چرا کابل آلومینیوم؟

کابل آلومینیوم یکی از مهم‌ترین گزینه‌ها برای انتقال و توزیع انرژی الکتریکی در شبکه‌های برق، پروژه‌های ساختمانی، تأسیسات صنعتی، باغ و ویلا، خطوط هوایی و مسیرهای زیرزمینی است. قیمت اقتصادی‌تر، وزن کمتر و امکان تولید در سطح مقطع‌های متنوع باعث شده است کابل‌های آلومینیومی در بسیاری از پروژه‌ها به‌عنوان جایگزین کابل مسی مورد توجه قرار گیرند.

اما آیا کابل آلومینیوم برای هر پروژه‌ای مناسب است؟ تفاوت آن با کابل مسی چیست؟ برای انتخاب سطح مقطع باید به چه عواملی توجه کرد؟ در این راهنما، ساختار، انواع، مزایا، محدودیت‌ها و نکات مهم انتخاب و نصب کابل آلومینیومی را بررسی می‌کنیم.

کابل آلومینیوم چیست؟

کابل آلومینیوم به کابلی گفته می‌شود که هادی انتقال‌دهنده جریان در آن از آلومینیوم یا آلیاژهای آلومینیوم ساخته شده باشد. ساختمان یک کابل عایق‌دار معمولاً از اجزای زیر تشکیل می‌شود:

• هادی آلومینیومی
• عایق الکتریکی
• پرکننده و نوارهای محافظ در کابل‌های چندرشته
• غلاف یا روکش نهایی
• شیلد، لایه نیمه‌هادی و زره در کابل‌های فشار متوسط یا مسلح

هادی‌های آلومینیومی مورد استفاده در کابل‌های قدرت معمولاً به‌صورت مفتولی یا رشته‌شده کلاس ۱ و کلاس ۲ تولید می‌شوند. استاندارد IEC 60228 سطح مقطع نامی، ساختمان هادی و حداکثر مقاومت الکتریکی هادی‌های مسی، آلومینیومی و آلیاژ آلومینیوم را مشخص می‌کند.

آلومینیوم از نظر هدایت الکتریکی ضعیف‌تر از مس است؛ بنابراین برای انتقال جریان یکسان معمولاً باید کابل آلومینیومی با سطح مقطع بزرگ‌تری انتخاب شود. این موضوع به معنای غیراستاندارد بودن کابل آلومینیوم نیست؛ بلکه انتخاب صحیح سطح مقطع، نوع عایق، طول مسیر و شرایط نصب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

مهم‌ترین ویژگی‌های کابل آلومینیومی

وزن کمتر

چگالی آلومینیوم تقریباً یک‌سوم چگالی مس است. به همین دلیل کابل آلومینیومی در سطح مقطع یکسان وزن کمتری دارد و حمل‌ونقل، کابل‌کشی و جابه‌جایی قرقره‌های آن در پروژه‌های بزرگ آسان‌تر است.

البته کابل آلومینیومی برای انتقال جریان مشابه کابل مسی به سطح مقطع بزرگ‌تری نیاز دارد؛ بنابراین مقایسه وزن باید براساس ظرفیت انتقال جریان انجام شود، نه فقط سطح مقطع مساوی.

قیمت اقتصادی‌تر

قیمت آلومینیوم معمولاً از مس پایین‌تر است. به همین علت استفاده از کابل آلومینیومی می‌تواند هزینه اجرای خطوط طولانی، شبکه‌های توزیع و پروژه‌های بزرگ را کاهش دهد.

قیمت نهایی کابل آلومینیوم به عوامل مختلفی مانند نرخ روز آلومینیوم، سطح مقطع، تعداد رشته، نوع عایق، ولتاژ نامی، زره، برند سازنده و متراژ سفارش بستگی دارد.

رسانایی الکتریکی مناسب

رسانایی آلومینیوم مورد استفاده در صنعت برق حدود ۶۱ درصد رسانایی مس آنیل‌شده است. در نتیجه، برای عبور جریان مشابه معمولاً باید سطح مقطع کابل آلومینیوم بزرگ‌تر از کابل مسی انتخاب شود.

