سرکابل حرارتی ۲۰ کیلوولت چیست؟ راهنمای کامل نصب، انواع، کاربرد و خرید سرکابل فشار متوسط
شبکههای توزیع برق فشار متوسط بدون استفاده از تجهیزات اتصال استاندارد، ایمنی و پایداری لازم را نخواهند داشت. یکی از مهمترین این تجهیزات، سرکابل حرارتی ۲۰ کیلوولت است که وظیفه ایجاد یک اتصال مطمئن، ایمن و عایقبندی شده بین کابلهای فشار متوسط و تجهیزات برقی را بر عهده دارد.
سرکابل حرارتی علاوه بر برقراری اتصال الکتریکی، میدان الکتریکی انتهای کابل را کنترل کرده و از ایجاد تخلیه جزئی (Partial Discharge)، نشتی جریان، جرقه و شکست عایقی جلوگیری میکند. به همین دلیل استفاده از سرکابل استاندارد در پستهای توزیع، ترانسفورماتورها، تابلوهای فشار متوسط، سکسیونرها و شبکههای هوایی ضروری است.
در این مقاله به صورت کامل با ساختار، عملکرد، انواع، استانداردها، روش نصب، نکات ایمنی، تستهای پس از نصب و برندهای معتبر سرکابل حرارتی ۲۰ کیلوولت آشنا خواهید شد.
سرکابل حرارتی ۲۰ کیلوولت چیست؟
سرکابل حرارتی (Heat Shrink Termination) مجموعهای از قطعات عایقی و کنترلی است که برای اتصال انتهای کابلهای فشار متوسط به تجهیزات شبکه برق مورد استفاده قرار میگیرد.
این تجهیزات پس از قرار گرفتن روی کابل، توسط حرارت یکنواخت جمع شده و کاملاً به کابل میچسبند. در نتیجه:
- از ورود رطوبت جلوگیری میشود.
- میدان الکتریکی کنترل میشود.
- استحکام مکانیکی اتصال افزایش پیدا میکند.
- عمر کابل افزایش مییابد.
- احتمال بروز تخلیه الکتریکی کاهش پیدا میکند.
سرکابلهای حرارتی معمولاً برای کابلهای ۱۲/۲۰ کیلوولت و ۱۸/۳۰ کیلوولت مورد استفاده قرار میگیرند و قابلیت نصب روی کابلهای مسی و آلومینیومی با عایق XLPE یا EPR را دارند.
چرا استفاده از سرکابل استاندارد اهمیت دارد؟
بیش از نیمی از خرابیهای کابلهای فشار متوسط در محل اتصال کابل به تجهیزات رخ میدهد، نه در طول مسیر کابل.
اگر سرکابل بهدرستی انتخاب یا نصب نشود، مشکلات زیر ایجاد خواهد شد:
- تخلیه جزئی (Partial Discharge)
- شکست عایقی
- افزایش دمای محل اتصال
- ایجاد جرقه
- نفوذ رطوبت
- اکسید شدن هادی
- کاهش عمر کابل
- خاموشی شبکه
به همین دلیل در تمامی پروژههای توزیع برق، استفاده از سرکابلهای دارای استاندارد بینالمللی توصیه میشود.
سرکابل حرارتی چگونه کار میکند؟
ساختار سرکابل به گونهای طراحی شده که پس از حرارت دیدن، تمامی لایههای آن به صورت کامل روی کابل جمع شوند.
این جمع شدن باعث میشود:
- هوا بین کابل و سرکابل باقی نماند.
- مسیر نفوذ آب بسته شود.
- میدان الکتریکی در انتهای کابل یکنواخت گردد.
- استحکام مکانیکی اتصال افزایش پیدا کند.
در حقیقت سرکابل تنها یک روکش پلاستیکی نیست؛ بلکه مجموعهای از قطعات مهندسیشده شامل لولههای عایقی، لوله استرس کنترل، ماستیک آببندی، بشقابکها و متعلقات اتصال است که هر کدام وظیفه مشخصی دارند.
مهمترین کاربردهای سرکابل حرارتی ۲۰ کیلوولت
سرکابلهای فشار متوسط تقریباً در تمامی شبکههای توزیع برق استفاده میشوند. مهمترین کاربردهای آن عبارتاند از:
- اتصال کابل به ترانسفورماتور توزیع
- اتصال کابل به تابلوهای فشار متوسط
- اتصال کابل به سکسیونر
- اتصال کابل به کلیدهای فشار متوسط
- اتصال کابل به شبکه هوایی
- نیروگاههای خورشیدی
- پستهای زمینی
- پستهای هوایی
- صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
- کارخانههای صنعتی
- معادن
- نیروگاهها
در تمامی این کاربردها، کیفیت سرکابل تأثیر مستقیمی بر پایداری شبکه و کاهش هزینههای تعمیرات خواهد داشت.
