کابل ابزار دقیق شیلددار نوعی کابل تخصصی برای انتقال سیگنالهای حساس اندازهگیری، کنترلی، آنالوگ و دیجیتال در محیطهای صنعتی است. لایه شیلد از سیگنال در برابر نویز الکتریکی و تداخلات الکترومغناطیسی محافظت میکند.
در کابل ابزار دقیق OS یک شیلد کلی دور تمام زوجها قرار دارد؛ اما در کابل IS هر زوج بهصورت جداگانه شیلد میشود. کابل IS/OS دارای شیلد انفرادی دور هر زوج و یک شیلد کلی دور مجموعه زوجهاست و برای مدارهای حساستر و محیطهای پرنویز استفاده میشود.
انتخاب میان OS و IS/OS باید بر اساس نوع سیگنال، تعداد مدارها، میزان نویز محیط، طول مسیر، نحوه نصب و استاندارد پروژه انجام شود.
کابل ابزار دقیق شیلددار چیست؟
کابل ابزار دقیق شیلددار یا Shielded Instrumentation Cable برای انتقال سیگنال میان تجهیزات فیلد و سیستمهای کنترل طراحی شده است.
این کابل میتواند در ارتباط میان تجهیزات زیر استفاده شود:
- ترانسمیتر فشار
- ترانسمیتر دما
- فلومتر
- سطحسنج
- سنسورهای صنعتی
- شیرهای کنترلی
- پوزیشنر
- جعبه اتصال ابزار دقیق
- PLC
- DCS
- سیستمهای اندازهگیری
- تجهیزات مانیتورینگ و کنترل فرایند
سطح بسیاری از سیگنالهای ابزار دقیق پایین است. به همین دلیل میدانهای الکتریکی و الکترومغناطیسی اطراف میتوانند باعث ایجاد خطا، نوسان یا اختلال در سیگنال شوند.
شیلد کابل مانند یک لایه محافظ عمل میکند و بخش قابلتوجهی از نویز القایی را دریافت کرده و از طریق مسیر اتصال زمین هدایت میکند.
چرا کابل ابزار دقیق به شیلد نیاز دارد؟
در محیطهای صنعتی منابع مختلفی برای تولید نویز وجود دارند:
- کابلهای قدرت
- موتورهای الکتریکی
- ترانسفورماتورها
- ژنراتورها
- اینورترها و درایوهای کنترل دور
- تابلوهای فشار ضعیف و متوسط
- کنتاکتورها و رلهها
- دستگاههای جوش
- تجهیزات فرکانس بالا
- کلیدزنی بارهای القایی
- سیستمهای ارتباطی و رادیویی
اگر کابل سیگنال بدون حفاظت مناسب در کنار این تجهیزات نصب شود، ممکن است ولتاژ یا جریان ناخواسته در هادیهای آن القا شود.
پیامدهای احتمالی عبارتاند از:
- نمایش اشتباه دما یا فشار
- نوسان مقدار اندازهگیریشده
- ارسال فرمان نادرست
- اختلال در حلقه 4 تا 20 میلیآمپر
- خطای PLC یا DCS
- عملکرد نامطمئن شیر کنترلی
- افزایش همشنوایی بین مدارها
- قطع و وصل شدن ارتباط تجهیزات
- دشوار شدن عیبیابی سیستم
استفاده از کابل شیلددار همراه با طراحی و اجرای صحیح سیستم زمین، احتمال بروز چنین مشکلاتی را کاهش میدهد.
شیلد کلی OS چیست؟
علامت OS مخفف Overall Screen یا Overall Shield است. در این ساختار، یک لایه شیلد دور تمام زوجها یا تریادهای کابل قرار میگیرد.
ساختمان ساده کابل OS میتواند بهصورت زیر باشد:
- هادی مسی
- عایق هر هادی
- تشکیل زوجهای تابیده
- کنار هم قرار گرفتن زوجها
- شیلد کلی
- سیم تخلیه
- روکش نهایی
شیلد کلی از تمام مجموعه کابل در برابر نویز خارجی محافظت میکند، اما هر زوج بهصورت مستقل شیلد نشده است.