انتخاب سایز فقط براساس آمپر مصرف‌کننده کافی نیست و باید افت ولتاژ، طول مسیر، دمای محیط، نوع نصب و جریان اتصال کوتاه نیز محاسبه شود.

انبساط حرارتی بیشتر

ضریب انبساط حرارتی آلومینیوم از مس بیشتر است. گرم و سرد شدن مکرر می‌تواند بر محل اتصال کابل به کلید، شینه، کابلشو یا ترمینال اثر بگذارد. به همین دلیل استفاده از اتصال استاندارد، کابلشوی مناسب و رعایت گشتاور بستن پیچ‌ها اهمیت زیادی دارد.

تشکیل لایه اکسیدی

سطح آلومینیوم در تماس با هوا به‌سرعت یک لایه اکسیدی تشکیل می‌دهد. این لایه از خوردگی بیشتر فلز جلوگیری می‌کند، اما از نظر الکتریکی مقاومت بالایی دارد. آماده‌سازی صحیح سطح هادی، استفاده از کابلشو و رابط مناسب و اجرای اتصال مطابق دستورالعمل سازنده برای جلوگیری از داغ‌شدن محل اتصال ضروری است.

تفاوت کابل آلومینیوم و کابل مسی

ویژگی	کابل آلومینیوم	کابل مسی
رسانایی الکتریکی	کمتر	بیشتر
سطح مقطع لازم برای جریان مشابه	بزرگ‌تر	کوچک‌تر
وزن	سبک‌تر	سنگین‌تر
قیمت اولیه	اقتصادی‌تر	گران‌تر
انعطاف‌پذیری	معمولاً کمتر	بیشتر
حساسیت محل اتصال	بیشتر	کمتر
ضریب انبساط حرارتی	بیشتر	کمتر
کاربرد رایج	توزیع برق، کابل زمینی و خطوط هوایی	تابلو برق، ساختمان، صنعت و تجهیزات
اتصال به تجهیزات مسی	نیازمند اتصال مناسب یا کابلشوی بیمتال	معمولاً مستقیم‌تر

نمی‌توان فقط براساس قیمت یا وزن اعلام کرد که کابل آلومینیوم از کابل مسی بهتر است. انتخاب نهایی باید با توجه به جریان، طول مسیر، فضای نصب، محدودیت وزن، شرایط محیطی و بودجه پروژه انجام شود.

انواع کابل آلومینیوم

کابل‌ها و هادی‌های آلومینیومی در گروه‌های مختلفی تولید می‌شوند. شناخت تفاوت این محصولات از انتخاب اشتباه جلوگیری می‌کند.

کابل آلومینیوم زمینی

کابل آلومینیوم زمینی برای نصب ثابت در کانال، سینی کابل، داکت، لوله یا مسیرهای زیرزمینی استفاده می‌شود. این کابل‌ها می‌توانند برای شبکه فشار ضعیف یا فشار متوسط طراحی شده باشند؛ بنابراین زمینی بودن کابل الزاماً به معنای فشار قوی بودن آن نیست.

کابل‌های زمینی فشار ضعیف معمولاً با هادی آلومینیومی، عایق XLPE یا PVC و روکش نهایی PVC تولید می‌شوند. یکی از کدهای شناخته‌شده این محصولات NA2XY است:

• N: کابل مطابق یک سیستم استاندارد نام‌گذاری
• A: هادی آلومینیومی
• 2X: عایق XLPE
• Y: روکش PVC

کابل‌های آلومینیوم زمینی به‌صورت تک‌رشته، دورشته، سه‌رشته، چهاررشته و سه‌ونیم‌رشته تولید می‌شوند. کابل‌های ۲×۱۶ و ۲×۲۵ برای برخی انشعابات تک‌فاز و کابل‌های ۳×۵۰+۲۵، ۳×۷۰+۳۵ و ۳×۹۵+۵۰ برای مصارف سه‌فاز از سایزهای شناخته‌شده بازار هستند.

