محاسبه وزن مس سیم و کابل برای برآورد مقدار فلز هادی، مقایسه اقتصادی کابلها، تخمین وزن سفارش و محاسبات اولیه پروژه کاربرد زیادی دارد.
با دانستن سطح مقطع هادی، تعداد رشتهها و طول کابل میتوان وزن تئوری مس را با یک فرمول ساده محاسبه کرد.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد: وزن تئوری محاسبهشده از سطح مقطع اسمی به تنهایی معیار قطعی تشخیص استاندارد یا غیراستاندارد بودن کابل نیست. برای بررسی فنی کابل باید مقاومت هادی، ساختمان کابل، استاندارد تولید و دیتاشیت کارخانه نیز بررسی شود.
🟢
استعلام قیمت سیم و کابل مسی از الکتروروناک
فرمول محاسبه وزن مس سیم و کابل
چگالی مس در محاسبات مهندسی حدود:
۸٫۹۶ گرم بر سانتیمتر مکعب
یا:
۸۹۶۰ کیلوگرم بر متر مکعب
در نظر گرفته میشود.
برای یک هادی با سطح مقطع A، وزن تئوری مس در هر متر تقریباً از رابطه زیر محاسبه میشود:
وزن مس (گرم در متر) = سطح مقطع (mm²) × ۸٫۹۶
برای کابل چندرشتهای:
وزن مس (گرم در متر) = سطح مقطع هر رشته × تعداد رشته × ۸٫۹۶
و برای محاسبه وزن در متراژ مشخص:
وزن کل مس (kg) = سطح مقطع × تعداد رشته × طول کابل × ۸٫۹۶ ÷ ۱۰۰۰
مثال محاسبه وزن مس کابل ۴×۱۶
کابل ۴×۱۶ دارای چهار هادی با سطح مقطع اسمی ۱۶ میلیمتر مربع است.
محاسبه:
۱۶ × ۴ × ۸٫۹۶ = ۵۷۳٫۴۴ گرم در متر
بنابراین وزن تئوری مس هادیهای یک متر کابل ۴×۱۶ حدود:
۵۷۳ گرم
است.
وزن مس ۱۰۰ متر کابل ۴×۱۶
۵۷۳٫۴۴ × ۱۰۰ = ۵۷,۳۴۴ گرم
یعنی حدود:
۵۷٫۳۴ کیلوگرم مس
محاسبه وزن مس کابل ۴×۲۵
۲۵ × ۴ × ۸٫۹۶ = ۸۹۶ گرم در متر
بنابراین وزن تئوری مس در یک متر کابل ۴×۲۵ حدود:
۰٫۸۹۶ کیلوگرم
و در ۱۰۰ متر:
۸۹٫۶ کیلوگرم
خواهد بود.
محاسبه وزن مس کابل ۴×۵۰
۵۰ × ۴ × ۸٫۹۶ = ۱۷۹۲ گرم در متر
یعنی:
۱٫۷۹۲ کیلوگرم مس در هر متر
و در ۱۰۰ متر حدود:
۱۷۹٫۲ کیلوگرم مس
جدول وزن مس سیم و کابل تکرشته
| سطح مقطع | وزن تئوری مس در هر متر | وزن تئوری در ۱۰۰ متر | وزن تئوری در ۱ کیلومتر |
|---|---|---|---|
| ۱×۱٫۵ | ۱۳٫۴۴ گرم | ۱٫۳۴۴ kg | ۱۳٫۴۴ kg |
| ۱×۲٫۵ | ۲۲٫۴ گرم | ۲٫۲۴ kg | ۲۲٫۴ kg |
| ۱×۴ | ۳۵٫۸۴ گرم | ۳٫۵۸۴ kg | ۳۵٫۸۴ kg |
| ۱×۶ | ۵۳٫۷۶ گرم | ۵٫۳۷۶ kg | ۵۳٫۷۶ kg |
| ۱×۱۰ | ۸۹٫۶ گرم | ۸٫۹۶ kg | ۸۹٫۶ kg |
| ۱×۱۶ | ۱۴۳٫۳۶ گرم | ۱۴٫۳۴ kg | ۱۴۳٫۳۶ kg |
