سیم و کابل افشان، یکی از پرکاربردترین انواع هادیهای الکتریکی است که به دلیل انعطافپذیری بالا، در صنایع مختلف از ساختمانسازی گرفته تا تجهیزات صنعتی و الکترونیکی مورد استفاده قرار میگیرد. در این مقاله، به بررسی جامع سیم و کابل افشان، ویژگیها، انواع، کاربردها و نکات مهم هنگام خرید آن میپردازیم. ⚡🔌
سیم و کابل افشان چیست؟
سیم و کابل افشان که با نامهای سیم نرم، منعطف یا فلکسیبل نیز شناخته میشود، نوعی هادی الکتریکی است که از تعداد زیادی رشتههای نازک مسی یا آلومینیومی تشکیل شده که به هم تابیده شدهاند. این ساختار رشتهای، برخلاف سیمهای مفتولی که تکرشته و خشک هستند، انعطافپذیری بسیار بالایی ایجاد میکند.
روکش این سیمها معمولاً از جنس PVC یا پلی وینیل کلراید یا مواد پلیمری دیگر ساخته میشود که نقش عایق را ایفا کرده و از هادی در برابر رطوبت، حرارت، مواد شیمیایی و آسیبهای مکانیکی محافظت میکند. ضخامت استاندارد این عایق حدود ۰.۷ میلیمتر تعیین شده و نباید از ۰.۵۳ میلیمتر کمتر باشد.
مشخصات فنی سیم و کابل افشان
هادی این محصولات معمولاً از مس با خلوص بالا در حدود بالای ۹۹ درصد ساخته میشود که بهترین گزینه از نظر رسانایی الکتریکی و مقاومت در برابر اکسیداسیون است. البته برای کاهش هزینه، برخی تولیدکنندگان از آلومینیوم یا آلیاژ مس و آلومینیوم نیز استفاده میکنند.
از نظر ولتاژ نامی، سیمهای افشان به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
سیمهای با ولتاژ ۳۰۰/۵۰۰ ولت که بیشتر برای سیمکشی توکار ساختمان و داخل لولهها استفاده میشوند و در سایزهای ۰.۵، ۰.۷۵ و ۱ میلیمتر مربع تولید میگردند.
سیمهای با ولتاژ ۴۵۰/۷۵۰ ولت که برای سیستمهای روشنایی، وسایل الکتریکی و محیطهای خشک کاربرد دارند و سایزهای بالاتر از ۱ میلیمتر مربع را شامل میشوند.
محدوده دمایی کارکرد این سیمها بین ۵- تا ۷۰ درجه سانتیگراد است که به جنس هادی بستگی دارد. سیمهای با درصد مس بالاتر، تحمل حرارتی بیشتری دارند.
انواع سیم و کابل افشان
کابلهای افشان بر اساس پارامترهای مختلفی دستهبندی میشوند:
از نظر نوع هادی شامل سیم افشان مسی که با کیفیتترین نوع است، سیم افشان آلومینیومی که اقتصادیتر است، و سیم افشان آلومینیومی مساندود شده.
از نظر ساختار، کابلهای افشان به دو شکل گرد و تخت تولید میشوند. نوع تخت برای جرثقیلهای سقفی و فضاهای محدود کاربرد ویژهای دارد.
از نظر کاربرد و ویژگیهای خاص میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
کابل افشان شیلددار که دارای یک لایه محافظ فلزی رشتهای یا فویلی برای جلوگیری از تداخلات الکترومغناطیسی است و در تجهیزات مخابراتی و صوتی استفاده میشود.
کابل افشان قدرت که برای انتقال برق با ولتاژ بالا تا ۳۶ هزار ولت در نیروگاهها و تأسیسات صنعتی به کار میرود.
کابل افشان لاستیکی که روکشی از جنس لاستیک مقاوم دارد و در محیطهای سخت مانند سدسازی، صنایع آب و فاضلاب، و مکانهای روغنی و اسیدی استفاده میشود.
کابل دو روکشه افشان که دارای دو لایه عایق PVC است و مقاومت مکانیکی بالاتری دارد.
کاربردهای سیم و کابل افشان
سیمهای افشان به دلیل انعطافپذیری بالا، کاربردهای بسیار گستردهای دارند:
در صنعت ساختمانسازی برای سیمکشی داخلی، سیستمهای روشنایی، کولرها و پریزها.
در لوازم خانگی مانند یخچال، ماشین لباسشویی، پنکه و تلویزیون به عنوان سیم رابط.
در صنعت خودروسازی و هواپیماسازی برای اتصالات داخلی.