برای مشاهده محصولات و مقایسه فروشندگان می‌توانید به صفحه قیمت و خرید کابل مفتول زمینی آلومینیوم مراجعه کنید.

کابل آلومینیوم تک‌فاز

در برق‌رسانی تک‌فاز معمولاً از کابل‌های دورشته شامل فاز و نول استفاده می‌شود. انتخاب سایز کابل تک‌فاز به توان مصرفی، جریان، طول مسیر و افت ولتاژ مجاز بستگی دارد.

برای مسیرهای طولانی مانند برق‌رسانی به باغ، ویلا، پمپ آب یا کارگاه، انتخاب کابل صرفاً براساس توان نامی دستگاه می‌تواند باعث افت ولتاژ و گرم‌شدن کابل شود. هرچه طول مسیر بیشتر باشد، ممکن است به سطح مقطع بزرگ‌تری نیاز باشد.

کابل آلومینیوم سه‌فاز

کابل‌های آلومینیومی سه‌فاز در تأسیسات صنعتی، کارگاه‌ها، کشاورزی، الکتروموتورها، پمپ‌ها و شبکه‌های توزیع استفاده می‌شوند. این کابل‌ها ممکن است سه‌رشته، چهاررشته یا سه‌ونیم‌رشته باشند.

در کابل سه‌ونیم‌رشته، سطح مقطع هادی نول معمولاً از هادی‌های فاز کمتر است. بااین‌حال، انتخاب این ساختار باید براساس نوع بار و میزان جریان هارمونیکی انجام شود؛ زیرا در بعضی تأسیسات وجود بارهای غیرخطی می‌تواند جریان قابل‌توجهی در هادی نول ایجاد کند.

کابل آلومینیوم فشار متوسط

کابل آلومینیوم فشار متوسط برای شبکه‌هایی با ولتاژ بالاتر از فشار ضعیف، مانند شبکه‌های ۶، ۱۰، ۲۰ یا ۳۰ کیلوولت، طراحی می‌شود. ساختمان این کابل‌ها پیچیده‌تر است و معمولاً اجزای زیر را شامل می‌شود:

1. هادی آلومینیومی
2. لایه نیمه‌هادی روی هادی
3. عایق XLPE
4. لایه نیمه‌هادی روی عایق
5. شیلد سیم یا نوار مسی
6. لایه‌های جداکننده و آب‌بندی
7. زره در صورت نیاز
8. روکش نهایی

سطح ولتاژ، ضخامت عایق، سطح مقطع شیلد، نوع زره و شرایط نصب باید دقیقاً مطابق مشخصات فنی پروژه انتخاب شود. کابل فشار متوسط را نباید فقط براساس سایز هادی خریداری کرد.

کابل آلومینیوم زره‌دار

کابل زره‌دار یا مسلح دارای یک لایه محافظ مکانیکی است که کابل را در برابر فشار، ضربه و بعضی تنش‌های مکانیکی محافظت می‌کند. زره می‌تواند از سیم یا نوار فلزی ساخته شود.

در کابل‌های تک‌رشته جریان متناوب، نوع زره باید با دقت انتخاب شود؛ زیرا استفاده از مواد مغناطیسی نامناسب می‌تواند باعث ایجاد تلفات و گرم‌شدن زره شود. نوع زره باید مطابق طراحی سازنده و مشخصات پروژه باشد.

زره به‌تنهایی جایگزین عایق، روکش ضدآب یا اجرای صحیح کابل در خاک نیست. برای دفن کابل همچنان باید عمق نصب، بستر ماسه‌ای، حفاظت مکانیکی، نوار هشدار و شرایط خاک بررسی شود.

کابل خودنگهدار آلومینیومی

کابل خودنگهدار مجموعه‌ای از هادی‌های آلومینیومی عایق‌شده است که برای شبکه‌های هوایی توزیع برق طراحی می‌شود. استفاده از هادی‌های عایق‌شده می‌تواند احتمال برخورد اتفاقی رشته‌ها و برخی اتصالات ناشی از تماس شاخه درختان را کاهش دهد.