اجزای تشکیلدهنده سرکابل حرارتی
هر کیت سرکابل حرارتی از چندین قطعه تشکیل شده است که هر کدام وظیفه مشخصی بر عهده دارند.
مهمترین اجزا عبارتاند از:
- لوله استرس کنترل (Stress Control Tube)
- لوله عایق حرارتی
- ماستیک آببندی
- نوار استرس کنترل
- بشقابکهای ضد ردیابی سطحی (Rain Sheds)
- کابلشو
- سیم ارت
- دستکش یا گلند انتهایی (در برخی مدلها)
- دفترچه راهنمای نصب
کیفیت هر یک از این قطعات بر عملکرد نهایی سرکابل تأثیر مستقیم دارد.
سرکابل حرارتی برای چه کابلهایی مناسب است؟
این نوع سرکابل معمولاً روی کابلهای زیر نصب میشود:
- کابل XLPE فشار متوسط
- کابل EPR
- کابل تکرشته
- کابل سهرشته
- کابل شیلد نواری
- کابل شیلد مفتولی
- کابل زرهدار
- کابل بدون زره
به همین دلیل هنگام خرید باید نوع کابل، سطح ولتاژ و سطح مقطع دقیق مشخص باشد.
انواع سرکابل حرارتی ۲۰ کیلوولت و تفاوت آن با سایر سرکابلها
یکی از مهمترین نکاتی که هنگام خرید سرکابل باید به آن توجه کرد، انتخاب نوع مناسب بر اساس محل نصب، نوع کابل، شرایط محیطی و ولتاژ شبکه است. بسیاری از خرابیهای شبکههای فشار متوسط به دلیل استفاده از سرکابل نامناسب یا انتخاب اشتباه نوع سرکابل رخ میدهد. به همین دلیل شناخت انواع سرکابل حرارتی و مقایسه آن با سایر فناوریهای موجود اهمیت زیادی دارد.
سرکابل حرارتی از نظر محل نصب
سرکابلهای حرارتی فشار متوسط معمولاً در دو گروه اصلی تولید میشوند.
۱- سرکابل حرارتی داخلی (Indoor)
سرکابل داخلی برای نصب داخل ساختمان، تابلوهای فشار متوسط، پستهای داخلی، اتاق برق و محیطهایی طراحی شده که در معرض بارندگی، تابش مستقیم خورشید و آلودگی شدید قرار ندارند.
ویژگیهای سرکابل داخلی:
- ابعاد کوچکتر
- قیمت اقتصادیتر
- نصب آسان
- مناسب تابلوهای فشار متوسط
- مناسب پستهای زمینی
- مناسب اتاقهای برق
موارد استفاده:
- تابلو RMU
- تابلو GIS
- تابلو Metal Clad
- سلولهای فشار متوسط
- موتورهای فشار متوسط
- ژنراتورها
۲- سرکابل حرارتی هوایی (Outdoor)
سرکابل هوایی برای نصب در فضای باز طراحی شده است. این مدل دارای بشقابکهای عایقی (Rain Shed) است که مانع ایجاد جریان نشتی روی سطح عایق میشوند.
این بشقابکها باعث میشوند در شرایطی مانند:
- بارندگی
- مه
- گردوغبار
- آلودگی صنعتی
- رطوبت بالا
جریان خزشی روی سطح عایق تشکیل نشود.
ویژگیهای سرکابل هوایی:
- مقاومت بالا در برابر UV
- مقاومت در برابر باران و برف
- مقاومت در برابر آلودگی
- مقاومت در برابر تغییرات دمایی
- مناسب مناطق ساحلی
موارد استفاده:
- ترانسفورماتورهای هوایی
- شبکههای توزیع
- خطوط هوایی
- پستهای برق روباز
- نیروگاههای خورشیدی
سرکابل حرارتی از نظر تعداد رشته کابل
سرکابلهای حرارتی برای کابلهای مختلف تولید میشوند.
سرکابل تکرشته
پرکاربردترین نوع در شبکههای ۲۰ کیلوولت ایران است.
مناسب برای:
- کابلهای XLPE تکرشته
- کابلهای مسی
- کابلهای آلومینیومی
سرکابل سهرشته
برای کابلهای سهرشته فشار متوسط استفاده میشود.
بیشتر در:
- صنایع
- موتورهای فشار متوسط
- پروژههای خاص
کاربرد دارد.
