انتخاب کابل مناسب ترانسفورماتور یکی از مهمترین مراحل طراحی شبکه برق است. کابل خروجی ترانس باید بتواند جریان نامی را با در نظر گرفتن شرایط نصب، دمای محیط، افت ولتاژ، اتصال کوتاه و ضرایب تصحیح تحمل کند.
در این راهنما ابتدا جریان ترانسهای پرکاربرد ۱۰۰ تا ۲۵۰۰ کیلوولتآمپر را محاسبه میکنیم و سپس توضیح میدهیم چگونه سایز کابل مسی یا آلومینیومی سمت فشار ضعیف و کابل ۲۰ کیلوولت سمت فشار متوسط انتخاب شود.
توجه: جدول جریان این صفحه برای محاسبه اولیه است. سایز نهایی کابل باید براساس دیتاشیت سازنده، روش نصب، دمای محیط، طول مسیر، افت ولتاژ، جریان اتصال کوتاه و الزامات پروژه تعیین شود.
☎️ استعلام کابل پروژه: ۰۲۱۳۶۰۵۶۶۸۵
🟢 ارسال مشخصات ترانس و دریافت پیشنهاد کابل در واتساپ
فرمول محاسبه جریان ترانسفورماتور سه فاز
برای محاسبه جریان نامی ترانس سه فاز از رابطه زیر استفاده میشود:
I = S ÷ (√۳ × V)
که در آن:
- I = جریان خط بر حسب آمپر
- S = توان ظاهری ترانس بر حسب VA
- V = ولتاژ خط به خط بر حسب ولت
برای ترانس توزیع ۲۰/۰٫۴ کیلوولت، اگر ولتاژ سمت فشار ضعیف را ۴۰۰ ولت در نظر بگیریم، جریان خروجی از همین رابطه محاسبه میشود.
جدول جریان ترانسفورماتور در ولتاژ ۴۰۰ ولت
| ظرفیت ترانس | جریان تقریبی سمت ۴۰۰V |
|---|---|
| ۱۰۰ kVA | ۱۴۴ A |
| ۱۶۰ kVA | ۲۳۱ A |
| ۲۵۰ kVA | ۳۶۱ A |
| ۴۰۰ kVA | ۵۷۷ A |
| ۶۳۰ kVA | ۹۰۹ A |
| ۸۰۰ kVA | ۱۱۵۵ A |
| ۱۰۰۰ kVA | ۱۴۴۳ A |
| ۱۲۵۰ kVA | ۱۸۰۴ A |
| ۱۶۰۰ kVA | ۲۳۰۹ A |
| ۲۰۰۰ kVA | ۲۸۸۷ A |
| ۲۵۰۰ kVA | ۳۶۰۸ A |
این مقادیر جریان نامی نظری در بار کامل هستند و به معنی تعیین خودکار سطح مقطع کابل نیستند.
چگونه کابل خروجی ترانسفورماتور را انتخاب کنیم؟
پس از محاسبه جریان ترانس باید ظرفیت جریان مجاز کابل مورد نظر بررسی شود. در انتخاب نهایی حداقل عوامل زیر مؤثر هستند:
- مس یا آلومینیوم بودن هادی
- عایق PVC یا XLPE
- کابل تکرشته یا چندرشته
- نصب در هوا، سینی، کانال، لوله یا زمین
- دمای محیط
- تعداد کابلهای مجاور
- طول مسیر
- افت ولتاژ مجاز
- جریان اتصال کوتاه
- زمان عملکرد حفاظت
- نحوه آرایش کابلهای موازی
جدول راهنمای انتخاب کابل برای ترانسفورماتور
| ترانس | جریان خروجی | راهنمای اولیه انتخاب |
|---|---|---|
| ۱۰۰ kVA | ۱۴۴ A | انتخاب کابل با جریان مجاز بالاتر از ۱۴۴ آمپر پس از اعمال ضرایب تصحیح |
| ۱۶۰ kVA | ۲۳۱ A | بررسی کابل مسی یا آلومینیومی متناسب با روش نصب و افت ولتاژ |
| ۲۵۰ kVA | ۳۶۱ A | بررسی جریان مجاز، طول مسیر و احتمال استفاده از کابل تکرشته |
| ۴۰۰ kVA | ۵۷۷ A | در بسیاری از طراحیها نیاز به سطح مقطع بالا یا کابلهای موازی وجود دارد |
| ۶۳۰ kVA | ۹۰۹ A | معمولاً طراحی چند کابل موازی در هر فاز باید بررسی شود |
| ۱۰۰۰ kVA | ۱۴۴۳ A | آرایش چند کابل موازی یا باسداکت باید از نظر فنی مقایسه شود |
| ۱۶۰۰ kVA | ۲۳۰۹ A | در جریانهای بالا بررسی باسداکت و چند مدار کابل اهمیت زیادی دارد |
| ۲۰۰۰ kVA | ۲۸۸۷ A | نیازمند طراحی مهندسی دقیق و بررسی اتصال کوتاه و تقسیم جریان |
| ۲۵۰۰ kVA | ۳۶۰۸ A | استفاده از چند مدار موازی یا سیستم باسبار/باسداکت باید طراحی شود |
کابل مناسب ترانس ۱۰۰ کاوا
جریان خروجی ترانس ۱۰۰ کیلوولتآمپر در ۴۰۰ ولت حدود ۱۴۴ آمپر است.
