تسمه ارت (Earth Strip) چیست؟ راهنمای کامل انتخاب، کاربرد، مشخصات فنی و قیمت ۱۴۰۵
سیستم اتصال به زمین (ارتینگ) یکی از مهمترین بخشهای هر شبکه برق صنعتی، ساختمانی و تأسیساتی است. وظیفه اصلی این سیستم، انتقال جریانهای نشتی، اتصال کوتاه و اضافه ولتاژ به زمین و حفاظت از جان افراد و تجهیزات الکتریکی است. در سالهای اخیر با افزایش قیمت مس، استفاده از تسمه ارت گالوانیزه و تسمه ارت استیل به عنوان جایگزینی اقتصادی برای سیم و کابل مسی، رشد چشمگیری داشته است.
اگر قصد خرید تسمه ارت برای اجرای چاه ارت، پست برق، نیروگاه، کارخانه، پروژه ساختمانی یا تأسیسات صنعتی را دارید، در این مقاله با مشخصات فنی، انواع، مزایا، کاربردها، روش نصب و عوامل مؤثر بر قیمت آن آشنا خواهید شد.
تسمه ارت چیست؟
تسمه ارت (Earth Strip یا Grounding Strip) یک هادی فلزی با سطح مقطع تخت است که برای ایجاد مسیر کممقاومت بین تجهیزات برقی و زمین استفاده میشود. این قطعه در سیستم ارتینگ جایگزین مناسبی برای کابلهای مسی بوده و وظیفه انتقال جریان خطا، جریان نشتی و اضافه ولتاژ را بر عهده دارد.
در بسیاری از پروژههای برق فشار ضعیف، فشار متوسط و فشار قوی، تسمه ارت به دلیل قیمت مناسب، مقاومت مکانیکی بالا و طول عمر زیاد، به عنوان گزینه اصلی اجرای سیستم ارت مورد استفاده قرار میگیرد.
چرا استفاده از تسمه ارت اهمیت دارد؟
یک سیستم ارت استاندارد مزایای بسیار مهمی دارد:
- محافظت از جان افراد در برابر برقگرفتگی
- جلوگیری از آسیب تجهیزات برقی
- تخلیه جریانهای اتصال کوتاه
- حفاظت در برابر صاعقه
- کاهش نویزهای الکتریکی
- افزایش ایمنی تابلوهای برق
- جلوگیری از آسیب تجهیزات مخابراتی
- کاهش هزینه تعمیرات شبکه
مزایای تسمه ارت نسبت به کابل مسی
با توجه به افزایش قیمت مس، بسیاری از شرکتهای برق و پیمانکاران از تسمه ارت استفاده میکنند.
مهمترین مزایا عبارتاند از:
✅ قیمت اقتصادیتر
✅ کاهش احتمال سرقت
✅ مقاومت مکانیکی بسیار بالا
✅ دوام زیاد در محیطهای صنعتی
✅ نصب آسان
✅ قابلیت جوشکاری کدولد
✅ مناسب برای دفن مستقیم در خاک
✅ مناسب برای پروژههای بزرگ انتقال و توزیع برق
کاربردهای تسمه ارت
تسمه ارت تقریباً در تمامی پروژههای برقی استفاده میشود.
مهمترین کاربردها شامل:
- اجرای چاه ارت
- شبکههای توزیع برق
- پستهای برق
- نیروگاهها
- صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
- کارخانهها
- تابلوهای برق فشار ضعیف و فشار متوسط
- دکلهای مخابراتی
- دکلهای روشنایی
- سیستمهای صاعقهگیر
- نیروگاه خورشیدی
- نیروگاه بادی
- مراکز داده (Data Center)
- بیمارستانها
- فرودگاهها
- ایستگاههای راهآهن
انواع تسمه ارت
۱. تسمه ارت گالوانیزه گرم
پرکاربردترین نوع در ایران است.
مزایا:
- قیمت مناسب
- مقاومت بالا
- نصب آسان
- مناسب برای اکثر پروژهها
۲. تسمه ارت استنلس استیل
برای محیطهای خورنده استفاده میشود.
موارد مصرف:
- مناطق ساحلی
- صنایع شیمیایی
- پالایشگاهها
- پتروشیمیها
- صنایع دریایی
مزایا:
- مقاومت بسیار زیاد در برابر خوردگی
- عمر طولانی
- عملکرد پایدار
۳. تسمه ارت مسی
بالاترین رسانایی الکتریکی را دارد اما به دلیل قیمت بالا و خطر سرقت، امروزه کمتر مورد استفاده قرار میگیرد.
۴. تسمه ارت بافته (Braided)
برای اتصال تجهیزات متحرک، تابلوها و ماشینآلات استفاده میشود.
۵. تسمه ارت مش یا شبکهای
بیشتر در پستهای برق فشار قوی استفاده میشود.