سرکابل مناسب کابل شیلد نواری و شیلد مفتولی
یکی از موارد بسیار مهم هنگام خرید، نوع شیلد کابل است.
کابلهای فشار متوسط معمولاً دارای یکی از دو نوع شیلد هستند:
شیلد نواری (Copper Tape Shield)
در این کابلها، شیلد از نوار مسی تشکیل شده است.
مزایا:
- انعطاف مناسب
- نصب آسان
- قیمت کمتر
شیلد مفتولی (Copper Wire Shield)
در این مدل، شیلد از تعداد زیادی سیم مسی تشکیل شده است.
مزایا:
- تحمل اتصال کوتاه بیشتر
- قابلیت ارت بهتر
- استحکام مکانیکی بالاتر
برای هر کدام از این دو نوع کابل، کیت نصب سرکابل تفاوتهایی دارد و باید هنگام خرید این موضوع اعلام شود.
تفاوت سرکابل حرارتی و سرکابل سرد
یکی از رایجترین سوالات خریداران این است که:
سرکابل حرارتی بهتر است یا سرکابل سرد؟
پاسخ این سؤال به شرایط پروژه بستگی دارد.
سرکابل حرارتی
مزایا
✅ قیمت مناسبتر
✅ موجودی بیشتر
✅ تنوع بالا
✅ نصب آسان
✅ مناسب اکثر پروژهها
معایب
- نیاز به مشعل
- وابسته به مهارت نصاب
سرکابل سرد
سرکابل سرد با فناوری Cold Shrink تولید میشود و برای نصب آن نیازی به حرارت نیست.
مزایا
- نصب بسیار سریع
- عدم نیاز به شعله
- ایمنی بالاتر
- کاهش خطای نصب
- مناسب محیطهای قابل اشتعال
معایب
- قیمت بالاتر
- حساسیت بیشتر هنگام نگهداری
تفاوت سرکابل حرارتی و سرکابل پلاگین
سرکابل پلاگین نسل جدیدی از تجهیزات اتصال فشار متوسط است.
ویژگیهای آن:
- کاملاً ایزوله
- بدون قسمت برقدار قابل مشاهده
- مناسب RMU
- مناسب GIS
- امکان تست کابل
- قابلیت جداسازی سریع
در مقابل، سرکابل حرارتی بیشتر برای اتصال مستقیم به ترانسفورماتور، شینه و شبکههای هوایی استفاده میشود.
سرکابل فشاری چیست؟
در برخی پروژهها از سرکابلهای فشاری یا Push-On نیز استفاده میشود.
این مدلها بیشتر در تجهیزات خاص کارخانههای سازنده کاربرد دارند و نسبت به سرکابلهای حرارتی سهم بازار کمتری دارند.
چگونه نوع مناسب سرکابل را انتخاب کنیم؟
قبل از خرید، بهتر است اطلاعات زیر مشخص باشد:
- سطح ولتاژ کابل (۱۲/۲۰ یا ۱۸/۳۰ کیلوولت)
- سطح مقطع کابل
- جنس هادی (مس یا آلومینیوم)
- نوع شیلد (نواری یا مفتولی)
- زرهدار یا بدون زره بودن کابل
- محل نصب (داخلی یا هوایی)
- نوع تجهیز مقصد (ترانس، تابلو، سکسیونر، RMU و…)
هرچه این اطلاعات دقیقتر باشد، انتخاب سرکابل مناسب سادهتر و احتمال بروز خطا کمتر خواهد بود.
آموزش نصب سرکابل حرارتی ۲۰ کیلوولت؛ راهنمای گامبهگام و اصولی
نصب صحیح سرکابل حرارتی ۲۰ کیلوولت یکی از حساسترین مراحل اجرای شبکههای فشار متوسط است. حتی اگر از بهترین برند سرکابل استفاده شود، اجرای نادرست میتواند باعث تخلیه جزئی (Partial Discharge)، افزایش دمای محل اتصال، نفوذ رطوبت، شکست عایقی و در نهایت خاموشی شبکه شود. به همین دلیل، نصب این تجهیزات باید توسط افراد آموزشدیده و مطابق دستورالعمل سازنده انجام گیرد.
هرچند ممکن است جزئیات نصب در برندهای مختلف مانند آرین مفصل، گالا، مهربد، نیروگستر، Raychem، 3M و Ensto تفاوتهای کوچکی داشته باشد، اما اصول کلی نصب در تمامی آنها تقریباً یکسان است.
