برقگیر چیست؟ | راهنمای کامل آشنایی با انواع برقگیر، کاربردها و نحوه عملکرد
متا دیسکریپشن:
برقگیر چیست و چه کاربردی دارد؟ آشنایی کامل با انواع برقگیر 20 و 33 کیلوولت، نحوه عملکرد، مزایا، کاربردها و نکات مهم انتخاب برقگیر در شبکههای برق.
برقگیر چیست؟
برقگیر (Surge Arrester یا Lightning Arrester) یکی از مهمترین تجهیزات حفاظتی در شبکههای برق است که برای محافظت از تجهیزات الکتریکی در برابر اضافه ولتاژهای ناشی از صاعقه و کلیدزنی استفاده میشود.
اضافه ولتاژهای ناگهانی میتوانند در کسری از ثانیه باعث آسیب دیدن تجهیزات گرانقیمتی مانند:
- ترانسفورماتورها
- کابلهای فشار متوسط
- کلیدهای قدرت
- سکسیونرها
- تابلوهای برق
- تجهیزات الکترونیکی
شوند.
برقگیر با هدایت انرژی اضافه به زمین، از این تجهیزات محافظت میکند.
برقگیر چگونه کار میکند؟
در شرایط عادی، برقگیر هیچ جریانی از خود عبور نمیدهد.
اما زمانی که ولتاژ شبکه از حد مجاز بالاتر برود:
✅ برقگیر فعال میشود.
✅ اضافه ولتاژ را به زمین منتقل میکند.
✅ پس از بازگشت شرایط عادی، دوباره به حالت اولیه بازمیگردد.
به همین دلیل برقگیر یکی از اصلیترین تجهیزات حفاظتی شبکه برق محسوب میشود.
چرا استفاده از برقگیر ضروری است؟
اگر برقگیر در شبکه وجود نداشته باشد:
❌ سوختن ترانسفورماتور
❌ آسیب به کابلهای فشار متوسط
❌ خرابی تابلوهای برق
❌ از بین رفتن تجهیزات الکترونیکی
❌ خاموشی شبکه
ممکن است رخ دهد.
انواع برقگیر
1. برقگیر اکسید فلزی (MOV)
رایجترین نوع برقگیر در شبکههای برق.
ویژگیها:
✅ عملکرد سریع
✅ طول عمر بالا
✅ نیاز کم به تعمیرات
✅ حفاظت بسیار مناسب
امروزه تقریباً تمامی شبکههای توزیع از این نوع استفاده میکنند.
2. برقگیر سیلیکون کارباید (SiC)
نسل قدیمی برقگیرها محسوب میشود.
ویژگیها:
- نیاز به فاصله هوایی
- عملکرد ضعیفتر نسبت به MOV
- استفاده محدود در پروژههای جدید
3. برقگیر فشار ضعیف
برای حفاظت:
- ساختمانها
- تابلوهای برق
- سیستمهای خورشیدی
استفاده میشود.
4. برقگیر فشار متوسط
برای شبکههای:
- 20 کیلوولت
- 24 کیلوولت
- 33 کیلوولت
مورد استفاده قرار میگیرد.
برقگیر 20 کیلوولت چیست؟
برقگیر 20 کیلوولت یکی از پرمصرفترین تجهیزات حفاظتی شبکه توزیع برق ایران است.
کاربردها:
- پستهای توزیع
- ترانسفورماتورهای 20 کیلوولت
- خطوط هوایی
- شبکههای صنعتی
مزایا:
✅ حفاظت از ترانس
✅ افزایش طول عمر تجهیزات
✅ کاهش خاموشی شبکه
برقگیر 33 کیلوولت چیست؟
در شبکههای فوق توزیع و صنایع بزرگ از برقگیرهای 33 کیلوولت استفاده میشود.
این برقگیرها سطح حفاظتی بالاتری دارند و معمولاً در:
- پستهای فوق توزیع
- نیروگاهها
- صنایع بزرگ
استفاده میشوند.
محل نصب برقگیر
معمولاً برقگیر در نزدیکترین نقطه به تجهیز حساس نصب میشود.
