کابل ابزار دقیق زرهدار یا Armored Instrumentation Cable نوعی کابل انتقال سیگنال است که علاوه بر زوجهای تابیده و شیلد، دارای یک لایه محافظ فلزی برای مقابله با فشار، ضربه، سایش و آسیبهای مکانیکی است.
زره این کابل معمولاً از مفتول فولادی گالوانیزه SWA یا نوار فولادی STA ساخته میشود. کابل ابزار دقیق زرهدار در پالایشگاهها، پتروشیمیها، نیروگاهها، معادن، کارخانههای صنعتی، محوطههای باز و مسیرهای زمینی استفاده میشود.
وجود زره بهتنهایی به معنای مناسب بودن کابل برای هر نوع دفن یا محیط صنعتی نیست. نوع عایق، شیلد، روکش، غلاف سربی، مقاومت در برابر رطوبت و مواد شیمیایی و استاندارد پروژه نیز باید بررسی شوند.
کابل ابزار دقیق زرهدار چیست؟
کابل ابزار دقیق برای انتقال سیگنالهای اندازهگیری، کنترلی، آنالوگ و دیجیتال میان تجهیزات صنعتی و سیستم کنترل استفاده میشود.
در بعضی پروژهها کابل از مسیرهایی عبور میکند که احتمال آسیب مکانیکی وجود دارد. برای حفاظت از لایههای داخلی کابل، یک لایه فلزی به نام زره یا آرمور در ساختمان کابل قرار میگیرد.
ساختمان متداول کابل ابزار دقیق زرهدار میتواند شامل لایههای زیر باشد:
- هادی مسی
- عایق PVC، PE یا XLPE
- تشکیل زوج یا تریاد
- شیلد انفرادی هر زوج
- شیلد کلی
- روکش یا بستر داخلی
- زره فولادی
- روکش نهایی
در محیطهای دارای رطوبت، مواد نفتی یا هیدروکربنها ممکن است یک غلاف سربی نیز پیش از زره قرار گیرد.
زره کابل چه کاری انجام میدهد؟
وظیفه اصلی زره، حفاظت مکانیکی از کابل است. این لایه میتواند مقاومت کابل را در برابر عوامل زیر افزایش دهد:
- فشار مکانیکی
- ضربه
- سایش
- لهشدگی
- آسیب هنگام نصب
- تماس با اجسام سخت
- حرکت خاک
- صدمات ناشی از تجهیزات کارگاهی
- آسیب جوندگان در بعضی شرایط
- کشش و تنش محدود در مسیر نصب
میزان حفاظت واقعی به نوع زره، قطر مفتول، روش تولید، روکش نهایی، استاندارد کابل و شرایط نصب بستگی دارد.
زره نباید بهعنوان راهحل کامل برای تمام خطرهای محیطی در نظر گرفته شود. برای مثال، حفاظت در برابر آب، مواد شیمیایی، روغن یا آتش به لایهها و مواد دیگری نیاز دارد.
تفاوت زره و شیلد در کابل ابزار دقیق
زره و شیلد دو بخش متفاوت با وظایف جداگانه هستند:
| ویژگی | شیلد | زره |
|---|---|---|
| وظیفه اصلی | کاهش نویز الکتریکی | حفاظت مکانیکی |
| جنس متداول | فویل آلومینیومی یا بافت مسی | مفتول یا نوار فولادی |
| محل قرارگیری | دور زوجها یا مجموعه زوجها | نزدیک روکش بیرونی |
| مقابله با EMI | وظیفه اصلی | وظیفه اصلی نیست |
| مقابله با ضربه | محدود | بیشتر |
| علامت متداول | IS، OS، ISCR، OSCR | SWA، STA |
ممکن است یک کابل همزمان دارای شیلد و زره باشد. در این حالت، شیلد از سیگنال محافظت الکتریکی و زره از ساختمان کابل محافظت مکانیکی میکند.
استفاده از کابل زرهدار بدون شیلد، در مداری که به شیلد نیاز دارد، لزوماً عملکرد مورد انتظار را ایجاد نمیکند.