| ۱×۲۵ | ۲۲۴ گرم | ۲۲٫۴ kg | ۲۲۴ kg |
| ۱×۳۵ | ۳۱۳٫۶ گرم | ۳۱٫۳۶ kg | ۳۱۳٫۶ kg |
| ۱×۵۰ | ۴۴۸ گرم | ۴۴٫۸ kg | ۴۴۸ kg |
| ۱×۷۰ | ۶۲۷٫۲ گرم | ۶۲٫۷۲ kg | ۶۲۷٫۲ kg |
| ۱×۹۵ | ۸۵۱٫۲ گرم | ۸۵٫۱۲ kg | ۸۵۱٫۲ kg |
| ۱×۱۲۰ | ۱٫۰۷۵ kg | ۱۰۷٫۵۲ kg | ۱۰۷۵٫۲ kg |
| ۱×۱۵۰ | ۱٫۳۴۴ kg | ۱۳۴٫۴ kg | ۱۳۴۴ kg |
| ۱×۱۸۵ | ۱٫۶۵۸ kg | ۱۶۵٫۷۶ kg | ۱۶۵۷٫۶ kg |
| ۱×۲۴۰ | ۲٫۱۵۰ kg | ۲۱۵٫۰۴ kg | ۲۱۵۰٫۴ kg |
| ۱×۳۰۰ | ۲٫۶۸۸ kg | ۲۶۸٫۸ kg | ۲۶۸۸ kg |
| ۱×۴۰۰ | ۳٫۵۸۴ kg | ۳۵۸٫۴ kg | ۳۵۸۴ kg |
جدول وزن مس کابلهای چندرشتهای پرمصرف
| سایز کابل | وزن تئوری مس در هر متر | وزن مس در ۱۰۰ متر |
|---|---|---|
| ۲×۱٫۵ | ۲۶٫۸۸ گرم | ۲٫۶۸۸ kg |
| ۲×۲٫۵ | ۴۴٫۸ گرم | ۴٫۴۸ kg |
| ۲×۴ | ۷۱٫۶۸ گرم | ۷٫۱۶۸ kg |
| ۲×۶ | ۱۰۷٫۵۲ گرم | ۱۰٫۷۵۲ kg |
| ۳×۲٫۵ | ۶۷٫۲ گرم | ۶٫۷۲ kg |
| ۳×۴ | ۱۰۷٫۵۲ گرم | ۱۰٫۷۵۲ kg |
| ۳×۶ | ۱۶۱٫۲۸ گرم | ۱۶٫۱۲۸ kg |
| ۳×۱۰ | ۲۶۸٫۸ گرم | ۲۶٫۸۸ kg |
| ۴×۶ | ۲۱۵٫۰۴ گرم | ۲۱٫۵۰۴ kg |
| ۴×۱۰ | ۳۵۸٫۴ گرم | ۳۵٫۸۴ kg |
| ۴×۱۶ | ۵۷۳٫۴۴ گرم | ۵۷٫۳۴۴ kg |
| ۴×۲۵ | ۸۹۶ گرم | ۸۹٫۶ kg |
| ۴×۳۵ | ۱٫۲۵۴ kg | ۱۲۵٫۴۴ kg |
| ۴×۵۰ | ۱٫۷۹۲ kg | ۱۷۹٫۲ kg |
| ۴×۷۰ | ۲٫۵۰۹ kg | ۲۵۰٫۸۸ kg |
| ۴×۹۵ | ۳٫۴۰۵ kg | ۳۴۰٫۴۸ kg |
| ۵×۶ | ۲۶۸٫۸ گرم | ۲۶٫۸۸ kg |
| ۵×۱۰ | ۴۴۸ گرم | ۴۴٫۸ kg |
| ۵×۱۶ | ۷۱۶٫۸ گرم | ۷۱٫۶۸ kg |
| ۵×۲۵ | ۱٫۱۲ kg | ۱۱۲ kg |
فرمول سریع بازاری برای محاسبه وزن مس
در بازار سیم و کابل گاهی از تقریب زیر استفاده میشود:
وزن مس هر متر ≈ سطح مقطع × تعداد رشته × ۹
برای مثال کابل ۴×۱۶:
۱۶ × ۴ × ۹ = ۵۷۶ گرم
این روش برای تخمین سریع مناسب است، اما اگر دقت بیشتری بخواهیم، استفاده از ضریب حدود ۸٫۹۶ بهتر است.
تفاوت وزن تئوری و وزن واقعی مس کابل
اعدادی که از فرمول بالا به دست میآیند وزن هندسی تئوری بر اساس سطح مقطع اسمی هستند.
در کابل واقعی ممکن است عدد اندازهگیریشده دقیقاً برابر با این مقدار نباشد.
دلایل آن میتواند شامل موارد زیر باشد:
- ساختار هادی
- کلاس هادی
- تعداد مفتولها
- تاب رشتهها
- فشرده یا کمپکت بودن هادی
- تلرانس تولید
- مس قلعاندود در برخی کابلها
- وجود اسکرین مسی یا هادیهای جانبی
کلاس هادی چه تأثیری دارد؟
در استاندارد IEC 60228 هادیها در گروههای مختلف طبقهبندی میشوند.