کابل‌های خودنگهدار فشار ضعیف در آرایش‌های مختلف تک‌فاز و سه‌فاز تولید می‌شوند و ممکن است دارای رشته‌های فاز، نول، روشنایی معابر و مسنجر باشند. نوع کلمپ، اتصالات انشعاب، یراق‌آلات و روش کشش باید متناسب با ساختمان کابل انتخاب شود.

برای اجرای انشعاب این کابل‌ها می‌توان از تجهیزات استاندارد مانند کلمپ انشعاب کابل خودنگهدار استفاده کرد.

هادی‌های هوایی AAC، AAAC و ACSR

محصولات AAC، AAAC و ACSR در اصطلاح فنی بیشتر «هادی هوایی» محسوب می‌شوند، نه کابل عایق‌دار. این هادی‌ها فاقد روکش عایقی معمول کابل‌های زمینی هستند و در خطوط هوایی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

هادی AAC

AAC مخفف All Aluminum Conductor و به معنای هادی تمام‌آلومینیومی است. این هادی وزن کم و رسانایی مناسبی دارد، اما استحکام کششی آن از انواع تقویت‌شده کمتر است؛ بنابراین بیشتر در دهانه‌های کوتاه و مناطقی استفاده می‌شود که نیروی مکانیکی زیادی به هادی وارد نمی‌شود.

هادی AAAC

AAAC مخفف All Aluminum Alloy Conductor است. در این محصول از آلیاژ آلومینیوم استفاده می‌شود و در مقایسه با AAC استحکام مکانیکی و مقاومت خوردگی بهتری دارد. این ویژگی می‌تواند AAAC را برای بعضی مناطق ساحلی، مرطوب یا دارای شرایط محیطی خورنده مناسب کند.

هادی ACSR

ACSR مخفف Aluminum Conductor Steel Reinforced است. این هادی دارای رشته‌های آلومینیومی در اطراف یک مغزی فولادی است. مغزی فولادی استحکام کششی را افزایش می‌دهد و امکان استفاده از هادی در دهانه‌های بلندتر خطوط هوایی را فراهم می‌کند.

انتخاب میان AAC، AAAC و ACSR باید براساس طول دهانه، بار باد، یخ‌زدگی، شرایط خوردگی، افتادگی مجاز و محاسبات مکانیکی خط انجام شود.

چرا از کابل آلومینیوم استفاده می‌شود؟

کاهش هزینه اجرای پروژه

در پروژه‌هایی که حجم کابل‌کشی یا طول مسیر زیاد است، اختلاف قیمت هادی مسی و آلومینیومی می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر هزینه کل پروژه داشته باشد. کابل آلومینیومی در صورت انتخاب مهندسی‌شده می‌تواند هزینه اولیه شبکه را کاهش دهد.

وزن کمتر و حمل‌ونقل آسان‌تر

وزن پایین‌تر کابل آلومینیومی باعث کاهش وزن قرقره و سهولت نسبی حمل و کابل‌کشی می‌شود. این ویژگی در خطوط طولانی، پروژه‌های هوایی و محل‌هایی که محدودیت بار وجود دارد اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

مناسب برای شبکه‌های توزیع

آلومینیوم سال‌هاست در شبکه‌های هوایی، کابل‌های خودنگهدار و کابل‌های قدرت زمینی مورد استفاده قرار می‌گیرد. وجود استانداردهای مشخص برای هادی، کابل و اتصالات نشان می‌دهد که آلومینیوم در صورت طراحی و نصب صحیح یک هادی قابل‌اعتماد برای صنعت برق است.

کاهش جذابیت سرقت

ارزش بازیافتی آلومینیوم معمولاً کمتر از مس است. به همین دلیل استفاده از کابل آلومینیومی در بعضی پروژه‌ها می‌تواند انگیزه سرقت را در مقایسه با کابل مسی کاهش دهد؛ هرچند این موضوع جایگزین حفاظت فیزیکی شبکه نیست.

قابلیت بازیافت

آلومینیوم قابلیت بازیافت دارد و می‌توان بخش قابل‌توجهی از آن را دوباره وارد چرخه تولید کرد. بااین‌حال، ارزیابی زیست‌محیطی کابل باید کل چرخه تولید، مصرف، طول عمر و بازیافت محصول را در نظر بگیرد.