کابل OS برای چه کاربردهایی مناسب است؟
کابل ابزار دقیق OS معمولاً در شرایط زیر استفاده میشود:
- تعداد مدارهای محدود
- سیگنالهایی با حساسیت معمول
- محیطهای دارای نویز کنترلشده
- مسیرهای کوتاه یا متوسط
- نصب در سینی مجزای ابزار دقیق
- سیستمهای کنترل عمومی
- پروژههایی که شیلد کلی در دیتاشیت الزام شده است
کابل OS نسبت به کابل IS/OS ساختمان سادهتر، قطر کمتر و معمولاً قیمت پایینتری دارد.
شیلد زوجی IS چیست؟
علامت IS در ساختمان کابل ابزار دقیق معمولاً به معنای Individual Screen یا Individual Shield است. در این ساختار، هر زوج یا تریاد دارای شیلد مستقل است.
ساختمان یک زوج شیلددار میتواند شامل موارد زیر باشد:
- دو هادی مسی
- عایق هادیها
- تابیدن دو رشته بهصورت زوج
- نوار یا فویل شیلد دور زوج
- سیم تخلیه مخصوص همان زوج
شیلد مستقل علاوه بر کاهش اثر نویز خارجی، تداخل میان زوجهای مختلف داخل کابل را نیز محدود میکند.
کابل IS برای چه کاربردهایی مناسب است؟
- انتقال چند سیگنال حساس در یک کابل
- جلوگیری از تداخل میان مدارها
- سیستمهای اندازهگیری دقیق
- حلقههای آنالوگ
- پروژههای پالایشگاهی و پتروشیمی
- کابلهای چندزوجی با مدارهای مستقل
- محیطهای دارای نویز بیشتر
- مسیرهای طولانی
- مواردی که در Cable Schedule عبارت IS درج شده است
کابل IS/OS چیست؟
کابل IS/OS دارای دو سطح محافظت است:
- شیلد انفرادی دور هر زوج
- شیلد کلی دور تمام زوجها
در این ساختمان، هر زوج در برابر زوجهای دیگر محافظت میشود و کل مجموعه نیز در برابر نویز خارجی دارای شیلد است.
ساختمان متداول کابل IS/OS:
- هادی مسی
- عایق PVC، PE یا XLPE
- زوجهای تابیدهشده
- شیلد انفرادی هر زوج
- سیم تخلیه هر زوج
- قرار گرفتن زوجها در کنار یکدیگر
- شیلد کلی
- سیم تخلیه کلی
- روکش داخلی یا نهایی
- زره و روکش نهایی در صورت نیاز
کابل IS/OS در پروژههای حساس، سیستمهای کنترل فرایند و محیطهای دارای تداخل الکترومغناطیسی مورد استفاده قرار میگیرد.
مقایسه کابل OS، IS و IS/OS
| ویژگی | کابل OS | کابل IS | کابل IS/OS |
|---|---|---|---|
| شیلد کلی | دارد | معمولاً ندارد | دارد |
| شیلد مستقل هر زوج | ندارد | دارد | دارد |
| حفاظت در برابر نویز خارجی | مناسب | وابسته به ساختمان | بیشتر |
| کاهش تداخل میان زوجها | محدودتر | مناسب | مناسب |
| قطر کابل | کمتر | متوسط | بیشتر |
| وزن کابل | کمتر | متوسط | بیشتر |
| قیمت | اقتصادیتر | بالاتر از OS | معمولاً بالاتر |
| کاربرد | مدارهای عمومی | سیگنالهای مستقل | پروژههای حساس و پرنویز |
این جدول یک راهنمای عمومی است. انتخاب نهایی باید مطابق مدارک مهندسی پروژه انجام شود.
تفاوت ISCR و OSCR چیست؟
در برخی دیتاشیتها بهجای IS و OS از عبارتهای ISCR و OSCR استفاده میشود.
- ISCR: شیلد انفرادی یا Individual Screen
- OSCR: شیلد کلی یا Overall Screen
- ISCR/OSCR: شیلد انفرادی و کلی
برای مثال، ساختمان زیر را در نظر بگیرید:
CU/XLPE/ISCR/OSCR/PVC/SWA/PVC
معنی آن عبارت است از:
- هادی مسی
- عایق XLPE
- شیلد انفرادی دور هر زوج
- شیلد کلی
- روکش یا بستر PVC
- زره مفتولی فولادی
- روکش نهایی PVC
اگر غلاف سربی نیز وجود داشته باشد، علامت LC در ساختمان کابل دیده میشود.