برای تعیین سایز کابل باید کابلی انتخاب شود که پس از اعمال ضرایب مربوط به دما و روش نصب، ظرفیت جریان لازم را داشته باشد.
طول زیاد مسیر نیز ممکن است باعث شود برای کنترل افت ولتاژ نیاز به سطح مقطع بزرگتری باشد.
کابل مناسب ترانس ۲۵۰ کاوا
جریان نامی ترانس ۲۵۰ kVA در سمت ۴۰۰ ولت حدود ۳۶۱ آمپر است.
در این محدوده، علاوه بر ظرفیت جریان باید نوع کابل، مس یا آلومینیوم بودن هادی، روش نصب و طول مسیر بررسی شود.
کابل مناسب ترانس ۴۰۰ کاوا
ترانس ۴۰۰ کیلوولتآمپر در خروجی ۴۰۰ ولت حدود ۵۷۷ آمپر جریان دارد.
انتخاب یک سایز ثابت مانند «۴×۲۴۰ برای تمام پروژهها» صحیح نیست؛ زیرا ظرفیت همان کابل در نصبهای مختلف متفاوت است.
در این ظرفیت ممکن است کابل تکرشته با سطح مقطع بالا، کابل چندرشته مناسب یا مدارهای موازی بررسی شوند.
کابل مناسب ترانس ۶۳۰ کاوا
جریان خروجی ترانس ۶۳۰ کیلوولتآمپر تقریباً ۹۰۹ آمپر است.
به همین دلیل معمولاً یک کابل واحد برای انتقال این جریان کافی نیست و استفاده از چند هادی یا کابل موازی در هر فاز بررسی میشود.
تعداد دقیق کابلها باید از تقسیم ساده جریان بر یک عدد ثابت تعیین نشود؛ بلکه جریان مجاز واقعی کابل پس از اعمال ضرایب تصحیح ملاک قرار گیرد.
برای استعلام پروژهای میتوانید مشخصات را به صورت زیر ارسال کنید:
ترانس ۶۳۰ kVA – خروجی ۴۰۰V – طول کابل ۳۵ متر – نصب روی سینی – هادی مسی
کابل مناسب ترانس ۱۰۰۰ کاوا
ترانس ۱۰۰۰ kVA در سمت ۴۰۰ ولت تقریباً ۱۴۴۳ آمپر جریان نامی دارد.
در چنین جریانی معمولاً طراحی چند کابل موازی در هر فاز یا استفاده از باسداکت مطرح میشود.
علاوه بر آمپراژ باید جریان اتصال کوتاه خروجی ترانس و قدرت تحمل حرارتی کابل نیز کنترل شود.
کابل مناسب ترانس ۱۶۰۰ کاوا
جریان نامی ترانس ۱۶۰۰ kVA در ۴۰۰ ولت حدود ۲۳۰۹ آمپر است.
در این سطح جریان، نحوه تقسیم جریان میان هادیهای موازی، فاصله کابلها، آرایش فازها، دمای محیط و روش نصب اهمیت زیادی پیدا میکند.
کابل مناسب ترانس ۲۰۰۰ کاوا
ترانس ۲۰۰۰ kVA در ولتاژ ۴۰۰ ولت حدود ۲۸۸۷ آمپر جریان خروجی دارد.
برای این ظرفیت نمیتوان یک سایز عمومی برای تمام پروژهها تعیین کرد. سیستم انتقال قدرت سمت LV باید به طور کامل طراحی و کابل موازی یا باسداکت از نظر جریان، اتصال کوتاه، افت ولتاژ و هزینه مقایسه شود.
کابل مناسب ترانس ۲۵۰۰ کاوا
جریان خروجی ترانس ۲۵۰۰ kVA در ۴۰۰ ولت حدود ۳۶۰۸ آمپر است.
این میزان جریان نیازمند طراحی دقیق تجهیزات سمت فشار ضعیف است و معمولاً تعداد زیادی هادی موازی یا سیستم باسداکت مورد بررسی قرار میگیرد.