کلاس ۱
هادی جامد یا Solid که معمولاً برای نصب ثابت استفاده میشود.
کلاس ۲
هادی رشتهای یا Stranded برای کابلهای نصب ثابت.
کلاس ۵
هادی مسی انعطافپذیر یا افشان.
کلاس ۶
هادی مسی با انعطافپذیری بیشتر از کلاس ۵٫
بنابراین فقط دانستن عبارت «کابل ۱۶ میلیمتر مربع» برای شناخت کامل ساختمان هادی کافی نیست.
آیا وزن مس معیار تشخیص کابل استاندارد است؟
به تنهایی خیر.
یکی از اشتباهات رایج این است که کابل را وزن کنیم و اگر مقدار مس آن با فرمول تئوری متفاوت بود فوراً نتیجه بگیریم کابل غیراستاندارد است.
استانداردهای هادی کابل علاوه بر ابعاد اسمی، مقاومت الکتریکی هادی را نیز کنترل میکنند.
برای بررسی دقیقتر بهتر است موارد زیر کنترل شوند:
- مقاومت هادی در ۲۰ درجه سانتیگراد
- کلاس هادی
- مشخصات استاندارد
- سطح مقطع اسمی
- دیتاشیت کارخانه
- وزن کل کابل
- ساختمان کابل
وزن مس با وزن کل کابل چه تفاوتی دارد؟
وزن کل کابل فقط وزن فلز هادی نیست.
کابل ممکن است شامل این اجزا باشد:
- هادی مسی
- عایق PVC یا XLPE
- فیلر
- نوارهای جداکننده
- روکش خارجی
- شیلد
- اسکرین مسی
- زره فولادی یا آلومینیومی
بنابراین وزن اعلامشده در کاتالوگ کارخانه معمولاً وزن کل کابل در هر کیلومتر است و نباید آن را با وزن مس اشتباه گرفت.
محاسبه درصد مس از وزن کل کابل
اگر وزن کل کابل و وزن تقریبی هادی مشخص باشد، میتوان نسبت تقریبی وزن مس به وزن کل را محاسبه کرد:
درصد وزنی مس = وزن مس ÷ وزن کل کابل × ۱۰۰
اما این درصد برای کابلهای مختلف بسیار متفاوت است.
برای مثال کابل زرهدار، کابل کنترل، کابل فشار متوسط و کابل افشان ساختمان ساختار یکسانی ندارند؛ بنابراین نمیتوان یک درصد ثابت را برای همه کابلها استفاده کرد.
محاسبه وزن مس کابل فشار متوسط
در کابلهای فشار متوسط مسئله کمی متفاوت است.
علاوه بر هادی اصلی، ممکن است اسکرین سیم مسی نیز در ساختمان کابل وجود داشته باشد.
بنابراین اگر هدف محاسبه کل مس موجود در کابل ۲۰ کیلوولت باشد، باید وزن موارد زیر جمع شود:
- هادی اصلی مسی، در صورت مسی بودن کابل
- اسکرین مسی
- سایر اجزای مسی در صورت وجود
به همین دلیل برای کابلهای MV بهتر است دیتاشیت کارخانه ملاک قرار گیرد.
محاسبه وزن مس یک قرقره کابل
اگر متراژ قرقره مشخص باشد:
وزن مس قرقره = وزن مس هر متر × متراژ قرقره
مثلاً برای کابل ۱×۲۴۰ مسی و قرقره ۵۰۰ متری:
وزن مس هر متر تقریباً:
۲٫۱۵۰۴ kg
بنابراین:
۲٫۱۵۰۴ × ۵۰۰ = ۱۰۷۵٫۲ kg
یعنی حدود:
۱٫۰۷۵ تن مس تئوری
فقط در هادی اصلی وجود دارد.
محاسبه وزن مس برای خرید کیلومتری کابل
در پروژههایی که چند کیلومتر کابل خریداری میشود، وزن فلز هادی میتواند در تحلیل قیمت اهمیت زیادی داشته باشد.
برای مثال ۵ کیلومتر کابل مسی ۱×۲۴۰ از نظر تئوری دارای:
۲٫۱۵۰۴ × ۵۰۰۰ = ۱۰,۷۵۲ kg
یعنی حدود:
۱۰٫۷۵ تن مس
در هادی اصلی است.
این محاسبه میتواند برای برآورد اولیه ارزش مواد اولیه و مقایسه پیشنهادهای تجاری مفید باشد.
