کلید جداساز ۲۰ کیلوولت، یکی از تجهیزات حیاتی در شبکههای توزیع برق فشار متوسط است که وظیفه قطع و وصل فیزیکی بخشی از مدار را در شرایط بدون جریان یا جریان بسیار کم بر عهده دارد. این کلیدها برخلاف کلیدهای قدرت، برای قطع جریان اتصال کوتاه یا جریانهای سنگین بار طراحی نشدهاند، بلکه نقش اصلی آنها ایجاد یک شکاف فیزیکی مشخص و قابل مشاهده در مدار برای ایمنی پرسنل هنگام تعمیر و نگهداری است. ⚡🔌
کلید جداساز چیست و چه وظیفهای دارد؟
کلید جداساز یا دیزانکتور (Disconnector) یک وسیله مکانیکی کلیدزنی است که در وضعیت باز، فاصله قطع (ایزولاسیون) مشخصی را مطابق با الزامات استاندارد ایجاد میکند . این کلید قادر است مداری را که در آن جریان ناچیزی جریان دارد یا تغییر قابل توجهی در ولتاژ دو سر ترمینالهای آن رخ نمیدهد، باز یا بسته کند .
تصور کنید یک خط برق ۲۰ کیلوولت نیاز به تعمیر دارد. قبل از شروع کار، تکنسین باید اطمینان حاصل کند که هیچ برقی در آن بخش جریان ندارد. کلید جداساز با ایجاد یک شکاف فیزیکی قابل مشاهده، این اطمینان را ایجاد میکند. به همین دلیل به آن کلید هوایی نیز میگویند، زیرا شکاف بین کنتاکتها در هوا قرار دارد .
انواع کلید جداساز ۲۰ کیلوولت از نظر محل نصب
کلیدهای جداساز فشار متوسط بر اساس محل نصب به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
کلید جداساز هوایی یا فضای باز
این نوع کلیدها برای نصب روی دکلهای برق در فضای باز طراحی شدهاند. مدلهای معروف آن GW9، GW1 و GW4 هستند . ساختار این کلیدها به گونهای است که در برابر شرایط جوی سخت مانند باران، برف، رطوبت، گردوغبار و آلودگیهای صنعتی مقاوم باشند . برخی از این کلیدها به صورت تک پل (برای هر فاز یک کلید مجزا) نصب میشوند و برخی دیگر به صورت سه پل روی یک شاسی مشترک . جنس قطعات آنها معمولاً از آلیاژهای آلومینیوم و مس با روکش نقره، با اتصالات استیل ضدزنگ و پایه گالوانیزه گرم است تا در برابر خوردگی مقاومت بالایی داشته باشند .
کلید جداساز داخلی یا فضای بسته
این نوع کلیدها برای نصب در داخل تابلوهای برق و پستهای سرپوشیده (داخل ساختمان) استفاده میشوند. مدلهای معروف آن GN19 و GN22 هستند . این کلیدها طراحی جمعوجورتری دارند و معمولاً به همراه یک مکانیزم عملگر دستی از نوع CS6-2 نصب میشوند . مدل GN22 برای جریانهای بالا طراحی شده و میتواند جریانهای تا ۸۰۰۰ آمپر را تحمل کند که آن را برای تغذیه اصلی پستهای صنعتی بزرگ مناسب ساخته است .
بر اساس قابلیت اتصال زمین
برخی از کلیدهای جداساز به صورت تکزمانه (بدون زمین) هستند و فقط وظیفه قطع و وصل مدار را دارند. اما نوع پیشرفتهتر آنها، کلید جداساز دو زمانه نام دارد که در ساختار آن یک کلید زمین (ارت) نیز تعبیه شده است . این ویژگی بسیار مهم است زیرا پس از قطع مدار توسط کلید اصلی، بلافاصله میتوان بخش پاییندست (سمت مصرفکننده) را به زمین متصل کرد تا هرگونه بار خازنی باقیمانده تخلیه شود و ایمنی پرسنل تأمین گردد. استفاده از کلید دو زمانه از بروز خطای انسانی “کلید زدن روی زمین” نیز جلوگیری میکند .
مشخصات فنی مهم کلید جداساز ۲۰ کیلوولت
یک کلید جداساز استاندارد برای شبکه ۲۰ کیلوولت باید مشخصات زیر را داشته باشد :
حداکثر ولتاژ کاری (افت نامی): ۲۴ کیلوولت (چون طبق استاندارد، تجهیزات ۲۰ کیلوولت باید برای ۲۴ کیلوولت طراحی شوند تا نوسانات ولتاژ را تحمل کنند).
جریان نامی پیوسته: معمولاً در رنجهای ۲۰۰، ۴۰۰، ۶۳۰ و ۱۲۵۰ آمپر موجود است. انتخاب جریان بستگی به حداکثر جریان بار عبوری از خط دارد.
جریان تحمل اتصال کوتاه کوتاه مدت: این پارامتر نشان میدهد کلید در مدت زمان کوتاه (مثلاً ۱ یا ۴ ثانیه) چند کیلوآمپر جریان اتصال کوتاه را میتواند تحمل کند بدون اینکه آسیب ببیند. این عدد معمولاً بین ۱۲.۵ تا ۳۱.۵ کیلوآمپر متغیر است .
ولتااز ضربه صاعقه: این کلیدها باید در برابر ولتاژهای ضربه ناشی از صاعقه مقاومت کنند. این ولتاژ برای کلیدهای ۲۰ کیلوولت معمولاً ۱۲۵ کیلوولت (نسبت به زمین) و ۱۴۵ کیلوولت (بین دو فاز) است .
فرکانس نامی: ۵۰ هرتز.
تجهیزات جانبی و عملگرها
کلیدهای جداساز معمولاً به صورت دستی و با استفاده از اهرمهای عملگر (مانند تیغه بلند یا هات استیک) کار میکنند . برای مدلهای داخلی، عملگر مکانیکی CS6-2 استاندارد است . در پستهای مدرن و اتوماتیک، امکان استفاده از عملگر الکتروموتور (موتور برقی) برای راهاندازی از راه دور نیز وجود دارد تا اپراتور مجبور نباشد به صورت فیزیکی به کلید نزدیک شود .
نکات ایمنی و انتخاب کلید
هنگام انتخاب کلید جداساز ۲۰ کیلوولت، به این نکات توجه کنید:
محل نصب مشخص کنید که هوایی است یا داخلی. برای فضای باز، از مدلهای ضدآب و مقاوم در برابر اشعه UV استفاده کنید.
جریان نامی کلید باید با حداکثر جریان بار خط هماهنگ باشد و حتی کمی بالاتر در نظر گرفته شود.
در صورت نیاز به اتصال زمین پس از قطع، حتماً از کلید دو زمانه استفاده کنید.
به سطح مقطع هادیها و فاصله فازها توجه کنید تا کلید بتواند به درستی نصب شود.
از برندها و تولیدکنندگان معتبر که دارای استانداردهای بینالمللی مانند IEC 62271-102 هستند، خرید کنید .
کلید جداساز ۲۰ کیلوولت اگرچه دستگاهی ساده به نظر میرسد، اما نقش آن در ایمنی پرسنل و جداسازی فیزیکی خطاها نقشی کلیدی و غیرقابل حذف است. بدون وجود این کلید، تعمیر و نگهداری شبکههای فشار متوسط با ریسک بسیار بالایی همراه خواهد بود. ✨🔧
51 بازدید
فروشگاه ها