جدول جریان سمت ۲۰ کیلوولت ترانسفورماتور
جریان سمت فشار متوسط بسیار کمتر از جریان سمت فشار ضعیف است.
| ظرفیت ترانس | جریان تقریبی در ۲۰kV |
|---|---|
| ۱۰۰ kVA | ۲٫۹ A |
| ۱۶۰ kVA | ۴٫۶ A |
| ۲۵۰ kVA | ۷٫۲ A |
| ۴۰۰ kVA | ۱۱٫۵ A |
| ۶۳۰ kVA | ۱۸٫۲ A |
| ۸۰۰ kVA | ۲۳٫۱ A |
| ۱۰۰۰ kVA | ۲۸٫۹ A |
| ۱۲۵۰ kVA | ۳۶٫۱ A |
| ۱۶۰۰ kVA | ۴۶٫۲ A |
| ۲۰۰۰ kVA | ۵۷٫۷ A |
| ۲۵۰۰ kVA | ۷۲٫۲ A |
انتخاب کابل ۲۰ کیلوولت برای ترانسفورماتور
با وجود پایین بودن جریان سمت ۲۰ کیلوولت، انتخاب کابل فشار متوسط نباید فقط بر اساس جریان بار انجام شود.
در انتخاب کابل MV باید مواردی مانند این موارد بررسی شوند:
- سطح ولتاژ شبکه
- سطح اتصال کوتاه شبکه
- مدت زمان اتصال کوتاه
- مس یا آلومینیوم بودن هادی
- سطح مقطع مورد قبول شرکت برق یا کارفرما
- نوع شیلد و اسکرین
- زرهدار یا بدون زره بودن
- شرایط دفن
- طول مسیر
- الزامات وندور یا مشخصات پروژه
بنابراین عباراتی مانند «برای ترانس ۶۳۰ کاوا حتماً کابل ۷۰ آلومینیوم استفاده شود» بدون اطلاعات پروژه قابل تعمیم نیست.
مشاهده کابلهای فشار متوسط و ۲۰ کیلوولت
مشاهده کابل آلومینیومی زمینی فشار متوسط
کابل مسی بهتر است یا آلومینیومی؟
هر دو هادی در شبکه برق کاربرد دارند و انتخاب میان آنها به طراحی و اقتصاد پروژه بستگی دارد.
کابل مسی در یک سطح مقطع مشخص مقاومت الکتریکی کمتری نسبت به آلومینیوم دارد و معمولاً ابعاد هادی کمتری برای جریان مشابه نیاز خواهد داشت.
کابل آلومینیومی وزن کمتر و در بسیاری از پروژهها هزینه اولیه پایینتری دارد، اما معمولاً برای جریان مشابه به سطح مقطع بیشتری نیاز دارد.
در پروژههای کیلومتری، مقایسه اقتصادی مس و آلومینیوم میتواند تأثیر زیادی در هزینه نهایی داشته باشد.
افت ولتاژ کابل ترانسفورماتور
صرفاً عبور جریان کافی نیست. باید افت ولتاژ کابل نیز در محدوده طراحی پروژه قرار گیرد.
افت ولتاژ به عواملی مانند طول کابل، جریان، سطح مقطع، مقاومت و راکتانس هادی و ضریب توان بستگی دارد.
هرچه طول کابل بیشتر شود، احتمال اینکه معیار افت ولتاژ باعث افزایش سطح مقطع شود بیشتر خواهد بود.
نقش دمای محیط در انتخاب کابل
دمای محیط یکی از عوامل مهم در ظرفیت جریان کابل است.
برای مثال کابلی که ظرفیت مشخصی در دمای مرجع دارد ممکن است در محیط گرم نیازمند اعمال ضریب کاهش ظرفیت باشد.
این موضوع در مناطق گرم ایران و پروژههایی که کابلها در معرض آفتاب یا محیطهای صنعتی گرم هستند اهمیت بیشتری دارد.
کابلهای موازی در خروجی ترانس
در ترانسهای بزرگ معمولاً جریان خروجی آنقدر بالا است که چند کابل به صورت موازی برای هر فاز مورد نیاز میشود.
برای تقسیم مناسب جریان بین کابلهای موازی باید مواردی مانند موارد زیر رعایت شوند:
- سطح مقطع یکسان
- جنس هادی یکسان
- طول تقریباً یکسان
- مسیر نصب مشابه
- آرایش مناسب فازها
- ترمینیشن و اتصالات مناسب
آیا برای ترانسهای بزرگ کابل بهتر است یا باسداکت؟
در ترانسهای ۱۰۰۰، ۱۶۰۰، ۲۰۰۰ و ۲۵۰۰ kVA ممکن است تعداد کابلهای موازی زیاد شود.
در چنین شرایطی مقایسه استفاده از چند کابل با باسداکت از نظر هزینه، فضای نصب، افت ولتاژ، اتصال کوتاه، تعمیرات و توسعه آینده پروژه ارزش بررسی دارد.
