سیم و کابل به عنوان رگهای حیاتی هر سیستم الکتریکی، نقش انتقال انرژی را بر عهده دارند و انتخاب صحیح آنها تأثیر مستقیمی بر ایمنی، کارایی و طول عمر تأسیسات برقی دارد. با توجه به تنوع بالای محصولات موجود در بازار و تفاوت قیمتها، داشتن یک راهنمای جامع برای خرید میتواند شما را از سردرگمی نجات دهد. در این مقاله، همه چیز را درباره خرید سیم و کابل، از استانداردها و نکات تشخیص کیفیت گرفته تا بررسی قیمت و برندهای معتبر، با هم مرور میکنیم. ⚡🔌
تفاوت سیم و کابل چیست؟
بسیاری از افراد سیم و کابل را به اشتباه یکی میدانند، اما این دو تفاوت اساسی دارند. سیم یک هادی تکی است که ممکن است روکش داشته باشد یا نداشته باشد، در حالی که کابل از چندین رشته سیم تشکیل شده که در کنار هم و درون یک پوشش مشترک قرار گرفتهاند. سیمها معمولاً برای سیمکشی داخلی ساختمان و کابلها برای انتقال قدرت و سیگنال در مسیرهای طولانیتر یا محیطهای خاص استفاده میشوند.
مهمترین انواع سیم و کابل برق
سیمها و کابلها بر اساس ساختار هادی، نوع عایق و کاربرد به دستههای مختلفی تقسیم میشوند:
سیم افشان از تعداد زیادی رشته نازک مسی تشکیل شده و انعطافپذیری بالایی دارد. این نوع سیم برای سیمکشی داخلی ساختمان، تابلوهای برق و وسایل برقی که نیاز به خمشدن دارند، ایدهآل است.
سیم مفتولی یا خشک، از یک رشته هادی ضخیم تشکیل شده و انعطاف کمی دارد. این سیم بیشتر در سیمکشی ثابت و تأسیسات صنعتی کاربرد دارد.
کابل افشان از کنار هم قرار گرفتن چند سیم افشان در یک عایق مشترک ساخته میشود و پرمصرفترین نوع کابل برق است.
کابل زرهدار دارای یک لایه محافظ فلزی مانند فولاد گالوانیزه یا آلومینیوم است و در مکانهایی که خطر آسیب فیزیکی وجود دارد، استفاده میشود.
کابل خودنگهدار برای توزیع برق به صورت هوایی طراحی شده و هادی آن از آلومینیوم ساخته میشود.
کابل کنترل برای انتقال سیگنالهای آنالوگ و دیجیتال در تجهیزات صنعتی و تابلوهای برق به کار میرود.
کابل ضد حریق در برابر آتش مقاوم است و در سیستمهای اعلام حریق و روشنایی اضطراری استفاده میشود.
کابل جوشکاری برای انتقال جریان از دستگاه جوش به انبر جوش به کار میرود.
معرفی استانداردهای سیم و کابل در ایران
استانداردها تضمینکننده کیفیت و ایمنی محصولات هستند. در ایران، سازمان ملی استاندارد، استانداردهای متعددی را برای سیم و کابل تدوین کرده است که عمدتاً برگرفته از استانداردهای بینالمللی IEC هستند. مهمترین استانداردها عبارتند از:
استاندارد کابل افشان: IEC 60227 یا استاندارد ملی ایران ISIRI 607 با ولتاژ اسمی 300/300 ولت.
استاندارد کابل مفتولی: IEC 60227-10 یا استاندارد ملی ایران ISIRI 607-10 با ولتاژ اسمی 300/500 ولت.
استانداردهای سری IEC 60502 برای کابلهای قدرت با ولتاژ 1 تا 36 کیلوولت.
استاندارد رنگ سیمهای برق
در ایران، رنگ سیمها بر اساس استاندارد شماره 63012 دفتر استانداردهای وزارت نیرو و استاندارد IEC 60227 یا ISIRI 607 تعیین میشود. این استانداردها به شرح زیر هستند:
سیم فاز در شبکه سه فاز: رنگهای قرمز، زرد و آبی.
سیم نول: رنگ آبی روشن.
سیم ارت: ترکیب سبز و زرد به صورت راهراه.
برای کابلهای چند رشته، استاندارد رنگی به این صورت است:
کابل دو رشته: مشکی برای فاز و آبی برای نول.
کابل سه رشته: قرمز برای فاز اول، زرد یا سبز برای فاز دوم و آبی برای نول.