زره SWA چیست؟
SWA مخفف Steel Wire Armour و به معنای زره مفتولی فولادی است. در این ساختار، مجموعهای از مفتولهای فولادی گالوانیزه بهصورت منظم دور بستر داخلی کابل قرار میگیرند.
مزایای زره SWA:
- مقاومت مکانیکی مناسب
- حفاظت در برابر ضربه و فشار
- مناسب برای بسیاری از مسیرهای صنعتی
- کاربرد گسترده در کابلهای گرد
- امکان استفاده در محیطهای بیرونی با روکش مناسب
- استحکام بیشتر نسبت به کابل بدون زره
- قابلیت استفاده در بسیاری از پروژههای زمینی طبق طراحی
SWA یکی از متداولترین ساختارهای زره برای کابل ابزار دقیق چندزوجی است.
زره STA چیست؟
STA مخفف Steel Tape Armour و به معنای زره نواری فولادی است. در این ساختار، نوارهای فولادی به دور بستر کابل پیچیده میشوند.
ویژگیهای زره STA:
- حفاظت مناسب در برابر فشار شعاعی
- ساختار متفاوت نسبت به مفتول فولادی
- کاربرد در برخی کابلهای نصب ثابت
- قطر و وزن متفاوت نسبت به SWA
- وابستگی عملکرد به ضخامت و نحوه همپوشانی نوارها
انتخاب STA یا SWA باید مطابق دیتاشیت پروژه و شرایط نصب انجام شود. این دو نوع زره نباید بدون تأیید فنی جایگزین یکدیگر شوند.
مقایسه زره SWA و STA
| ویژگی | SWA | STA |
|---|---|---|
| ساختمان | مفتول فولادی | نوار فولادی |
| حفاظت مکانیکی | مناسب در برابر فشار و ضربه | مناسب در برابر فشار شعاعی |
| انعطافپذیری | وابسته به قطر و ساختمان | معمولاً متفاوت با SWA |
| کاربرد متداول | کابلهای گرد و مسیرهای صنعتی | نصب ثابت و برخی کابلهای زمینی |
| وزن | وابسته به قطر مفتول | وابسته به ضخامت نوار |
| گلند | گلند متناسب با SWA | اتصال متناسب با ساختمان STA |
| جایگزینی مستقیم | خیر | خیر |
برای مقایسه قیمت دو کابل باید نوع زره، ضخامت، قطر کابل و استاندارد یکسان باشد.
کابل ابزار دقیق زرهدار چه کاربردی دارد؟
این کابل در پروژههایی استفاده میشود که علاوه بر انتقال دقیق سیگنال، حفاظت مکانیکی نیز اهمیت دارد.
کاربردهای متداول:
- پالایشگاه نفت
- مجتمع پتروشیمی
- صنایع گاز
- نیروگاه
- معادن
- کارخانه فولاد
- کارخانه سیمان
- صنایع شیمیایی
- تأسیسات آب و فاضلاب
- خطوط تولید
- محوطههای صنعتی
- مسیرهای زیرزمینی
- سینی کابلهای بیرونی
- کانالهای بتنی
- اسکلهها و تأسیسات ساحلی
- سیستمهای PLC و DCS
در این پروژهها کابل میان تجهیزات فیلد، جعبههای اتصال و اتاق کنترل ارتباط برقرار میکند.
چه زمانی باید کابل زرهدار انتخاب کنیم؟
انتخاب کابل ابزار دقیق زرهدار در شرایط زیر بررسی میشود:
- احتمال وارد شدن ضربه به کابل وجود دارد.
- کابل در محیط باز نصب میشود.
- کابل از کانال زمینی عبور میکند.
- کابل در زمین دفن میشود.
- مسیر در معرض رفتوآمد ماشینآلات است.
- کابل در پالایشگاه یا کارخانه نصب میشود.
- خطر آسیب هنگام عملیات تعمیر و نگهداری وجود دارد.
- مسیر فاقد حفاظت مکانیکی کافی است.
- مشخصات پروژه زره SWA یا STA را الزام کرده است.
اگر کابل داخل اتاق کنترل، تابلو یا سینی کاملاً حفاظتشده نصب شود، ممکن است زره لازم نباشد. حذف یا اضافه کردن زره باید توسط طراح پروژه تأیید شود.
