 20 و 33 کیلوولت محسوب میشوند و نقش مهمی در پایداری شبکه برق دارند.
سوالات متداول
دژنکتور چیست؟
کلیدی حفاظتی که قادر به قطع جریان بار و اتصال کوتاه است.
تفاوت دژنکتور و سکسیونر چیست؟
دژنکتور میتواند جریان را قطع کند اما سکسیونر فقط برای جداسازی مدار بدون بار استفاده میشود.
بهترین نوع دژنکتور فشار متوسط چیست؟
دژنکتور خلأ (VCB).
دژنکتور در کجا استفاده میشود؟
در پستهای برق، تابلوهای فشار متوسط، صنایع و نیروگاههای خورشیدی.
دژنکتور چیست، Circuit Breaker، دژنکتور 20 کیلوولت، دژنکتور 33 کیلوولت، تفاوت دژنکتور و سکسیونر، دژنکتور VCB، تجهیزات فشار متوسط، دانشنامه برق و کابل تکه کابل.
3 بازدید
فروشگاه ها