کابل چهار رشته: مشکی، قرمز، بنفش برای فازها و زرد برای نول.
چگونه کیفیت سیم و کابل را تشخیص دهیم؟
تشخیص سیم و کابل استاندارد از نمونههای تقلبی و بیکیفیت، مهارتی ضروری برای هر خریداری است. در اینجا مهمترین روشهای تشخیص کیفیت را مرور میکنیم:
بررسی کد ۱۰ رقمی استاندارد
هر سیم و کابل استاندارد باید دارای یک کد ۱۰ رقمی باشد که بر روی بدنه محصول درج شده است. برای اطمینان از اصالت محصول، میتوانید این کد را به سامانه پیامکی سازمان ملی استاندارد ایران به شماره ۱۰۰۰۱۵۱۷ ارسال کنید. پاسخ این سامانه شامل نام محصول، برند، تاریخ تولید، محل تولید و وضعیت پروانه ساخت خواهد بود.
بررسی سطح مقطع و مرکزیت هادی
با ایجاد یک برش صاف از سطح مقطع سیم، موارد زیر را بررسی کنید:
نسبت ضخامت عایق به هادی نباید نامتعارف باشد. برخی تولیدکنندگان با کم کردن وزن هادی و قطور کردن عایق، سعی در فریب مشتری دارند.
هادی باید دقیقاً در مرکز عایق قرار گرفته باشد. عدم مرکزیت باعث نازک شدن عایق در یک سمت و افزایش خطر آتشسوزی یا برقگرفتگی میشود.
بررسی کیفیت عایق
کیفیت عایق PVC را میتوان با دو روش ساده آزمایش کرد:
خراشیدن با ناخن: اگر با کمی فشار بتوانید تکهای از عایق را جدا کنید، محصول بیکیفیت است.
تست اشتعال: حدود ۱۰ سانتیمتر از عایق را آتش بزنید. اگر پس از دور کردن شعله، آتش به سرعت خاموش نشود یا بوی پارافین و گازوئیل بدهد، عایق از مواد نامرغوب ساخته شده است.
تشخیص مس خالص از تقلبی
مس به کار رفته در هادی باید شرایط زیر را داشته باشد:
سطح رشتهها کاملاً شفاف و براق باشد و اکسید نشده یا سیاه نباشد.
انعطافپذیری بالایی داشته باشد و در اثر خم شدن نشکند.
تست حرارت با فندک: اگر یک رشته را حرارت دهید، مس قرمز میشود اما نمیشکند، در حالی که آلومینیوم در اثر حرارت خم شده و میشکند.
بررسی سطح ظاهری
سطح سیم و کابل باید صاف و بدون هرگونه برآمدگی، فرورفتگی یا دوپهنی باشد. وجود نوسان در قطر در طول سیم، نشانه کیفیت پایین و عدم یکنواختی در تاب هادی است.
بررسی نبود اتصالات پیوندی
اتصالات پیوندی در طول هادی باعث افزایش مقاومت نقطهای، تولید حرارت موضعی و ذوب شدن عایق میشوند. وجود برآمدگی یا فرورفتگی در سطح سیم یا احساس گرمای موضعی در طول سیم زیر بار، نشانه وجود این اتصالات است.
روش نامگذاری سیم و کابل بر اساس استاندارد VDE
در ایران برای نامگذاری کابلها از استاندارد VDE آلمان استفاده میشود. بر اساس این استاندارد، مشخصات کابل در ۱۱ خانه بر روی بدنه محصول درج میگردد:
خانه ۱ و ۲ برای جنس هادی: N برای مس، NA برای آلومینیوم.
خانه ۳ برای جنس عایق: Y برای PVC، 2Y برای پلیاتیلن، 2X برای XLPE.
خانه ۴ برای نوع شیلد: C برای هادی هممرکز مسی، S برای حفاظ سیم مسی.
خانه ۵ برای نوع زره: B برای زره فولادی، F برای زره فولادی گالوانیزه تخت.
خانه ۶ برای جنس غلاف خارجی: Y برای PVC، 2Y برای پلیاتیلن، A برای کنف.
خانه ۷ برای وجود هادی حفاظتی: J به معنای وجود هادی حفاظتی یا ارت، O به معنای عدم وجود آن.
خانه ۸ برای تعداد رشته: عددی که نشاندهنده تعداد رشتههای هادی است.
خانه ۹ برای سطح مقطع: عددی که سطح مقطع هر رشته را بر حسب میلیمتر مربع نشان میدهد.