آیا میتوان قیمت کابل را از روی وزن مس محاسبه کرد؟
فقط به صورت تقریبی.
قیمت کابل شامل موارد دیگری غیر از فلز مس نیز هست:
- مواد عایقی
- روکش
- زره
- فرآیند تولید
- آزمایش و کنترل کیفیت
- بستهبندی و قرقره
- هزینه تولید و حمل
بنابراین:
قیمت کابل ≠ فقط وزن مس × قیمت مس
اما وزن مس میتواند یکی از پارامترهای مهم برای تحلیل قیمت باشد.
ماشین حساب محاسبات سیم و کابل
برای محاسبات مربوط به سطح مقطع، جریان و انتخاب کابل میتوانید راهنمای زیر را نیز مطالعه کنید:
جدول محاسبات سیم و کابل و انتخاب سطح مقطع
خرید سیم و کابل مسی
اگر برای پروژه ساختمانی، صنعتی یا شبکه برق به کابل مسی نیاز دارید، بهتر است هنگام استعلام مشخصات کامل سفارش را ارسال کنید.
فرمت پیشنهادی:
نوع کابل + تعداد رشته × سطح مقطع + متراژ + برند + محل تحویل
مثال:
کابل مسی ۴×۵۰ XLPE – متراژ ۲۵۰۰ متر – تحویل تهران
یا:
کابل مسی ۱×۲۴۰ – متراژ ۶۰۰۰ متر – تحویل پروژه اصفهان
🟢
ارسال لیست کابل برای استعلام قیمت
فروش سیم و کابل مسی از الکتروروناک
برای استعلام و تأمین انواع سیم و کابل مسی، کابل قدرت و کابلهای پروژهای میتوانید با الکتروروناک در بازار برق لالهزار تماس بگیرید.
📍 تهران، لالهزار جنوبی، کوچه بوشهری، ساختمان خورشید، واحد ۱۵
☎️ ۰۲۱۳۶۰۵۶۶۸۵
سوالات متداول محاسبه وزن مس کابل
هر میلیمتر مربع مس در یک متر چند گرم است؟
با چگالی تقریبی ۸٫۹۶، یک هادی با سطح مقطع ۱ میلیمتر مربع و طول یک متر حدود ۸٫۹۶ گرم مس دارد.
وزن مس کابل ۴×۱۶ چقدر است؟
وزن تئوری هادیهای مسی حدود ۵۷۳ گرم در هر متر یا ۵۷٫۳ کیلوگرم در هر ۱۰۰ متر است.
وزن مس کابل ۴×۲۵ چقدر است؟
حدود ۸۹۶ گرم در هر متر و ۸۹٫۶ کیلوگرم در ۱۰۰ متر.
وزن مس کابل ۱×۲۴۰ چقدر است؟
تقریباً ۲٫۱۵ کیلوگرم در هر متر یا ۲٫۱۵ تن در هر کیلومتر.
فرمول سریع وزن مس چیست؟
برای تخمین بازاری میتوانید سطح مقطع × تعداد رشته × ۹ را استفاده کنید. برای محاسبه دقیقتر تئوری از ضریب حدود ۸٫۹۶ استفاده کنید.
آیا از روی وزن کابل میتوان تقلبی بودن آن را تشخیص داد؟
وزن میتواند یک نشانه اولیه باشد، اما به تنهایی کافی نیست. مقاومت الکتریکی هادی، ساختمان کابل، استاندارد و دیتاشیت سازنده نیز باید بررسی شوند.
وزن کاتالوگ همان وزن مس است؟
خیر. وزن کاتالوگ معمولاً وزن کل کابل شامل هادی، عایق، روکش، فیلر، زره و سایر اجزا است.
جمعبندی
برای محاسبه وزن مس سیم و کابل میتوان به صورت تقریبی از رابطه:
سطح مقطع × تعداد رشته × طول × ۸٫۹۶
استفاده کرد.
این فرمول ابزار بسیار خوبی برای برآورد وزن فلز هادی، مقایسه اقتصادی سفارشها و محاسبه وزن کابلهای پروژهای است؛ اما نتیجه آن وزن تئوری براساس سطح مقطع اسمی است و جایگزین دیتاشیت، آزمایش مقاومت هادی یا کنترل استاندارد محصول نیست.
اگر قصد خرید چندصد متر یا چند کیلومتر کابل مسی دارید، مشخصات و متراژ پروژه را برای الکتروروناک ارسال کنید تا قیمت و موجودی بررسی شود.
21083 بازدید
محمد یاری پور
ممنون از مقاله خوبتون خیلی کاربردی و خوب بود