آیا IS همیشه به معنای شیلد انفرادی است؟
خیر. این نکته هنگام بررسی اسناد پروژه بسیار مهم است.
علامت IS در ساختمان کابل میتواند مخفف Individual Screen باشد؛ اما در پروژههای مناطق خطرناک، عبارت IS ممکن است برای Intrinsically Safe یا مدار ذاتاً ایمن نیز استفاده شود.
این دو مفهوم با یکدیگر متفاوتاند:
- Individual Screen: نوع شیلد کابل
- Intrinsically Safe: روش حفاظت مدار در محیط مستعد انفجار
بنابراین معنی IS باید از Legend، دیتاشیت، Cable Schedule و استاندارد پروژه مشخص شود. نباید صرفاً بر اساس حروف اختصاری، نوع کابل را حدس زد.
در بسیاری از پروژهها مدارهای ذاتاً ایمن با رنگ آبی روشن شناسایی میشوند، اما رنگ، ساختمان و الزامات نهایی باید مطابق استاندارد و دستورالعمل کارفرما تعیین شود.
شیلد فویلی بهتر است یا شیلد بافتهشده؟
شیلد کابل ابزار دقیق میتواند از فویل، بافت مسی یا ترکیبی از هر دو ساخته شود.
شیلد فویلی
شیلد فویلی معمولاً از نوار آلومینیوم پلیاستر تشکیل میشود و همراه با یک سیم تخلیه استفاده میشود.
مزایا:
- پوشش مناسب سطح کابل
- قطر و وزن کمتر
- انعطافپذیری مناسب
- قیمت اقتصادیتر
- مناسب برای بسیاری از کابلهای ابزار دقیق ثابت
شیلد بافتهشده
شیلد بافتهشده از رشتههای مسی ساده یا قلعاندود تشکیل میشود.
مزایا:
- استحکام مکانیکی بیشتر
- انعطافپذیری مناسب در برخی کاربردها
- اتصال الکتریکی مطمئنتر
- عملکرد مناسب در محدودههای فرکانسی مشخص
- مقاومت بیشتر در برابر حرکت و خمش نسبت به بعضی فویلها
شیلد ترکیبی
در محیطهای حساس ممکن است از ترکیب فویل و بافت مسی استفاده شود. این ساختار حفاظت گستردهتری ایجاد میکند، اما قطر، وزن و قیمت کابل را افزایش میدهد.
انتخاب نوع شیلد باید بر اساس طیف نویز، شرایط نصب، میزان حرکت کابل و مشخصات سیستم انجام شود.
سیم تخلیه یا Drain Wire چیست؟
سیم تخلیه یک هادی بدون عایق یا دارای ساختار مشخص است که در تماس با شیلد فویلی قرار میگیرد.
وظایف سیم تخلیه عبارتاند از:
- ایجاد اتصال الکتریکی پیوسته با شیلد
- آسان کردن سربندی شیلد
- اتصال شیلد به ترمینال زمین
- کاهش دشواری اتصال مستقیم به فویل نازک
در کابل IS/OS ممکن است هر زوج سیم تخلیه مستقل داشته باشد و یک سیم تخلیه نیز برای شیلد کلی در نظر گرفته شود.
هنگام خرید باید وجود، جنس و سطح مقطع سیم تخلیه در دیتاشیت بررسی شود.
زوج تابیده چه نقشی در کاهش نویز دارد؟
شیلد تنها عامل مقابله با نویز نیست. تابیدن دو هادی یک زوج نیز نقش مهمی در کاهش اثر میدانهای خارجی دارد.
با تابیده شدن هادیها، موقعیت آنها نسبت به منبع نویز بهصورت پیوسته تغییر میکند. این موضوع باعث میشود ولتاژهای القایی در دو هادی تا حدی متعادل شوند و اثر نویز تفاضلی کاهش پیدا کند.