آیا هر کابل زرهداری برای دفن مستقیم مناسب است؟
خیر. وجود زره تنها یکی از شرایط موردنیاز برای دفن مستقیم است.
برای نصب زمینی باید موارد زیر نیز بررسی شوند:
- مناسب بودن روکش نهایی برای تماس با خاک
- مقاومت در برابر رطوبت
- مقاومت در برابر مواد شیمیایی خاک
- احتمال نفوذ طولی آب
- دمای خاک
- فشار مکانیکی
- عمق دفن
- بستر ماسهای
- استفاده از آجر یا نوار هشدار
- شعاع خمش
- نیروی کشش هنگام نصب
- استاندارد و تأیید سازنده
- الزامات کارفرما و مقررات محلی
بنابراین نباید صرفاً با مشاهده عبارت SWA، کابل را برای دفن مستقیم مناسب دانست. دیتاشیت سازنده باید این کاربرد را تأیید کند.
کابل ابزار دقیق زرهدار OS چیست؟
کابل زرهدار OS دارای یک شیلد کلی دور تمام زوجها و یک لایه زره در قسمت بیرونی است.
ساختمان نمونه:
CU/XLPE/OSCR/PVC/SWA/PVC
این کابل دارای موارد زیر است:
- هادی مسی
- عایق XLPE
- شیلد کلی
- بستر PVC
- زره مفتولی فولادی
- روکش نهایی PVC
این ساختار برای پروژههایی مناسب است که شیلد کلی و حفاظت مکانیکی موردنیاز باشد.
کابل ابزار دقیق زرهدار IS/OS چیست؟
در کابل IS/OS هر زوج دارای شیلد مستقل است و یک شیلد کلی نیز دور مجموعه زوجها قرار دارد. پس از روکش داخلی، زره نصب میشود.
ساختمان نمونه:
CU/XLPE/ISCR/OSCR/PVC/SWA/PVC
این کابل میتواند برای سیگنالهای حساس، مدارهای متعدد، پالایشگاهها و محیطهای پرنویز استفاده شود.
وجود IS/OS بر حفاظت سیگنال تمرکز دارد و SWA حفاظت مکانیکی را فراهم میکند.
کابل ابزار دقیق زرهدار سربدار
در محیطهای دارای مواد نفتی، رطوبت یا هیدروکربنها ممکن است غلاف سربی نیز در ساختمان کابل قرار گیرد.
ساختمان نمونه:
CU/XLPE/ISCR/OSCR/PVC/LC/PVC/SWA/PVC
معنی لایهها:
- CU: هادی مسی
- XLPE: عایق کراسلینک
- ISCR: شیلد انفرادی
- OSCR: شیلد کلی
- PVC: روکش یا بستر داخلی
- LC: غلاف سربی
- PVC: روکش محافظ سرب
- SWA: زره مفتولی فولادی
- PVC: روکش نهایی
غلاف سربی و زره دو وظیفه متفاوت دارند. سرب بیشتر برای ایجاد سد محیطی و زره برای حفاظت مکانیکی استفاده میشود.
جنس عایق کابل زرهدار
PVC
عایق PVC در کابلهای ابزار دقیق عمومی استفاده میشود و قیمت اقتصادیتری دارد.
PE
عایق PE دارای خواص الکتریکی مناسب و ظرفیت خازنی پایینتری است و در برخی کابلهای انتقال سیگنال استفاده میشود.
XLPE
عایق XLPE مقاومت حرارتی و مکانیکی بیشتری دارد و در بسیاری از پروژههای صنعتی مورد توجه قرار میگیرد.
نوع عایق باید مطابق استاندارد و مشخصات سیستم انتخاب شود؛ زیرا تغییر عایق میتواند خصوصیات الکتریکی و دمایی کابل را تغییر دهد.