معایب و محدودیت‌های کابل آلومینیومی

کابل آلومینیوم در کنار مزایای اقتصادی، محدودیت‌هایی نیز دارد:

• رسانایی کمتر از مس و نیاز به سطح مقطع بزرگ‌تر
• قطر خارجی بیشتر برای ظرفیت جریان مشابه
• انعطاف‌پذیری کمتر در برخی ساختارها
• حساسیت بیشتر محل اتصال به اجرای نادرست
• انبساط و انقباض حرارتی بیشتر
• تشکیل لایه اکسیدی روی سطح هادی
• نیاز به کابلشو و رابط متناسب با هادی آلومینیومی
• نیاز به فضای بیشتر در بعضی تابلوها، گلندها و مسیرهای کابل‌کشی

به همین دلیل جایگزینی کابل مسی با کابل آلومینیومی نباید به‌صورت «سایز برابر با سایز برابر» انجام شود. سطح مقطع جدید باید براساس محاسبات الکتریکی و شرایط واقعی پروژه تعیین شود.

اتصال کابل آلومینیوم به تجهیزات مسی

بخش مهمی از خرابی‌های مرتبط با کابل آلومینیومی نه از خود کابل، بلکه از اتصال غیراصولی آن ناشی می‌شود. اتصال مستقیم آلومینیوم و مس در حضور رطوبت می‌تواند زمینه خوردگی گالوانیکی را ایجاد کند.

برای اتصال کابل آلومینیومی به شینه یا ترمینال مسی معمولاً باید از کابلشوی بیمتال، رابط مناسب یا تجهیزات مورد تأیید سازنده استفاده شود. هنگام اجرای اتصال به نکات زیر توجه کنید:

• سطح هادی باید طبق دستورالعمل سازنده آماده شود.
• کابلشو باید دقیقاً مناسب جنس و سطح مقطع هادی باشد.
• قالب و ابزار پرس باید با کابلشو مطابقت داشته باشد.
• در صورت الزام سازنده از خمیر ضد اکسیداسیون استفاده شود.
• پیچ اتصال با گشتاور تعیین‌شده بسته شود.
• محل اتصال در برابر رطوبت و آلودگی محافظت شود.
• اتصال در بازدیدهای دوره‌ای از نظر گرم‌شدن بررسی شود.

استفاده از کابلشوی مسی معمولی برای هادی آلومینیومی یا پرس‌کردن کابلشو با قالب نامناسب می‌تواند مقاومت اتصال را افزایش داده و باعث داغ‌شدن یا سوختگی شود.

PVC یا XLPE؛ کدام عایق مناسب‌تر است؟

انتخاب عایق به سطح ولتاژ، دمای کاری و شرایط محیطی بستگی دارد.

ویژگی	عایق PVC	عایق XLPE
دمای کاری متداول	پایین‌تر	بالاتر
مقاومت حرارتی	مناسب	بیشتر
تحمل جریان در شرایط مشابه	معمولاً کمتر	معمولاً بیشتر
کاربرد	کابل‌های عمومی فشار ضعیف	فشار ضعیف، متوسط و کاربردهای صنعتی
قیمت	اقتصادی‌تر	معمولاً بالاتر

این جدول یک مقایسه عمومی است. مشخصات دقیق دمای کاری و جریان مجاز باید از کاتالوگ همان سازنده و همان کابل استخراج شود.

