در شبکههای توزیع و انتقال برق، سکسیونر (Disconnector یا Isolator) یکی از مهمترین تجهیزات حفاظتی و مانوری محسوب میشود. این تجهیز وظیفه ایزوله کردن بخشهای مختلف شبکه را بر عهده دارد و نقش مهمی در افزایش ایمنی پرسنل، تجهیزات و کاهش زمان خاموشی ایفا میکند.
امروزه شرکتهای متعددی در ایران اقدام به تولید سکسیونرهای فشار متوسط، سکسیونر هوایی، سکسیونر تابلویی، سکسیونر گازی SF6، سکسیونر موتوری و کلیدهای قطع زیر بار (Load Break Switch) کردهاند و بسیاری از محصولات آنها مطابق استانداردهای بینالمللی IEC طراحی و تولید میشوند.
در این مقاله به معرفی کامل تولیدکنندگان سکسیونر در ایران، بررسی محصولات هر شرکت، مزایا، کاربردها و نکات مهم هنگام خرید میپردازیم.
سکسیونر چیست؟
سکسیونر یا Disconnector تجهیزی است که برای ایزوله کردن مدارهای الکتریکی مورد استفاده قرار میگیرد.
نکته بسیار مهم این است که:
سکسیونر معمولی برای قطع جریان بار یا اتصال کوتاه طراحی نشده است.
به همین دلیل عملیات قطع و وصل معمولاً پس از باز شدن دژنکتور انجام میشود.
اما در برخی مدلها مانند:
- Load Break Switch (LBS)
- سکسیونر قابل قطع زیر بار
امکان قطع جریان بار نیز وجود دارد.
وظیفه سکسیونر در شبکه برق
مهمترین وظایف سکسیونر عبارتاند از:
- جداسازی کامل تجهیزات از شبکه
- ایجاد فاصله هوایی قابل مشاهده
- افزایش ایمنی تعمیرات
- مانور شبکه
- کاهش خاموشی
- افزایش قابلیت اطمینان شبکه
- تسهیل تعمیر و نگهداری
انواع سکسیونر
۱- سکسیونر هوایی
پرکاربردترین نوع سکسیونر در خطوط توزیع برق.
کاربردها:
- خطوط ۲۰ کیلوولت
- خطوط ۳۳ کیلوولت
- پستهای هوایی
- شبکههای توزیع
۲- سکسیونر تابلویی
داخل تابلوهای فشار متوسط نصب میشود.
کاربرد:
- تابلوهای MV
- RMU
- تابلو GIS
- صنایع
۳- سکسیونر گازی SF6
دارای محفظه گاز SF6 بوده و عملکرد بسیار مطمئن دارد.
مزایا:
- ابعاد کوچک
- عمر زیاد
- عایقبندی عالی
- نیاز کم به سرویس
۴- سکسیونر موتوری
این مدل توسط موتور الکتریکی کنترل میشود.
مزایا:
- کنترل از راه دور
- اتوماسیون شبکه
- قابلیت اتصال به RTU
- کاهش زمان مانور
۵- سکسیونر قابل قطع زیر بار (LBS)
برخلاف سکسیونر معمولی، قابلیت قطع جریان بار را دارد.
کاربرد:
- شبکههای توزیع
- صنایع
- نیروگاهها
اجزای اصلی سکسیونر
یک سکسیونر استاندارد معمولاً شامل موارد زیر است:
- تیغه متحرک
- تیغه ثابت
- مقره سیلیکونی یا چینی
- مکانیزم قطع و وصل
- شاسی
- یاتاقان
- دسته فرمان
- موتور (در مدل موتوری)
- کنتاکتهای مسی
- ترمینال اتصال
استانداردهای مهم سکسیونر
تولیدکنندگان معتبر محصولات خود را مطابق استانداردهای زیر تولید میکنند:
- IEC 62271
- IEC 60694
- IEC 62271-102
- استاندارد توانیر
- استاندارد ملی ایران
مشخصات فنی سکسیونرهای فشار متوسط
بسته به مدل، مشخصات رایج عبارتاند از:
- ولتاژ نامی: 12، 17.5، 24، 36 کیلوولت
- جریان نامی: 400، 630، 1250 آمپر
- تحمل جریان اتصال کوتاه: تا 25 یا 31.5 کیلوآمپر (در مدت زمان مشخص، بسته به طراحی)
- نوع نصب: هوایی یا تابلویی
- عملکرد: دستی یا موتوری
- عایق: هوا یا SF6
لیست تولیدکنندگان سکسیونر در ایران
۱- پارس سوئیچ
یکی از قدیمیترین و شناختهشدهترین تولیدکنندگان تجهیزات فشار متوسط ایران.
محصولات:
- سکسیونر هوایی
- سکسیونر تابلویی
- کلید قطع زیر بار
- کلید ارت
- تجهیزات پست
مزایا:
- کیفیت بالا
- قطعات یدکی فراوان
- تأییدیه توانیر
- صادرات به کشورهای مختلف
۲- آتیه سازان انرژی آریا
شرکتی دانشبنیان که در زمینه تجهیزات هوشمند شبکه فعالیت میکند.
محصولات:
- سکسیونر موتوری
- سکسیونر SF6
- سکشنالایزر
- تجهیزات اتوماسیون
مزایا:
- قابلیت کنترل از راه دور
- اتصال به RTU
- مناسب شبکه هوشمند
۳- سپند توان آریا
فعال در حوزه تجهیزات فشار متوسط و شبکه توزیع.