روکش نهایی کابل زرهدار
روکش نهایی زره را در برابر رطوبت، خوردگی و عوامل محیطی محافظت میکند. مواد متداول عبارتاند از:
- PVC
- PE
- LSZH
- PUR
- ترکیبات مقاوم در برابر روغن
- ترکیبات مقاوم در برابر UV
- روکش مقاوم در برابر مواد شیمیایی
برای فضای باز باید مقاومت روکش در برابر نور خورشید و تغییرات دما بررسی شود. در فضاهای بسته ممکن است روکش کمدود و بدون هالوژن درخواست شود.
آسیب دیدن روکش نهایی میتواند زره فولادی را در معرض رطوبت و خوردگی قرار دهد.
هادی کابل ابزار دقیق زرهدار
هادی معمولاً از مس آنیلشده ساده یا مس قلعاندود ساخته میشود. هادی میتواند مفتولی، تابیده منظم یا افشان باشد.
سطح مقطعهای متداول:
- ۰٫۵ میلیمتر مربع
- ۰٫۷۵ میلیمتر مربع
- ۱ میلیمتر مربع
- ۱٫۵ میلیمتر مربع
- ۲٫۵ میلیمتر مربع
انتخاب سطح مقطع به نوع سیگنال، طول مسیر، مقاومت حلقه و مشخصات مدار بستگی دارد.
نحوه خواندن سایز کابل زرهدار
مشخصات زیر را در نظر بگیرید:
7×2×1.5 mm²
این کابل دارای:
- ۷ زوج
- ۱۴ رشته هادی
- سطح مقطع ۱٫۵ میلیمتر مربع برای هر رشته
اگر ساختمان بهشکل زیر باشد:
7×2×1.5 – CU/XLPE/IS/OS/PVC/SWA/PVC
یعنی کابل هفت زوج، عایق XLPE، شیلد زوجی و کلی، زره مفتولی و روکش PVC دارد.
هنگام خرید باید هم سایز و هم ساختمان کامل کابل اعلام شود.
گلند کابل ابزار دقیق زرهدار
گلند در کابل زرهدار فقط برای نگه داشتن روکش استفاده نمیشود. گلند مناسب باید بتواند اتصال مکانیکی مطمئنی با زره برقرار کند.
انتخاب گلند به عوامل زیر وابسته است:
- قطر خارجی کابل
- قطر بستر زیر زره
- نوع زره
- ضخامت زره
- جنس روکش
- محیط نصب
- درجه حفاظت IP
- داخلی یا خارجی بودن نصب
- وجود غلاف سربی
- شرایط منطقه خطرناک
- جنس بدنه گلند
- استاندارد پروژه
در محیطهای مستعد انفجار ممکن است گلند ضدانفجار یا دارای تأییدیه خاص موردنیاز باشد.
گلند کابل SWA باید دقیقاً متناسب با ابعاد و ساختمان کابل انتخاب شود. انتخاب گلند تنها بر اساس سایز اسمی کابل صحیح نیست.
اتصال زره به زمین
نحوه اتصال زره به سیستم زمین باید مطابق طراحی پروژه باشد. در بعضی سیستمها زره بهعنوان بخشی از مسیر همبندی استفاده میشود، اما نباید بدون محاسبه و تأیید مهندسی آن را جایگزین هادی حفاظتی دانست.
نکات مهم:
- پیوستگی زره در محل گلند حفظ شود.
- گلند به صفحه یا بدنه مناسب متصل شود.
- از قفل و مهره استاندارد استفاده شود.
- در صورت نیاز از Earth Tag استفاده شود.
- اتصال زره و شیلد مطابق نقشه انجام شود.
- شیلد سیگنال و زره بدون دستور پروژه به یکدیگر متصل نشوند.
- مقاومت اتصال و پیوستگی بررسی شود.
- در محیط مرطوب، آببندی گلند اهمیت دارد.
شیلد و زره ممکن است فلسفه زمین متفاوتی داشته باشند. زره معمولاً برای حفاظت و همبندی و شیلد برای کنترل نویز مدیریت میشود.
حداقل شعاع خمش
کابل زرهدار به دلیل وجود لایه فولادی، نسبت به کابل بدون زره سفتتر است. خم کردن کابل با شعاع کمتر از مقدار مجاز میتواند باعث موارد زیر شود:
- آسیب به عایق
- تغییر شکل زره
- پارگی فویل شیلد
- فشار به زوجها
- ترک خوردن روکش
- کاهش عمر کابل
حداقل شعاع خمش باید از دیتاشیت سازنده دریافت شود. استفاده از یک عدد عمومی برای تمام کابلهای زرهدار مناسب نیست.