کیفیت تاب زوجها به عواملی مانند موارد زیر بستگی دارد:
- گام تاب
- یکنواختی تاب
- ثبات ساختمان کابل
- تقارن هادیها
- کیفیت عایق
- نحوه قرارگیری زوجها
باز کردن بیش از اندازه تاب زوجها هنگام سربندی میتواند مقاومت مدار در برابر نویز را کاهش دهد.
چه زمانی کابل OS انتخاب کنیم؟
کابل OS میتواند انتخاب مناسبی باشد اگر:
- Cable Schedule شیلد کلی را مشخص کرده باشد.
- محیط نویز شدیدی نداشته باشد.
- کابل ابزار دقیق در مسیر مستقل نصب شود.
- تعداد مدارها کم باشد.
- سیگنالها حساسیت بسیار بالایی نداشته باشند.
- تداخل بین زوجهای مختلف مسئله مهمی نباشد.
- محدودیت قطر و وزن وجود داشته باشد.
- هدف کنترل هزینه بدون کاهش الزامات فنی باشد.
انتخاب OS باید تأیید طراح یا مهندس ابزار دقیق پروژه را داشته باشد.
چه زمانی کابل IS/OS انتخاب کنیم؟
استفاده از کابل IS/OS در شرایط زیر بیشتر مورد توجه است:
- چند سیگنال حساس در یک کابل منتقل میشوند.
- جلوگیری از همشنوایی میان زوجها اهمیت دارد.
- محیط دارای موتور، اینورتر یا کابل قدرت است.
- مسیر کابل طولانی است.
- کابل در پالایشگاه یا پتروشیمی نصب میشود.
- مدارهای اندازهگیری دقیق هستند.
- کارفرما شیلد زوجی و کلی را الزام کرده است.
- خطا در انتقال سیگنال میتواند فرایند را مختل کند.
کابل IS/OS هزینه بیشتری دارد، اما در پروژهای که واقعاً به این سطح از حفاظت نیاز دارد، میتواند از خطاهای اندازهگیری و هزینههای عیبیابی جلوگیری کند.
آیا کابل شیلددار به زره هم نیاز دارد؟
شیلد و زره دو وظیفه متفاوت دارند:
- شیلد: حفاظت الکتریکی در برابر نویز
- زره: حفاظت مکانیکی در برابر ضربه و فشار
اگر کابل در زمین دفن شود یا در معرض آسیب مکانیکی قرار داشته باشد، ممکن است علاوه بر شیلد به زره SWA یا STA نیز نیاز داشته باشد.
ساختمان یک کابل ابزار دقیق شیلددار و زرهدار میتواند بهصورت زیر باشد:
CU/XLPE/IS/OS/PVC/SWA/PVC
اگر محیط دارای مواد نفتی و رطوبت باشد، ممکن است غلاف سربی نیز در ساختمان کابل قرار گیرد:
CU/XLPE/IS/OS/PVC/LC/PVC/SWA/PVC
ساختمان دقیق باید مطابق دیتاشیت پروژه باشد.
نحوه صحیح اتصال شیلد کابل ابزار دقیق
عملکرد مناسب شیلد به نحوه سربندی و اتصال زمین بستگی دارد. حتی بهترین کابل شیلددار نیز در صورت نصب نادرست ممکن است عملکرد مطلوبی نداشته باشد.
نکات مهم:
- شیلد نباید بدون برنامه در چند نقطه زمین شود.
- روش اتصال باید با Grounding Philosophy پروژه هماهنگ باشد.
- سیم تخلیه باید به ترمینال مناسب متصل شود.
- پیوستگی شیلد در جعبههای اتصال حفظ شود.
- شیلد زوجها نباید به یکدیگر اتصال ناخواسته پیدا کند.
- زره و شیلد مطابق طراحی، جداگانه مدیریت شوند.
- زوجها نزدیک ترمینال بیش از حد باز نشوند.
- بخش بدون شیلد در محل سربندی تا حد امکان کوتاه باشد.
- کابل ابزار دقیق از کابل قدرت فاصله مناسب داشته باشد.
- گلند و متعلقات متناسب با نوع کابل انتخاب شوند.