ابزارهای مورد نیاز برای نصب سرکابل حرارتی
پیش از شروع عملیات نصب، تجهیزات زیر را آماده کنید:
- دستگاه پرس هیدرولیک به همراه قالب مناسب کابلشو
- کابلبر مخصوص کابلهای فشار متوسط
- چاقوی کابل با تیغه استاندارد
- سیملختکن
- مشعل گازی یا تورچ با شعله یکنواخت
- استون یا محلول تمیزکننده عایق
- سمباده نرم
- متر و ماژیک علامتگذاری
- دستکش عایق و تجهیزات ایمنی
- کابلشو مناسب سطح مقطع کابل
- کیت کامل سرکابل حرارتی
استفاده از ابزار استاندارد علاوه بر افزایش کیفیت نصب، از آسیب دیدن عایق کابل نیز جلوگیری میکند.
مرحله اول؛ بررسی مشخصات کابل
قبل از باز کردن کیت سرکابل، ابتدا مشخصات کابل را بررسی کنید.
مواردی که باید کنترل شوند عبارتاند از:
- ولتاژ نامی کابل (۱۲/۲۰ یا ۱۸/۳۰ کیلوولت)
- سطح مقطع هادی
- جنس هادی (مس یا آلومینیوم)
- نوع شیلد (نواری یا مفتولی)
- زرهدار یا بدون زره بودن کابل
- سالم بودن روکش کابل
عدم تطابق سرکابل با مشخصات کابل، یکی از مهمترین دلایل خرابی زودهنگام اتصالات فشار متوسط است.
مرحله دوم؛ آمادهسازی کابل
در این مرحله باید روکش خارجی کابل مطابق ابعاد مشخصشده در دفترچه نصب برداشته شود.
هنگام برش روکش باید دقت شود:
- عایق XLPE آسیب نبیند.
- شیلد مسی بریده نشود.
- لایه نیمههادی خراشیده نشود.
- طولهای مشخصشده دقیق رعایت شوند.
پس از برداشتن روکش، سطح عایق باید با استون کاملاً تمیز شود تا هیچگونه چربی، گردوغبار یا آلودگی روی آن باقی نماند.
مرحله سوم؛ آمادهسازی شیلد کابل
روش آمادهسازی شیلد به نوع کابل بستگی دارد.
کابل با شیلد نواری
در این نوع کابل، نوار مسی شیلد به اندازه تعیینشده باز شده و سیم ارت به آن متصل میشود. سپس محل اتصال با سیم یا فنر مخصوص محکم شده و در صورت نیاز لحیمکاری انجام میشود.
کابل با شیلد مفتولی
در کابلهای دارای شیلد مفتولی، مفتولهای مسی بهصورت منظم جمعآوری شده و به سیم ارت متصل میشوند. رعایت نظم و یکنواختی در این مرحله اهمیت زیادی دارد تا میدان الکتریکی بهدرستی کنترل شود.
مرحله چهارم؛ حذف لایه نیمههادی
لایه نیمههادی (Semi-Conductive Layer) باید با ابزار مناسب و بدون آسیب رساندن به عایق اصلی کابل برداشته شود.
این مرحله یکی از حساسترین مراحل نصب است، زیرا کوچکترین خراش روی عایق XLPE میتواند در آینده باعث ایجاد تخلیه جزئی و خرابی سرکابل شود.
پس از برداشتن این لایه، سطح عایق با سمباده بسیار نرم پرداخت شده و مجدداً با استون تمیز میشود.
مرحله پنجم؛ نصب لوله استرس کنترل
یکی از مهمترین قطعات هر سرکابل حرارتی، لوله استرس کنترل (Stress Control Tube) است.
این قطعه وظیفه دارد میدان الکتریکی را در محل پایان شیلد کابل کنترل کرده و از تمرکز تنش الکتریکی جلوگیری کند.
لوله استرس کنترل باید در محل مشخصشده قرار گرفته و با استفاده از شعله یکنواخت از پایین به بالا حرارت داده شود تا بهطور کامل روی کابل جمع شود.
در این مرحله باید از حرارت بیش از حد یا شعله مستقیم روی یک نقطه خودداری شود، زیرا ممکن است به عایق آسیب وارد شود.
مرحله ششم؛ نصب کابلشو و آببندی محل اتصال
پس از آمادهسازی کامل کابل، نوبت به نصب کابلشو میرسد. انتخاب کابلشو مناسب از نظر سطح مقطع، جنس هادی و قطر سوراخ اتصال اهمیت بسیار زیادی دارد. استفاده از کابلشوی نامناسب میتواند باعث افزایش مقاومت الکتریکی، داغ شدن محل اتصال و حتی سوختن سرکابل شود.