مشخصات فنی تسمه ارت
تسمههای ارت معمولاً با مشخصات زیر تولید میشوند:
- عرض: ۲۰ تا ۱۰۰ میلیمتر
- ضخامت: ۳ تا ۱۰ میلیمتر
- طول شاخه: ۶ متر
- جنس:
- فولاد گالوانیزه گرم
- استنلس استیل
- مس
- نوع پوشش:
- Hot Dip Galvanized
- Stainless Steel
- Copper
چرا تسمه ارت گالوانیزه محبوب است؟
فولاد گالوانیزه دارای پوشش ضخیم روی است که باعث میشود:
- در برابر رطوبت مقاوم باشد.
- دیرتر دچار خوردگی شود.
- هزینه اجرای سیستم ارت کاهش یابد.
- استحکام مکانیکی بالایی داشته باشد.
به همین دلیل در اکثر پروژههای برق ایران از تسمه ارت گالوانیزه استفاده میشود.
روش نصب تسمه ارت
برای اجرای صحیح سیستم ارت معمولاً مراحل زیر انجام میشود:
- حفر چاه یا ترانشه ارت
- نصب تسمه ارت در مسیر طراحی
- اتصال با جوش کدولد یا بست استاندارد
- اتصال به الکترود یا میله ارت
- اتصال تجهیزات به شبکه ارت
- اندازهگیری مقاومت زمین با ارت تستر
نکات مهم هنگام خرید تسمه ارت
پیش از خرید، موارد زیر را بررسی کنید:
- نوع پروژه
- مقاومت ویژه خاک
- شرایط آبوهوایی
- میزان رطوبت
- احتمال خوردگی
- عرض و ضخامت تسمه
- کیفیت گالوانیزه
- استاندارد تولید
- برند سازنده
قیمت تسمه ارت
قیمت تسمه ارت به عوامل مختلفی بستگی دارد:
- جنس تسمه
- عرض
- ضخامت
- وزن
- کیفیت گالوانیزه
- برند تولیدکننده
- قیمت روز فولاد
- قیمت جهانی فلزات
- میزان سفارش
به دلیل نوسانات بازار فلزات، توصیه میشود قیمت روز را از فروشندگان معتبر استعلام بگیرید.
جمعبندی
تسمه ارت یکی از مهمترین اجزای سیستم اتصال به زمین است که نقش اساسی در حفاظت از جان افراد، تجهیزات و شبکه برق ایفا میکند. امروزه تسمه ارت گالوانیزه به دلیل قیمت مناسب، مقاومت بالا، طول عمر زیاد و کاهش احتمال سرقت، بهترین جایگزین کابلهای مسی در بسیاری از پروژههای صنعتی و ساختمانی محسوب میشود. انتخاب صحیح جنس، ابعاد و روش نصب تسمه ارت، تأثیر مستقیمی بر عملکرد سیستم ارتینگ و افزایش ایمنی شبکه خواهد داشت.
تسمه ارت، تسمه ارت گالوانیزه، تسمه ارت استیل، تسمه اتصال به زمین، Earth Strip، تسمه ارت فولادی، قیمت تسمه ارت، خرید تسمه ارت، سیستم ارتینگ، اجرای چاه ارت، تجهیزات ارتینگ، ارت گالوانیزه، تسمه اتصال زمین، تسمه ارت نیروگاهی، تسمه ارت پست برق، تسمه ارت تابلو برق، تسمه ارت صنعتی، ارت فشار متوسط، ارت فشار قوی، تجهیزات اتصال به زمین.
سیستم اتصال به زمین یکی از بخشهای اصلی در شبکههای توزیع برق است که سلامت شبکه و جان افراد را تضمین میکند. افزایش هزینههای مرتبط با کابلهای مسی به منظور برقرار کردن سیسم ارت سبب شده است تا طراحان شبکهها و مدارهای برق در فکر جایگزینی ارزانتر برای آن باشند. تسمه ارت یکی از مواردی است که میتواند ضمن ایفای نقشی مشابه کابلهای مسی، سیستم اتصال به زمین را با هزینهای بسیار کمتر تکمیل نماید. علاوه بر این برای سارقان سیم و کابل، متریال فولاد گالوانیزه یا استنلس استیل که از آن برای ساخت تسمه ارت استفاده میشود، بسیار کمتر از کابلهای مسی وسوسه کننده است؛ در نتیجه با کاهش آمار سرقت، هزینههای جانبی مربوط به تعمیر و نگهداری شبکههای توزیع و انتقال نیروی برق نیز کاهش مییابد.
تسمه ارت جایگزین مناسب و ارزان برای کابلهای مسی با ارزش
تسمه ارت یکی از ابزارهایی است که برای مقابله با الکتریسیته ساکن و محافظت از افراد و تجهیزات الکترونیکی در برابر تخلیه الکترواستاتیکی (ESD) طراحی شده است. این تسمه قادر است همانند کابلهای مسی، جریانهای الکتریکی مخرب و اتصال کوتاه را به یک زمین امن و یا چاه ارت منتقل نماید. پرسنلی که با شبکههای توزیع و انتقال نیروی برق سروکار دارند میتوانند با برقرار کردن سیستم اتصال به زمین به کمک تسمه ارت از جان خود محافظت نمایند. این تسمههای فولادی که به صورت گرم گالوانیزه میشوند قادرند در صورت بروز خطا، خروجی جریان الکتریکی اضافی را از مدار خارج نمایند. به این ترتیب جایگزینی آنها با سیم و کابلهای مسی گران قیمت بسیار به صرفه و فاقد هرگونه ریسک احتمالی است. تسمههای اتصال به زمین یک راهحل قابل اطمینان و بسیار راحت برای برقراری سیستم ارت در پروژههایی هستند که نیازمند انعطاف پذیری و دوام بالا میباشند.