در بسیاری از حلقههای آنالوگ کمفرکانس، اتصال شیلد در یک نقطه برای جلوگیری از حلقه زمین در نظر گرفته میشود؛ اما این یک قانون ثابت برای تمام سیستمها نیست. در بعضی کاربردهای EMC یا فرکانس بالا ممکن است اتصال متفاوتی لازم باشد.
روش نهایی باید مطابق طراحی سیستم، دستورالعمل سازنده تجهیزات و استاندارد کارفرما اجرا شود.
اشتباهات رایج در نصب کابل شیلددار
اتصال شیلد در هر دو سمت بدون بررسی طراحی
این کار ممکن است باعث ایجاد حلقه زمین و عبور جریان ناخواسته از شیلد شود.
قطع کردن سیم تخلیه
قطع یا سربندی نادرست Drain Wire میتواند پیوستگی شیلد را مختل کند.
اتصال شیلد به زره بدون الزام پروژه
زره و شیلد عملکرد متفاوتی دارند و اتصال آنها باید مطابق طراحی انجام شود.
باز کردن طول زیاد زوجها
باز شدن بیش از اندازه تاب زوجها در تابلو و جعبه اتصال، حساسیت مدار به نویز را افزایش میدهد.
عبور کابل ابزار دقیق کنار کابل قدرت
حتی کابل شیلددار نیز نباید بدون رعایت فاصله و جداسازی مسیر در کنار کابلهای قدرت نصب شود.
زمین کردن شیلد در نقاط نامشخص
تمام اتصالات شیلد باید در نقشهها و فلسفه زمین پروژه مشخص باشند.
مشخصات مهم هنگام خرید کابل ابزار دقیق شیلددار
برای استعلام قیمت باید موارد زیر را اعلام کنید:
- تعداد زوجها
- سطح مقطع هادی
- جنس هادی
- کلاس هادی
- جنس عایق
- OS، IS یا IS/OS
- فویلی یا بافتهشده بودن شیلد
- جنس سیم تخلیه
- زرهدار یا بدون زره
- نوع زره
- غلاف سربی
- جنس روکش نهایی
- استاندارد
- ولتاژ نامی
- متراژ
- طول موردنیاز هر قرقره
- برند مورد تأیید
نمونه متن استعلام کابل IS/OS
درخواست قیمت کابل ابزار دقیق ۴ زوج ۱٫۵ میلیمتر مربع، هادی مسی، عایق XLPE، دارای شیلد فویلی مستقل دور هر زوج همراه سیم تخلیه، شیلد کلی همراه سیم تخلیه، زره مفتولی فولادی و روکش نهایی PVC، متراژ ۱۰۰۰ متر، مطابق استاندارد پروژه.
نمونه کد:
4×2×1.5 mm² – CU/XLPE/ISCR/OSCR/PVC/SWA/PVC
ارسال ساختمان کامل باعث میشود فروشندگان برای محصول یکسان قیمت اعلام کنند.
عوامل مؤثر بر قیمت کابل ابزار دقیق شیلددار
قیمت این کابل به عوامل زیر بستگی دارد:
- قیمت روز مس
- تعداد زوجها
- سطح مقطع هادی
- نوع عایق
- شیلد کلی یا زوجی
- جنس شیلد
- درصد پوشش شیلد بافتهشده
- تعداد سیمهای تخلیه
- وجود زره
- نوع زره
- وجود غلاف سربی
- جنس روکش
- استاندارد
- برند
- متراژ سفارش
کابل IS/OS به دلیل استفاده از شیلد جداگانه برای هر زوج، مواد اولیه و مراحل تولید بیشتری نسبت به کابل OS دارد و معمولاً قیمت آن بالاتر است.
پرسشهای متداول کابل ابزار دقیق شیلددار
کابل ابزار دقیق شیلددار چه کاربردی دارد؟
برای انتقال سیگنالهای حساس در سیستمهای اندازهگیری، کنترل، PLC، DCS، پالایشگاه، پتروشیمی، نیروگاه و کارخانههای صنعتی استفاده میشود.
تفاوت OS و IS چیست؟
OS یک شیلد کلی دور تمام زوجها دارد، اما در IS هر زوج دارای شیلد مستقل است.
کابل IS/OS چیست؟
کابلی است که هر زوج آن شیلد مستقل دارد و یک شیلد کلی نیز دور مجموعه زوجها قرار گرفته است.