ابتدا هادی کابل را به اندازه موردنیاز لخت کنید و کابلشو را روی هادی قرار دهید. سپس با استفاده از پرس هیدرولیک استاندارد و قالب متناسب با سایز کابل، عملیات پرس را انجام دهید. پرس باید مطابق ترتیب مشخص شده روی قالب انجام شود تا فشار به صورت یکنواخت در تمام قسمت کابلشو توزیع گردد.
پس از پرس، محل اتصال را از نظر وجود ترک، تغییر شکل یا پرس ناقص بررسی کنید. سپس سطح کابلشو و قسمت پرس شده را با استون کاملاً تمیز نمایید.
در ادامه با استفاده از ماستیک آببندی (Mastic Tape) تمامی فضای خالی بین کابلشو و عایق کابل را پر کنید. این مرحله از ورود رطوبت، گردوغبار و آلودگی به داخل سرکابل جلوگیری کرده و عمر مفید آن را افزایش میدهد.
مرحله هفتم؛ نصب لوله عایق حرارتی
بعد از نصب کابلشو، لوله عایق حرارتی روی کابل قرار میگیرد. این لوله علاوه بر ایجاد عایق الکتریکی، وظیفه محافظت مکانیکی از محل اتصال را نیز بر عهده دارد.
حرارت دادن باید از قسمت پایین لوله آغاز شده و به آرامی به سمت کابلشو ادامه پیدا کند. حرکت شعله باید کاملاً یکنواخت باشد تا لوله بدون ایجاد حباب، چروک یا سوختگی روی کابل جمع شود.
در هنگام حرارت دادن به نکات زیر توجه کنید:
- شعله مشعل باید آبی رنگ و یکنواخت باشد.
- مشعل دائماً در حال حرکت باشد و روی یک نقطه ثابت نماند.
- فاصله مناسب بین شعله و لوله رعایت شود.
- از گرم کردن بیش از حد یک قسمت خودداری شود.
پس از جمع شدن کامل لوله، تنها قسمت اتصال پیچ کابلشو باید قابل مشاهده باشد.
مرحله هشتم؛ نصب بشقابکها (Sheds)
در سرکابلهای حرارتی مخصوص فضای باز، از بشقابکهای سیلیکونی یا پلیالفینی برای افزایش فاصله خزشی (Creepage Distance) استفاده میشود.
این بشقابکها از تشکیل جریان نشتی روی سطح سرکابل در شرایط بارندگی، رطوبت، گردوغبار و آلودگی جلوگیری میکنند.
برای نصب صحیح، هر بشقابک در محل مشخص شده قرار گرفته و از قسمت میانی آن حرارت داده میشود تا کاملاً روی بدنه سرکابل فیکس شود.
در هنگام نصب باید دقت شود:
- فاصله بین بشقابکها یکنواخت باشد.
- بشقابکها کاملاً عمود بر محور کابل قرار گیرند.
- هیچگونه تابخوردگی یا تغییر شکل در آنها ایجاد نشود.
مرحله نهم؛ اتصال سیم ارت
یکی از مهمترین مراحل نصب سرکابل حرارتی، اجرای صحیح سیستم ارت است.
سیم ارت باید به شیلد کابل متصل شده و مسیر آن به گونهای انتخاب شود که تحت کشش یا فشار مکانیکی قرار نگیرد.
اتصال ارت باید دارای مقاومت بسیار کم بوده و کاملاً محکم اجرا شود. در بسیاری از پروژههای فشار متوسط، کیفیت اتصال ارت در تستهای بهرهبرداری به طور ویژه بررسی میشود.
مرحله دهم؛ بازرسی نهایی قبل از برقدار کردن
پس از پایان نصب، باید تمام قسمتهای سرکابل به صورت دقیق کنترل شوند.
موارد مهم در بازرسی عبارتاند از:
- صحیح بودن محل نصب استرس کنترل
- جمع شدن کامل لولههای حرارتی
- عدم وجود سوختگی یا تغییر رنگ قطعات
- آببندی کامل محل اتصال
- پرس صحیح کابلشو
- محکم بودن اتصال ارت
- عدم وجود ترک یا آسیب روی عایق کابل
- تمیز بودن کامل سطح سرکابل
در پروژههای حساس، پس از نصب معمولاً تست مقاومت عایقی (Megger Test)، تست فشار (Hi-Pot Test) یا آزمون تخلیه جزئی (Partial Discharge Test) نیز انجام میشود تا از عملکرد صحیح سرکابل اطمینان حاصل گردد.