در تابلوهای برق و ماشینآلات صنعتی.
در تجهیزات صوتی و مهندسی صدا.
در شبکههای توزیع و انتقال جریان الکتریکی.
سایزهای پرکاربرد سیم افشان
سیمهای افشان در سایزهای مختلفی از ۰.۵ تا ۵۰۰ میلیمتر مربع تولید میشوند. پرمصرفترین سایزها در بازار ایران عبارتند از:
سایز ۱ میلیمتر مربع برای سیمکشی برق داخلی ساختمان، کلید و پریز.
سایز ۱.۵ میلیمتر مربع برای سیمکشی عمومی، دوربین مداربسته و کنترلرها.
سایز ۲.۵ میلیمتر مربع برای تغذیه موتورهای کوچک و بردهای توزیع.
سایز ۴ میلیمتر مربع برای موتورهای کوچک تا متوسط و پمپها.
سایز ۶ میلیمتر مربع برای ابزارهای قدرتمند و صنایع سبک.
استانداردهای تولید
تولید سیم و کابل افشان تابع استانداردهای ملی و بینالمللی است. مهمترین این استانداردها عبارتند از:
استاندارد ملی ایران ISIRI 3084 و ISIRI 607 برای انواع سیمهای افشان.
استاندارد بینالمللی IEC 60228 برای گروههای ۵ و ۶.
استاندارد IEC 06 60227 برای سیمهای با ولتاژ ۳۰۰ تا ۵۰۰ ولت.
داشتن این استانداردها و علامت ISIRI روی محصول، تضمینکننده کیفیت و ایمنی است.
تشخیص سیم افشان استاندارد از غیراستاندارد
برای اطمینان از کیفیت سیم افشان، میتوانید نکات زیر را بررسی کنید:
علامت استاندارد ISIRI باید روی پوشش سیم چاپ شده باشد و فاصله بین این علامتها از ۲۷۵ میلیمتر بیشتر نباشد.
مقاومت الکتریکی یک متر سیم نباید از ۱۳.۳ اهم بر کیلومتر بیشتر باشد.
با حرارت دادن سر سیم لخت شده با فندک، اگر تارهای هادی آلومینیومی باشند ذوب میشوند و میریزند، اما مس با خلوص بالا در برابر حرارت مقاومت میکند.
بررسی تعداد رشتههای هادی و تطابق آن با استاندارد.
عوامل مؤثر بر قیمت سیم و کابل افشان
قیمت این محصولات تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد:
نوع و خلوص هادی که مس خالص گرانتر از آلومینیوم است.
کیفیت و جنس عایق که PVC معمولی ارزانتر از عایقهای مقاوم در برابر حرارت یا مواد شیمیایی است.
سایز و سطح مقطع که هرچه سایز بزرگتر باشد، قیمت بالاتر است.
برند و شرکت سازنده که برندهای معتبر معمولاً قیمت بالاتری دارند اما کیفیت تضمینشدهای ارائه میدهند.
نوسانات نرخ ارز و قیمت جهانی مس.
متراژ سفارش و هزینههای جانبی مانند حمل و نقل.
برندهای معتبر ایرانی
در بازار ایران، برندهای متعددی در زمینه تولید سیم و کابل افشان فعالیت میکنند که از جمله معروفترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
سیم و کابل خراسان افشارنژاد
سیم و کابل مشهد
سیم و کابل ابهر
سیم و کابل شیرکوه یزد
سیم و کابل کرمان
سیم و کابل همدان
سیم و کابل سیمکو
افق البرز
نکات مهم هنگام خرید
برای خرید سیم و کابل افشان، به این موارد توجه کنید:
کاربرد مورد نظر و سایز مناسب را دقیقاً مشخص کنید.
از برندهای معتبر و دارای استاندارد خرید کنید.
به شرایط محیطی مانند رطوبت، حرارت و احتمال تماس با مواد شیمیایی توجه کنید.
گارانتی و خدمات پس از فروش را بررسی نمایید.
قیمت را از چند فروشنده معتبر استعلام کنید.
از سلامت فیزیکی محصول و بستهبندی مناسب اطمینان حاصل کنید.
در نهایت، سیم و کابل افشان به دلیل انعطافپذیری بالا، نصب آسان و کاربرد گسترده، یکی از اساسیترین تجهیزات در صنعت برق محسوب میشود. انتخاب صحیح و خرید محصول استاندارد، ایمنی و دوام سیستم برقرسانی شما را تضمین خواهد کرد. ✨🔧
23 بازدید