نکات نصب کابل ابزار دقیق زرهدار
برای نصب صحیح به موارد زیر توجه کنید:
- قرقره در جهت صحیح باز شود.
- کابل از پهلو روی زمین کشیده نشود.
- نیروی کشش مجاز رعایت شود.
- کابل روی لبههای تیز قرار نگیرد.
- از رولر مناسب استفاده شود.
- شعاع خمش رعایت شود.
- روکش هنگام عبور از مسیر آسیب نبیند.
- انتهای کابل در برابر ورود آب بسته شود.
- کابل ابزار دقیق از کابل قدرت فاصله داشته باشد.
- گلند متناسب با زره انتخاب شود.
- شیلد و زره مطابق طراحی زمین شوند.
- پس از نصب، پیوستگی هادی و مقاومت عایقی بررسی شود.
عوامل مؤثر بر قیمت کابل ابزار دقیق زرهدار
قیمت کابل زرهدار به عوامل زیر بستگی دارد:
- قیمت روز مس
- تعداد زوجها
- سطح مقطع هادی
- وزن مس
- جنس عایق
- نوع شیلد
- OS یا IS/OS
- نوع زره
- قطر مفتول یا ضخامت نوار
- وزن فولاد مصرفی
- وجود غلاف سربی
- جنس روکش
- استاندارد
- برند
- متراژ سفارش
- طول قرقره
- آزمون و بازرسی موردنیاز
کابل IS/OS سربدار و SWA به دلیل استفاده از فویل، سیم تخلیه، سرب، فولاد و روکشهای متعدد، قیمت و وزن بیشتری نسبت به کابل OS بدون زره دارد.
کابل زرهدار ارزان بخریم یا استاندارد؟
قیمت پایینتر ممکن است ناشی از تفاوت واقعی در ساختمان کابل باشد. هنگام مقایسه قیمت بررسی کنید:
- وزن واقعی مس
- تعداد و سطح مقطع هادیها
- نوع و ضخامت عایق
- شیلد کلی یا زوجی
- تعداد سیمهای تخلیه
- جنس و مقدار زره
- ضخامت روکش
- قطر خارجی
- استاندارد تولید
- برند
- طول واقعی قرقره
مقایسه دو کابل تنها بر اساس عبارت «زرهدار 4×2×1.5» کافی نیست.
اطلاعات لازم برای استعلام قیمت
برای دریافت قیمت دقیق، این اطلاعات را ارسال کنید:
- تعداد زوجها یا تریادها
- سطح مقطع
- جنس و کلاس هادی
- نوع عایق
- نوع شیلد
- شیلد کلی یا IS/OS
- نوع زره SWA یا STA
- غلاف سربی
- جنس روکش نهایی
- استاندارد
- متراژ
- طول هر قرقره
- محل نصب
- برند مورد تأیید
- مدارک و آزمونهای موردنیاز
نمونه متن استعلام کابل زرهدار
درخواست قیمت کابل ابزار دقیق ۱۹ زوج ۲٫۵ میلیمتر مربع، هادی مسی، عایق XLPE، دارای شیلد انفرادی دور هر زوج و شیلد کلی، زره مفتولی فولادی گالوانیزه و روکش نهایی PVC، متراژ ۱۰۰۰ متر، مطابق استاندارد پروژه.
کد نمونه:
19×2×2.5 mm² – CU/XLPE/ISCR/OSCR/PVC/SWA/PVC
اگر کابل باید سربدار باشد، LC نیز به ساختمان اضافه میشود.
پرسشهای متداول کابل ابزار دقیق زرهدار
کابل ابزار دقیق زرهدار چه کاربردی دارد؟
برای انتقال سیگنال در محیطهایی استفاده میشود که کابل علاوه بر شیلد الکتریکی، به حفاظت مکانیکی در برابر فشار، ضربه و سایش نیاز دارد.