اشتباهات رایج در نصب سرکابل حرارتی ۲۰ کیلوولت
حتی اگر از بهترین برندهای سرکابل حرارتی مانند آرین مفصل، گالا، سلپا، ریکم، انستو، مهربد یا سایر برندهای معتبر استفاده شود، نصب غیر اصولی میتواند باعث کاهش عمر سرکابل و حتی وقوع اتصال کوتاه و خاموشی شبکه شود. بسیاری از خرابیهای سرکابل در شبکههای فشار متوسط به دلیل خطای نصب است، نه کیفیت محصول.
مهمترین اشتباهات عبارتاند از:
۱. انتخاب سایز نامناسب سرکابل
سرکابل باید دقیقاً متناسب با سطح مقطع و قطر خارجی کابل انتخاب شود. استفاده از سرکابل کوچک یا بزرگ باعث کاهش عملکرد آببندی و عایقبندی خواهد شد.
۲. زخمی شدن عایق XLPE
در زمان برداشتن روکش و لایه نیمههادی، وارد شدن هرگونه خراش به عایق XLPE میتواند محل تمرکز میدان الکتریکی شده و در آینده باعث تخلیه جزئی (Partial Discharge) و شکست عایقی شود.
۳. تمیز نکردن کامل سطح کابل
وجود چربی، گردوغبار، رطوبت یا باقیمانده گرافیت روی سطح عایق، مانع چسبندگی مناسب قطعات حرارتی شده و احتمال نفوذ رطوبت را افزایش میدهد.
۴. حرارت دادن نامناسب
حرارت بیش از اندازه باعث سوختن قطعات حرارتی و حرارت کم باعث جمع نشدن کامل آنها میشود. مشعل باید دائماً در حرکت باشد و حرارت به صورت یکنواخت اعمال گردد.
۵. استفاده از پرس غیراستاندارد
پرس ناقص یا استفاده از قالب نامناسب موجب افزایش مقاومت الکتریکی محل اتصال شده و در جریانهای بالا باعث داغ شدن کابلشو خواهد شد.
۶. اجرای نادرست سیستم ارت
اتصال نامناسب شیلد کابل به زمین، عملکرد حفاظتی سرکابل را مختل کرده و در هنگام وقوع خطا میتواند خطرناک باشد.
نکات مهم برای افزایش عمر سرکابل حرارتی
رعایت چند نکته ساده میتواند عمر مفید سرکابل را تا چندین سال افزایش دهد.
- استفاده از سرکابل استاندارد و دارای تأییدیه
- انتخاب صحیح سایز بر اساس قطر واقعی کابل
- استفاده از کابلشوی استاندارد
- اجرای صحیح پرس هیدرولیک
- رعایت کامل دستورالعمل نصب کارخانه سازنده
- جلوگیری از ورود رطوبت هنگام نصب
- انجام تستهای عایقی قبل از برقدار کردن
- بازدید دورهای در پستها و شبکههای فشار متوسط
- جلوگیری از اعمال کشش مکانیکی به کابل در محل سرکابل
تفاوت سرکابل حرارتی و سرکابل سرد
یکی از سؤالات متداول کاربران هنگام خرید، تفاوت بین سرکابل حرارتی و سرکابل سرد است.
سرکابل حرارتی
مزایا:
- قیمت اقتصادیتر
- استحکام مکانیکی بالا
- مناسب پروژههای صنعتی
- تنوع سایز زیاد
- نصب مطمئن در صورت اجرای صحیح
معایب:
- نیاز به مشعل
- وابستگی کیفیت نصب به مهارت نصاب
سرکابل سرد (Cold Shrink)
مزایا:
- نصب سریع
- عدم نیاز به شعله
- مناسب محیطهای حساس
- کاهش خطای نصب
معایب:
- قیمت بالاتر
- تنوع کمتر نسبت به مدلهای حرارتی
در بسیاری از پروژههای توزیع برق، هنوز سرکابلهای حرارتی به دلیل قیمت مناسب و عملکرد مطلوب، پرکاربردترین گزینه محسوب میشوند.
سوالات متداول درباره نصب سرکابل حرارتی ۲۰ کیلوولت
آیا نصب سرکابل حرارتی بدون مشعل امکانپذیر است؟
خیر. قطعات حرارتی تنها با اعمال حرارت یکنواخت جمع میشوند.
آیا میتوان از فندک یا چراغ نفتی استفاده کرد؟
خیر. استفاده از شعله نامناسب باعث سوختگی قطعات و کاهش عمر سرکابل میشود.