محصولات:
- سکسیونر هوایی
- سکسیونر فشار متوسط
- تجهیزات مانوری
۴- پارس کلید تابان
تولیدکننده تجهیزات شبکه توزیع برق.
محصولات:
- سکسیونر دستی
- سکسیونر موتوری
- تجهیزات پست
۵- آرین کلید
تولیدکننده تجهیزات کلیدزنی و فشار متوسط.
محصولات:
- سکسیونر
- کلید قدرت
- تجهیزات اتوماسیون
۶- برنا کلید البرز
تولیدکننده تجهیزات فشار متوسط با تمرکز بر سکسیونر و کلیدهای مانوری.
۷- باسط پروژه
فعال در زمینه طراحی و ساخت تجهیزات سفارشی شبکه برق.
۸- ایران سوئیچ
تولیدکننده تجهیزات تابلویی و کلیدهای فشار متوسط.
۹- الکوپارس
فعال در زمینه تجهیزات فشار متوسط، تابلوهای RMU و GIS و برخی تجهیزات کلیدزنی.
تفاوت سکسیونر و دژنکتور
| سکسیونر | دژنکتور |
|---|---|
| ایزوله کردن مدار | قطع جریان بار |
| قطع اتصال کوتاه ندارد | قطع اتصال کوتاه دارد |
| قیمت کمتر | قیمت بیشتر |
| ساختمان ساده | ساختمان پیچیده |
| نیازمند دژنکتور | مستقل عمل میکند |
تفاوت سکسیونر و کلید قطع زیر بار
سکسیونر معمولی:
- مناسب ایزوله کردن
- فاقد قابلیت قطع جریان بار
کلید قطع زیر بار (LBS):
- قابلیت قطع جریان بار
- مناسب مانور شبکه
- دارای مکانیزم خاموشکننده قوس
نکات مهم هنگام خرید سکسیونر
قبل از خرید حتماً موارد زیر را بررسی کنید:
- ولتاژ نامی
- جریان نامی
- نوع نصب
- دستی یا موتوری بودن
- نوع عایق
- استاندارد IEC
- تأییدیه توانیر (در صورت نیاز پروژه)
- خدمات پس از فروش
- موجود بودن قطعات یدکی
مزایای استفاده از سکسیونرهای تولید داخل
امروزه بسیاری از تولیدکنندگان ایرانی توانستهاند محصولاتی با کیفیت قابل رقابت با نمونههای خارجی عرضه کنند. مهمترین مزایا عبارتاند از:
- قیمت مناسبتر
- دسترسی سریع به قطعات یدکی
- خدمات پس از فروش داخلی
- زمان تحویل کوتاهتر
- پشتیبانی فنی
- امکان سفارشیسازی
سوالات متداول
بهترین تولیدکننده سکسیونر در ایران کدام است؟
شرکتهایی مانند پارس سوئیچ، آتیه سازان انرژی آریا، سپند توان آریا، پارس کلید تابان و آرین کلید از برندهای شناختهشده بازار هستند و انتخاب نهایی به مشخصات فنی پروژه بستگی دارد.
سکسیونر برای چه ولتاژهایی تولید میشود؟
سکسیونرها معمولاً برای ولتاژهای 11، 20، 24، 33 و 36 کیلوولت تولید میشوند و در برخی کاربردهای خاص ولتاژهای بالاتر نیز وجود دارد.
آیا سکسیونر میتواند جریان اتصال کوتاه را قطع کند؟
خیر. سکسیونر معمولی برای قطع جریان بار یا اتصال کوتاه طراحی نشده است و فقط پس از بیبرق شدن مدار، برای ایزوله کردن استفاده میشود. برای قطع جریان بار باید از کلید قطع زیر بار (LBS) یا دژنکتور استفاده کرد.
سکسیونر موتوری چه مزیتی دارد؟
امکان کنترل از راه دور، کاهش زمان مانور، افزایش ایمنی و اتصال به سیستمهای اتوماسیون شبکه از مهمترین مزایای آن است.
جمعبندی
با توسعه شبکههای توزیع برق، استفاده از سکسیونرهای استاندارد و باکیفیت اهمیت بیشتری پیدا کرده است. تولیدکنندگان ایرانی با بهرهگیری از فناوری روز و رعایت استانداردهای بینالمللی، محصولات متنوعی در زمینه سکسیونر هوایی، سکسیونر تابلویی، سکسیونر گازی، سکسیونر موتوری و کلیدهای قطع زیر بار عرضه میکنند که پاسخگوی نیاز پروژههای صنعتی، عمرانی و شبکههای توزیع برق هستند.
اگر قصد خرید سکسیونر، استعلام قیمت سکسیونر ۲۰ و ۳۳ کیلوولت، دریافت مشاوره فنی یا آشنایی با برندهای معتبر را دارید، میتوانید از طریق تکه کابل (tekecabl.ir) آگهی تولیدکنندگان و فروشندگان معتبر را مشاهده کرده، مشخصات فنی محصولات را مقایسه کنید و بهترین گزینه را برای پروژه خود انتخاب نمایید. این راهکار علاوه بر صرفهجویی در زمان، امکان دسترسی به تأمینکنندگان متعدد و دریافت پیشنهادهای رقابتی را نیز فراهم میکند.