مشخصات فنی تسمه ارت – انواع و متریالهای رایج برای ساخت تسمه ارت
هرچند فولاد گالوانیزه رایجترین متریال برای تولید تسمه ارت به شمار میرود اما باید توجه داشت که برحسب موقعیت پروژه میتوان از سایر مواد مجاز برای ساخت تسمه اتصال به زمین با طرحهای گوناگون استفاده کرد. از همین رو بررسی مشخصات فنی آنها و رعایت تطابق با نوع پروژه، پیش از انجام خرید نهایی ضروری به نظر میرسد. مشخصات کلی تسمه ارت شامل نوع آن، جنس تسمه و شکل تسمه میشود و ویژگیهای عملکردی آنها بیانگر نوع گیج و اندازه هادی و همچنین ظرفیت جریان و تعداد سیم میباشد. انتخاب تسمههای ارت مستلزم آنالیز انواع تسمه، مواد تسمه و شکل تسمه است. رایج ترین انواع تسمه ارت را در ادامه ملاحظه میفرمایید:
- تسمه ارت از نوع بافته شده
- تسمه ارت از نوع مش یا شبکه
- تسمه ارت از نوع ورق یا نوار
- تسمه ارت از نوع سیم جامد و یکپارچه
از بین گزینههای مطرح شده تسمه اتصال به زمین از نوع ورق یا نوار بیشترین کاربرد را در شبکهها و مدارهای الکتریکی کشور ما دارد. این نوع سیستم اتصال به زمین به صورت نوارهایی با عرض 7 الی 10 سانتیمتر طراحی و تولید میشوند که دارای سوراخهایی در ابتدا، وسط و انتها هستند. به کمک این سوراخها میتوان اتصال بین مبدا، طول هادیها و چاه ارت را برقرار نمود.
با توجه به مصالح ساختمانی، فونداسیون و سایر ویژگیهای مرتبط با شبکه توزیع برق، هادیهای زیر برای ساخت تسمه ارت مورد استفاده قرار میگیرد.
- آلومینیوم
- فلز مس
- فولاد ضد زنگ
- مواد نیکل اندود
- مواد با روکش نقره
تسمه ارت ورقه ای از جنس فولاد ضد زنگ پرکاربرد ترین نوع تسمه اتصال به زمین
فولاد ضد زنگ یا استنلس استیل یک فلز طبیعی مانند مس نیست، بلکه آلیاژی از آهن است که با حداقل 10.5٪ کروم و مقادیر متفاوت کربن، سیلیکون، منگنز و گاهی اوقات مواد دیگر، درون کارگاههای ریخته گری تولید میشود. تسمه ارت گالوانیزه نیز در مجاورت هوا دچار اکسایش میشود، اما لایه اکسید شده سطحی مانند آلومینیوم مانع از خوردگی لایههای زیرین آن میگردد. اما برخلاف آلومینیوم این لایه اکسید شده هیچ تأثیر منفی قابل ملاحظهای در افت جریان الکتریکی ندارد.
از این رو مقاومت تسمه ارت ورقهای از جنس استنلس استیل پس از قرار گرفتن در محیط طبیعی، حتی از مس هم دوام بیشتری خواهد داشت. در نتیجه دیرتر نیاز به تعویض پیدا میکند. علاوه بر این استحکام بالای آنها سلامت هادی را در محیطهای خشن مانند زمینهایی با بستر سنگلاخی تضمین میکند. در برخی از کاربردهای سبکتر به منظور کاهش هزینههای اجرای سیستم اتصال به زمین از تسمه ارت فولادی با روکش گالوانیزه استفاده میشود. این اقدام سبب افزایش انعطاف پذیری، افزایش میزان رسانایی نسبت به استنلس استیل و همچنین کاهش هزینه میگردد. اما باید توجه داشت که از این متریال برای زمینهای شور و محیطهای خورنده نمکی نمیتوان استفاده نمود زیرا مقاومت آن به اندازه تسمه ارت استنلس استیل نیست. علاوه بر این یکی دیگر از نکات منفی آنها پایین بودن قابل توجه میزان رسانایی فولاد ضد زنگ نسبت به فلز مس است که سبب میشود برای جبران این معضل سطح مقطع تسمه ارت گالوانیزه نسبت به هادی مس با همان قابلیت افزایش پیدا کند. برای اطلاعات بیشتر و مشاهده آگهیهای مربوط به تسمه ارت، کلیک کنید.
989 بازدید
الهه زینالی