بهترین دمای محیط برای نصب سرکابل چقدر است؟
بهتر است نصب در محیط خشک و در دمای بین ۵ تا ۴۰ درجه سانتیگراد انجام شود.
آیا پس از نصب باید تست انجام شود؟
بله. انجام تست مقاومت عایقی و در پروژههای حساس تست فشار قوی (Hi-Pot) یا تخلیه جزئی توصیه میشود.
عمر مفید سرکابل حرارتی چقدر است؟
در صورت استفاده از تجهیزات استاندارد و نصب صحیح، عمر سرکابل حرارتی میتواند بیش از ۲۵ تا ۳۰ سال باشد.
جمعبندی
سرکابل حرارتی ۲۰ کیلوولت یکی از مهمترین تجهیزات شبکههای فشار متوسط است که نقش اساسی در ایمنی، عایقبندی و انتقال مطمئن انرژی الکتریکی ایفا میکند. انتخاب سرکابل مناسب، رعایت دقیق دستورالعمل نصب، استفاده از ابزار استاندارد و اجرای صحیح آببندی و کنترل میدان الکتریکی، مهمترین عوامل افزایش عمر و عملکرد این تجهیز هستند.
اگر قصد خرید انواع سرکابل حرارتی ۲۰ کیلوولت، سرکابل داخلی، سرکابل هوایی، سرکابل تکرشته، سرکابل سهرشته یا تجهیزات جانبی فشار متوسط را دارید، پیشنهاد میشود از برندهای معتبر و دارای استاندارد استفاده کرده و نصب را به افراد متخصص بسپارید تا شبکه برق با حداکثر ایمنی و کمترین میزان خرابی بهرهبرداری شود.
آیا میدانید سرکابل حرارتی 20 کیلو ولت چیست و به چه صورت نصب میشود؟ با ویژگیهای سرکابل حرارتی آشنایی دارید؟ به منظور اتصال کابلهای قدرت زمینی به شبکههای هوایی، ترانسفورماتورها و سایر ادوات شبکه از وسیلهای تحت عنوان سرکابل استفاده میشود. در ادامه این راهنما تمرکز اصلی ما بر روی نصب سرکابل حرارتی 20 کیلو ولت است. برای کسب اطلاعات بیشتر با ما همراه باشید.
هر آنچه که باید درباره نصب سرکابل حرارتی 20 کیلو ولت بدانید!

منظور از سرکابل در حقیقت یک سری تجهیزات مخصوص ولتاژ بوده که برای اتصال هادی کابل به سایر تجهیزات از جمله شینه، شبکه و غیره میتوان از آن بهره برد. یکی از اصلیترین وظایف سرکابلها کنترل میدان جریان الکتریکی در انتهای کابل است. از انواع سرکابلهای موجود در بازار میتوانیم به سرکابلهای حرارتی، سرکابلهای سرد، سرکابل پلاگین و همچنین سرکابل فشاری اشاره داشته باشیم. علاوه بر این سرکابلها به دو دسته فشار ضعیف تا 1 کیلو ولت و فشار قوی تا 64 کیلو ولت نیز قابل دستهبندی هستند و برای برقراری اتصال بین کابلهای فشار قوی و فشار متوسط به لوازم برقی مورد استفاده قرار میگیرند.
روکش کابلهای مذکور به طور معمول از جنس پلی اتیلن کراسلینک شده بوده و معمولاً این کابلها در نزدیک به هم نصب شده و میتوان از آنها در چند سایز استفاده کرد. قابل ذکر است که روکش استفاده شده در سرکابلها معمولاً به گونهای بوده که در مقابل اشعه خورشید مقاومت خوبی از خود نشان داده و دچار آسیب نمیشود.
دستورالعمل نصب سرکابل حرارتی 20 کیلو ولت

پیش از نصب سرکابل حرارتی 20 کیلو ولت لازم است موارد زیر را در نظر داشته باشید:
- توجه داشته باشید که اندازه سرکابل مطابق با کابل مورد نظر باشد؛
- از چراغ کورهای استفاده نکنید؛
- نوارها را علاوه بر پیچیدن، بکشید تا عرض آن به نصف برسد.
کابل تک رشته با شیلد نواری
- روکش کابل را به اندازه l+k بردارید. توجه داشته باشید که k باید 5 میلیمتر بیشتر از عمق سوراخ کابلشوی مورد نظر باشد. 10 سانتیمتر انتهای روکش را با استفاده از استون به طور کامل تمیز کنید.
- شیلد را به اندازه 2 سانتیمتر لبه روکش جدا کنید. لایه گرافیت را الی 2 سانتیمتر لبه شیلد برداشته و عایق کابل را با استفاده از استون با دقت کامل تمیز نمایید.