SWA چیست؟
SWA زرهی متشکل از مفتولهای فولادی است که دور بستر داخلی کابل قرار میگیرد و حفاظت مکانیکی ایجاد میکند.
STA چیست؟
STA زره نواری فولادی است که در برخی کابلهای نصب ثابت و زمینی استفاده میشود.
آیا زره همان شیلد است؟
خیر. زره از کابل در برابر آسیب مکانیکی و شیلد از سیگنال در برابر نویز محافظت میکند.
آیا کابل SWA برای دفن مستقیم مناسب است؟
وجود SWA بهتنهایی کافی نیست. روکش، مقاومت رطوبتی، مشخصات سازنده و شرایط نصب نیز باید بررسی شوند.
آیا کابل زرهدار به گلند مخصوص نیاز دارد؟
بله. گلند باید با قطر کابل، نوع زره، شرایط محیطی و استاندارد پروژه هماهنگ باشد.
آیا زره باید زمین شود؟
نحوه اتصال زره باید مطابق طراحی زمین و دستورالعمل پروژه انجام شود. زره نباید بدون محاسبه جایگزین هادی حفاظتی شود.
کابل زرهدار OS بهتر است یا IS/OS؟
انتخاب به حساسیت سیگنال و میزان نویز بستگی دارد. OS شیلد کلی دارد و IS/OS دارای شیلد زوجی و کلی است.
قیمت کابل ابزار دقیق زرهدار چقدر است؟
قیمت به تعداد زوجها، سطح مقطع، عایق، شیلد، نوع زره، غلاف سربی، برند، متراژ و قیمت روز مس و فولاد بستگی دارد.
خرید کابل ابزار دقیق زرهدار از الکترو روناک
فروشگاه الکترو روناک در بازار برق لالهزار تهران، امکان تأمین انواع کابل ابزار دقیق زرهدار موردنیاز پروژههای صنعتی را فراهم کرده است.
انواع کابل قابل استعلام:
- کابل ابزار دقیق زرهدار SWA
- کابل ابزار دقیق زرهدار STA
- کابل زرهدار OS
- کابل زرهدار IS/OS
- کابل زرهدار XLPE
- کابل زرهدار PVC
- کابل ابزار دقیق سربدار و زرهدار
- کابل مخصوص پالایشگاه و پتروشیمی
- کابل مخصوص نیروگاه و صنایع سنگین
- کابل مطابق Cable Schedule پروژه
برای دریافت قیمت روز، تصویر دیتاشیت، Cable Schedule یا مشخصات فنی کابل را از طریق واتساپ ارسال کنید.
جمعبندی
کابل ابزار دقیق زرهدار برای انتقال سیگنال در محیطهایی استفاده میشود که احتمال ضربه، فشار یا آسیب مکانیکی وجود دارد. SWA از مفتول فولادی و STA از نوار فولادی ساخته میشود.
زره با شیلد تفاوت دارد و جایگزین آن نیست. برای انتخاب صحیح باید نوع سیگنال، شیلد، عایق، روکش، روش نصب، شرایط خاک، غلاف سربی، گلند و استاندارد پروژه بررسی شوند.
وجود زره بهتنهایی کابل را برای تمام انواع دفن مستقیم یا محیطهای خورنده مناسب نمیکند. ساختمان کامل و تأیید دیتاشیت سازنده اهمیت دارد.
فروشگاه الکترو روناک
مرکز تأمین کابل ابزار دقیق زرهدار، شیلددار و سربدار
📍 تهران، لالهزار جنوبی، کوچه بوشهری، ساختمان خورشید، واحد ۱۵
☎️ تلفن ثابت: ۰۲۱۳۶۰۵۶۶۸۵
☎️ تلفن ثابت: ۰۲۱۳۶۰۵۸۳۴۱
📱 موبایل و واتساپ: ۰۹۰۰۱۲۲۸۱۷۵
دسترسی سریع
☎️ تماس مستقیم با الکترو روناک
🟢 استعلام قیمت کابل ابزار دقیق زرهدار در واتساپ
🔵 ارتباط با الکترو روناک در بله
🟠 ارتباط با الکترو روناک در ایتا
🟣 ارتباط با الکترو روناک در روبیکا