خانه ۱۰ برای شکل هادی: R برای هادی گرد، S برای هادی مثلثی، E برای هادی مفتولی، M برای هادی افشان.
خانه ۱۱ برای ولتاژ اسمی: ولتاژ نامی کابل بر حسب کیلوولت.
برای مثال، عبارت NYY 3×25+16 به معنای کابلی با هادی مسی، عایق و غلاف PVC، دارای سه هادی اصلی ۲۵ میلیمتر مربع و یک هادی نول ۱۶ میلیمتر مربع است.
بررسی قیمت سیم و کابل
قیمت سیم و کابل تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد که مهمترین آنها عبارتند از:
نوع و خلوص هادی که مس یا آلومینیوم است و نوسانات قیمت جهانی مس.
سایز یا سطح مقطع سیم و کابل که هرچه سایز بزرگتر باشد، قیمت بالاتر است.
تعداد رشتههای تشکیلدهنده کابل.
برند و شرکت سازنده.
نرخ ارز و شرایط اقتصادی.
بر اساس آخرین قیمتها در اسفند ۱۴۰۴، قیمت سیم افشان برند خراسان افشارنژاد به شرح زیر است:
سیم افشان نمره ۱: ۲۳۰,۰۰۰ تومان
سیم افشان نمره ۱.۵: ۳۲۸,۰۰۰ تومان
سیم افشان نمره ۲.۵: ۵۴۲,۰۰۰ تومان
سیم افشان نمره ۴: ۸۵۵,۰۰۰ تومان
سیم افشان نمره ۶: ۱,۲۷۰,۰۰۰ تومان
سیم افشان نمره ۱۰: ۲,۲۵۰,۰۰۰ تومان
سیم افشان نمره ۱۶: ۳,۵۱۰,۰۰۰ تومان
سیم افشان نمره ۲۵: ۵,۳۸۰,۰۰۰ تومان
سیم افشان نمره ۳۵: ۷,۶۰۰,۰۰۰ تومان
سیم افشان نمره ۵۰: ۱۰,۹۰۰,۰۰۰ تومان
قیمت کابلهای افشان چند رشته نیز متنوع است. برای مثال، کابل افشان ۳×۱.۵ خراسان افشارنژاد ۱,۱۴۵,۰۰۰ تومان و کابل افشان ۳×۲.۵ این برند ۱,۸۷۰,۰۰۰ تومان قیمت دارد. کابل افشان شیلددار ۲×۱.۵ نیز حدود ۱,۱۱۰,۰۰۰ تومان است.
برندهای معتبر سیم و کابل در ایران
در بازار ایران، برندهای متعددی فعالیت میکنند که برخی از معتبرترین آنها عبارتند از:
سیم و کابل خراسان افشارنژاد
سیم و کابل مشهد
سیم و کابل ابهر
افق البرز
سیمکو
سیم و کابل شیرکوه یزد
سیم و کابل کرمان
جهان سیم اصفهان
نکات طلایی برای خرید سیم و کابل
قبل از خرید، نیاز خود را دقیق مشخص کنید: نوع کاربرد ساختمانی، صنعتی یا خانگی، جریان مصرفی، ولتاژ، شرایط محیطی مانند رطوبت، حرارت و احتمال آسیب مکانیکی.
از برندهای معتبر و دارای استاندارد خرید کنید.
کد ۱۰ رقمی استاندارد را استعلام بگیرید.
محصول را از نظر ظاهری و کیفیت عایق بررسی کنید.
سیم مسی اصل باید براق و منعطف باشد.
برای سیمکشی ساختمان، معمولاً از سیم افشان با سایزهای ۱.۵ برای روشنایی و ۲.۵ برای پریز استفاده میشود.
برای تابلوهای برق و سیمکشی ثابت، کابل مفتولی گزینه مناسبتری است.
در محیطهای مرطوب، از کابلهای مناسب با عایق مقاوم در برابر رطوبت استفاده کنید.
در مکانهای پرخطر، کابل زرهدار انتخاب کنید.
هنگام خرید، قیمت را از چند فروشنده معتبر استعلام کنید.
رعایت این نکات به شما کمک میکند تا خریدی مطمئن، اقتصادی و متناسب با نیاز خود داشته باشید و از بروز خسارات جانی و مالی ناشی از استفاده محصولات بیکیفیت جلوگیری کنید. ✨🔧
12 بازدید
فروشگاه ها