آیا IS به معنای Intrinsically Safe است؟
همیشه خیر. در ساختمان کابل، IS معمولاً میتواند به معنای Individual Screen باشد؛ اما در اسناد مناطق خطرناک ممکن است به مدار ذاتاً ایمن اشاره کند. معنی آن باید از Legend پروژه مشخص شود.
آیا زره میتواند جایگزین شیلد شود؟
خیر. زره برای حفاظت مکانیکی و شیلد برای کاهش نویز الکتریکی استفاده میشود.
شیلد فویلی بهتر است یا بافت مسی؟
انتخاب به فرکانس نویز، شرایط نصب، میزان خمش، استاندارد و طراحی پروژه بستگی دارد. هیچ نوعی برای تمام کاربردها بهترین نیست.
شیلد باید از یک طرف زمین شود یا دو طرف؟
این موضوع به نوع سیگنال، فرکانس، سیستم زمین و فلسفه طراحی پروژه بستگی دارد. در بسیاری از حلقههای آنالوگ اتصال یکنقطهای استفاده میشود، اما تصمیم نهایی باید مطابق نقشه و دستورالعمل پروژه باشد.
چگونه قیمت کابل IS/OS را استعلام کنیم؟
تعداد زوج، سطح مقطع، جنس عایق، نوع شیلد، زره، غلاف سربی، روکش، استاندارد و متراژ را بهصورت کامل اعلام کنید.
خرید کابل ابزار دقیق شیلددار از الکترو روناک
فروشگاه الکترو روناک در بازار برق لالهزار تهران امکان تأمین انواع کابل ابزار دقیق شیلددار را فراهم کرده است.
انواع کابل قابل استعلام:
- کابل ابزار دقیق OS
- کابل ابزار دقیق IS
- کابل ابزار دقیق IS/OS
- کابل ابزار دقیق ISCR/OSCR
- کابل ابزار دقیق شیلد فویلی
- کابل ابزار دقیق با شیلد مسی
- کابل شیلددار زرهدار
- کابل شیلددار سربدار
- کابل XLPE شیلددار
- کابل PVC شیلددار
- کابل مخصوص پالایشگاه و پتروشیمی
- کابل مطابق Cable Schedule پروژه
برای دریافت قیمت روز، تصویر دیتاشیت یا لیست کابلهای پروژه را از طریق واتساپ ارسال کنید تا مشخصات فنی بررسی شود.
جمعبندی
کابل ابزار دقیق شیلددار برای انتقال مطمئن سیگنالهای حساس در محیطهای صنعتی استفاده میشود. در کابل OS یک شیلد کلی، در کابل IS شیلد مستقل دور هر زوج و در کابل IS/OS هر دو نوع شیلد وجود دارد.
کابل OS برای بسیاری از کاربردهای عمومی مناسب است، درحالیکه کابل IS/OS برای مدارهای متعدد، سیگنالهای حساس و محیطهای پرنویز انتخاب میشود. نوع شیلد، نحوه اتصال زمین و مسیر نصب باید مطابق طراحی پروژه باشد.
برای خرید صحیح، ساختمان کامل کابل، تعداد زوجها، سطح مقطع، عایق، شیلد، زره، روکش، استاندارد و متراژ را بهصورت دقیق اعلام کنید.
فروشگاه الکترو روناک
مرکز تأمین کابل ابزار دقیق OS، IS/OS، زرهدار و سربدار
📍 تهران، لالهزار جنوبی، کوچه بوشهری، ساختمان خورشید، واحد ۱۵
☎️ تلفن ثابت: ۰۲۱۳۶۰۵۶۶۸۵
☎️ تلفن ثابت: ۰۲۱۳۶۰۵۸۳۴۱
📱 موبایل و واتساپ: ۰۹۰۰۱۲۲۸۱۷۵
دسترسی سریع
☎️ تماس مستقیم با الکترو روناک
🟢 استعلام قیمت کابل ابزار دقیق در واتساپ
🔵 ارتباط با الکترو روناک در بله
🟠 ارتباط با الکترو روناک در ایتا
🟣 ارتباط با الکترو روناک در روبیکا
فروشگاه ها