- در مرحله بعدی نصب سرکابل حرارتی 20 کیلو ولت، به اندازه 6 سانتیمتر از روکش کابل را با یک لایه ماستیک آببندی بپیچید.
- کابل زمین را بر روی شیلد با سیم فولادی بسته و لحیمکاری کنید. در نهایت پایین ماستیک را مجدداً با سیم ببندید.
- با 5 میلیمتر از لبه لایه، گرافیت نوار عایق را به طول 6 سانتیمتر به صورت دوک بپیچید.
- از لبه شیلد کابل تا نزدیک شکم دوک، نوار استرس کنترل بپیچید.
- لوله استرس کنترل را بر روی فاز قرار داده و از لبه شیلد به سمت بالا حرارت دهید تا به طور کامل جمع شود.
- عایق را به اندازه K بردارید.
- در این مرحله از نصب سرکابل حرارتی 20 کیلو ولت، کابلشو را پرس کرده و کابلشو و عایق را با استفاده از استون از چربی و مواد خارجی به طور کامل پاک کنید. با استفاده از ماستیک آببندی، قسمت پرس شده را پوشانده و در نهایت فضای خالی را پُر کنید.
- در این مرحله لوله ضد جرقه را بر روی فاز قرار داده تا شیلد به طور کامل پوشانده شوند. از سمت پایین به بالا تا نزدیکترین کابلشو حرارت داده تا کاملاً جمع گردد. اگر اضافهای از لوله باقی مانده آن را بِبُرید تا فقط پاشنه کابلشو قابل مشاهده باشد.
- بشقابکها را در صورت وجود از وسط حرارت داده تا نصب شود.
کابل تک رشته با شیلد مفتولی
- برای نصب سرکابل حرارتی 20 کیلو ولت برای کابل تک رشته با شیلد مفتولی بایستی در وهله اول روکش کابل را به اندازه L+K بردارید. K باید 5 میلیمتر بیشتر از عمق سوراخ کابلشو باشد. در این مرحله 10 سانتیمتر از روکش را با استفاده از استون به طور کامل تمیز کنید.
- 6 سانتیمتر از روکش را با استفاده از یک لایه ماستیک آببندی بپیچید.
- مفتولهای شیلد را موازی و منظم بر روی کابل خوابانده و بر روی لبه ماستیک آببندی، مفتولها را با استفاده از سیم ببندید. باقیمانده را برای اتصال به زمین تابانده و در نهایت کابلشو را پرس کنید.
- در این مرحله از نصب سرکابل حرارتی 20 کیلو ولت لایه گرافیت را تا 2 سانتیمتری لبه روکش برداشته و دقت داشته باشید که در این مرحله نباید عایق زخمی شود. عایق را با استفاده از کاغذ سمباده صاف کرده و بعد به کمک استون آن را به طور کامل تمیز کنید.
- از 5 میلیمتری لبه کابل لایه گرافیت نوار عایق را به اندازه 6 سانتیمتر به شکل دوک بپیچید.
- از لبه روکش کابل الی نزدیک شکم دوک، نوار استرس کنترل را بپیچید.
- لوله استرس کنترل را بر روی فاز قرار داده و از لبه شیلد به سمت بالا حرارت دهید تا به طور کامل جمع شود.
- عایق را به اندازه K جدا کرده و کابلشو را پرس کنید. کابلشو و عایق را با استفاده از استون از هرگونه مواد خارجی و چربی به طور کامل پاک کرده و بعد با ماستیک آببندی روی قسمت پرس شده را پوشانده تا فضای خالی پُر شود.
- لوله عایق ضد جرقه را بر روی فاز قرار داده تا شیلد پوشانده شود. از پایین به بالا تا نزدیکترین کابلشو حرارت داده تا جمع شود. در صورت وجود اضافات لوله آن را ببرید تا تنها پاشنه کابل قابل رویت باشد.
- بشقابکها را در صورت وجود از وسط در معرض حرارت قرار داده تا نصب شود.
سخن پایانی
در این راهنما به نحوه نصب سرکابل حرارتی 20 کیلو ولت برای کابل تک رشته با شیلد نواری و مفتولی پرداختیم. در یک نگاه کلی میتوان گفت که سرکابل از تجهیزات کابلهای زمینی به حساب آمده که میتوان از آن برای برقراری ارتباط و ایزولاسیون هادی کابل و محل اتصال بهره برد. لطفاً نظرات و پیشنهادات خود را پیرامون سرکابلهای حرارتی و نحوه نصب آنها با ما به اشتراک بگذارید.