کنار ترانسفورماتور
متداولترین محل نصب.
ورودی پست برق
برای حفاظت از کل تجهیزات پست.
خطوط هوایی
برای جلوگیری از آسیب ناشی از صاعقه.
ورودی تابلوهای صنعتی
برای حفاظت تجهیزات الکترونیکی.
اجزای اصلی برقگیر
یک برقگیر استاندارد معمولاً شامل:
- بلوکهای اکسید فلزی
- بدنه سیلیکونی یا چینی
- ترمینالهای اتصال
- سیستم اتصال زمین
است.
تفاوت برقگیر و کات اوت چیست؟
بسیاری از افراد این دو تجهیز را اشتباه میگیرند.
برقگیر
برای حفاظت در برابر اضافه ولتاژ استفاده میشود.
کات اوت
برای حفاظت در برابر اضافه جریان و اتصال کوتاه استفاده میشود.
تفاوت برقگیر و سکسیونر چیست؟
برقگیر
محافظت در برابر صاعقه و اضافه ولتاژ.
سکسیونر
قطع و وصل مدار بدون بار.
مزایای استفاده از برقگیر
✅ افزایش ایمنی شبکه
✅ کاهش هزینه تعمیرات
✅ جلوگیری از سوختن ترانسفورماتور
✅ جلوگیری از آسیب کابلها
✅ افزایش پایداری شبکه
✅ کاهش خاموشیهای ناخواسته
بهترین برندهای برقگیر
برندهای مطرح بازار:
- ABB
- Siemens
- Eaton
- Cooper
- Raychem
- پارس سوئیچ
- ایران ترانسفو
هنگام خرید برقگیر به چه نکاتی توجه کنیم؟
ولتاژ شبکه
- 20 کیلوولت
- 24 کیلوولت
- 33 کیلوولت
جریان تخلیه
باید متناسب با شرایط شبکه انتخاب شود.
شرایط محیطی
- مناطق کوهستانی
- مناطق صنعتی
- مناطق با آلودگی بالا
استانداردها
استاندارد IEC 60099 یکی از مهمترین استانداردهای برقگیر است.
کاربرد برقگیر در نیروگاه خورشیدی
در نیروگاههای خورشیدی برقگیر نقش بسیار مهمی دارد.
کاربردها:
- حفاظت از پنلها
- حفاظت از اینورتر
- حفاظت از ترانسفورماتور
- حفاظت از خطوط 20 کیلوولت
وجود برقگیر مناسب میتواند از خسارتهای سنگین ناشی از صاعقه جلوگیری کند.
جمعبندی
برقگیر یکی از حیاتیترین تجهیزات حفاظتی شبکه برق است که وظیفه حفاظت از تجهیزات در برابر اضافه ولتاژهای ناشی از صاعقه و کلیدزنی را بر عهده دارد. امروزه برقگیرهای اکسید فلزی (MOV) به دلیل عملکرد عالی و طول عمر بالا، پرکاربردترین نوع برقگیر در شبکههای 20 و 33 کیلوولت محسوب میشوند.
سوالات متداول
برقگیر چیست؟
تجهیزی حفاظتی که اضافه ولتاژهای ناشی از صاعقه و کلیدزنی را به زمین منتقل میکند.
برقگیر 20 کیلوولت چه کاربردی دارد؟
حفاظت از ترانسفورماتورها، کابلها و تجهیزات شبکه توزیع برق.
برقگیر و کات اوت چه تفاوتی دارند؟
برقگیر برای اضافه ولتاژ و کات اوت برای اضافه جریان و اتصال کوتاه استفاده میشود.
بهترین نوع برقگیر کدام است؟
برقگیرهای اکسید فلزی (MOV) به دلیل عملکرد سریع و طول عمر بالا بهترین گزینه هستند.
برقگیر چیست، برقگیر 20 کیلوولت، برقگیر 33 کیلوولت، انواع برقگیر، برقگیر فشار متوسط، خرید برقگیر، قیمت برقگیر، حفاظت شبکه برق، دانشنامه برق و کابل.
1 بازدید
فروشگاه ها