چه کابلی برای خروجی ترانس استفاده میشود؟
در سمت فشار ضعیف، بسته به مشخصات پروژه میتوان از کابلهای قدرت مسی یا آلومینیومی با عایق PVC یا XLPE استفاده کرد.
کابلهایی مانند N2XY از گزینههای مورد استفاده در برخی پروژههای قدرت فشار ضعیف هستند.
اشتباهات رایج در انتخاب کابل ترانس
- انتخاب کابل فقط براساس توان ترانس
- نادیده گرفتن روش نصب
- عدم اعمال ضریب دمای محیط
- در نظر نگرفتن تجمع کابلها
- عدم محاسبه افت ولتاژ
- بررسی نکردن اتصال کوتاه
- استفاده از یک جدول عمومی بدون دیتاشیت کابل
- عدم بررسی مشخصات فنی شرکت برق یا کارفرما
خرید کابل ترانسفورماتور
اگر برای اتصال ترانسفورماتور به تابلو یا شبکه فشار متوسط به کابل نیاز دارید، برای استعلام دقیق این اطلاعات را ارسال کنید:
- ظرفیت ترانس به kVA
- ولتاژ اولیه و ثانویه
- طول مسیر
- مس یا آلومینیوم
- روش نصب کابل
- دمای تقریبی محیط
- تعداد کابل مورد نیاز
- محل پروژه
مثال:
ترانس ۶۳۰ kVA – ۲۰/۰٫۴kV – فاصله ترانس تا تابلو ۲۵ متر – کابل مسی – نصب روی سینی
یا:
کابل ۲۰kV آلومینیوم برای ترانس ۱۰۰۰ kVA – مسیر ۱۸۰ متر – دفن مستقیم
🟢 ارسال مشخصات پروژه و استعلام کابل ترانس
فروش کابل فشار ضعیف و ۲۰ کیلوولت از الکتروروناک
الکتروروناک امکان بررسی و تأمین کابلهای مورد استفاده در پروژههای ترانسفورماتور، شبکه توزیع و تأسیسات صنعتی را فراهم میکند.
برای سفارشهای چندصد متر و چند کیلومتر میتوانید BOQ یا لیست کابل پروژه را ارسال کنید.
📍 تهران، لالهزار جنوبی، کوچه بوشهری، ساختمان خورشید، واحد ۱۵
☎️ ۰۲۱۳۶۰۵۶۶۸۵
سوالات متداول
کابل مناسب ترانس ۶۳۰ کاوا چیست؟
جریان خروجی ترانس ۶۳۰ kVA در ۴۰۰ ولت حدود ۹۰۹ آمپر است. سایز و تعداد کابل باید براساس جریان مجاز واقعی کابل، روش نصب، دمای محیط، افت ولتاژ و اتصال کوتاه تعیین شود.
کابل مناسب ترانس ۱۰۰۰ کاوا چیست؟
جریان خروجی حدود ۱۴۴۳ آمپر است و معمولاً چند هادی موازی یا باسداکت بررسی میشود. بدون مشخص بودن روش نصب نمیتوان تعداد و سطح مقطع دقیق اعلام کرد.
برای ترانس ۴۰۰ کاوا چه کابلی لازم است؟
جریان خروجی حدود ۵۷۷ آمپر است. انتخاب کابل باید پس از بررسی نوع هادی، عایق، روش نصب، طول مسیر و ضرایب تصحیح انجام شود.
برای انتخاب کابل ۲۰ کیلوولت فقط جریان ترانس کافی است؟
خیر. در سمت فشار متوسط، اتصال کوتاه، استاندارد شبکه، مشخصات کارفرما و شرایط نصب اغلب نقش تعیینکننده دارند.
آیا کابل آلومینیومی برای ترانس مناسب است؟
بله، در صورت طراحی صحیح و انتخاب سطح مقطع و اتصالات مناسب، کابل آلومینیومی در بسیاری از پروژهها استفاده میشود.
جمعبندی
جدول انتخاب کابل ترانسفورماتور باید به عنوان نقطه شروع محاسبه استفاده شود، نه جایگزین طراحی مهندسی.
ابتدا جریان نامی ترانس محاسبه میشود و سپس ظرفیت جریان کابل، روش نصب، دما، افت ولتاژ، اتصال کوتاه و سایر شرایط پروژه بررسی میشوند.
اگر قصد خرید کابل برای ترانس ۱۰۰، ۱۶۰، ۲۵۰، ۴۰۰، ۶۳۰، ۱۰۰۰، ۱۶۰۰، ۲۰۰۰ یا ۲۵۰۰ kVA را دارید، مشخصات پروژه را برای الکتروروناک ارسال کنید تا استعلام کابل براساس نیاز واقعی پروژه انجام شود.
347 بازدید