مهم‌ترین نکات انتخاب کابل آلومینیومی

پیش از خرید کابل آلومینیوم، اطلاعات زیر باید مشخص شود:

1. تک‌فاز یا سه‌فاز بودن شبکه
2. ولتاژ نامی
3. توان و جریان مصرف‌کننده
4. طول مسیر کابل
5. افت ولتاژ مجاز
6. نحوه نصب در هوا، خاک، کانال یا سینی
7. دمای محیط و خاک
8. مقاومت حرارتی خاک
9. تعداد کابل‌های مجاور
10. جریان اتصال کوتاه و زمان عملکرد حفاظت
11. نوع عایق و روکش
12. احتمال واردشدن ضربه یا فشار مکانیکی
13. نوع ترمینال، کلید و کابلشوی موردنیاز
14. استاندارد و اصالت برند سازنده

آیا کابل آلومینیوم برای باغ و ویلا مناسب است؟

کابل آلومینیومی می‌تواند برای برق‌رسانی به باغ، ویلا، پمپ آب و ساختمان‌های خارج از محدوده شهری گزینه‌ای اقتصادی باشد؛ اما سایز آن باید با توجه به طول مسیر و افت ولتاژ انتخاب شود.

در مسیرهای طولانی، استفاده از سایز کوچک ممکن است باعث افت ولتاژ، کاهش توان موتور، افزایش جریان، گرم‌شدن کابل و اختلال در عملکرد تجهیزات شود. بهتر است پیش از خرید، توان مصرفی، آمپر، طول مسیر و نحوه نصب برای کارشناس ارسال شود.

آیا کابل آلومینیوم را می‌توان مستقیماً در خاک دفن کرد؟

امکان دفن مستقیم به طراحی و مشخصات همان کابل بستگی دارد. هر کابل دارای روکش مشکی یا عنوان «زمینی» الزاماً برای تمام شرایط دفن مستقیم مناسب نیست.

نوع روکش، وجود یا نبود زره، احتمال ضربه، شرایط خاک، رطوبت، مواد شیمیایی و دستورالعمل سازنده باید بررسی شود. در بعضی پروژه‌ها استفاده از لوله، کانال، دال محافظ، بستر ماسه‌ای و نوار هشدار ضروری است.

آیا کابل آلومینیومی خطرناک است؟

کابل آلومینیومی استاندارد در صورت انتخاب درست، نصب اصولی و استفاده از اتصالات مناسب خطرناک نیست. مشکلات معمولاً زمانی ایجاد می‌شوند که:

• سطح مقطع کمتر از مقدار لازم انتخاب شود.
• اتصال آلومینیوم و مس به‌صورت مستقیم و غیراصولی انجام شود.
• کابلشوی نامناسب استفاده شود.
• پیچ ترمینال شل باشد.
• کابل در شرایطی خارج از مشخصات سازنده نصب شود.
• تجهیزات حفاظتی متناسب با کابل انتخاب نشده باشند.

بنابراین ایمنی کابل آلومینیومی بیش از هر چیز به طراحی، کیفیت محصول و اجرای اتصال بستگی دارد.

جمع‌بندی

کابل آلومینیوم به دلیل قیمت اقتصادی، وزن کمتر و کاربرد گسترده در شبکه‌های توزیع برق، کابل‌کشی زمینی، خطوط هوایی و کابل‌های خودنگهدار، یکی از مهم‌ترین جایگزین‌های کابل مسی محسوب می‌شود. بااین‌حال، رسانایی کمتر، سطح مقطع بزرگ‌تر و حساسیت بیشتر اتصالات از نکاتی هستند که باید در طراحی و اجرا در نظر گرفته شوند.

انتخاب کابل آلومینیومی نباید فقط براساس قیمت هر متر انجام شود. جریان مصرفی، طول مسیر، افت ولتاژ، شرایط نصب، نوع عایق، جریان اتصال کوتاه و تجهیزات اتصال همگی بر انتخاب نهایی اثر می‌گذارند.

برای مشاهده آگهی‌های فروش، بررسی برندها، مقایسه سایزها و دریافت قیمت روز، وارد صفحه کابل مفتول زمینی آلومینیوم در تکه کابل شوید و پس از مقایسه مشخصات فنی و شرایط فروش، مستقیماً با تأمین‌کننده موردنظر تماس بگیرید.

آیا می‌دانید کابل آلومینیوم چه کاربردها و خواصی دارد؟ با ویژگی‌های کابل‌های آلومینیومی آشنایی دارید؟ کابل‌ها از جمله مهم‌ترین و اصلی‌ترین اجزا در سیستم انتقال جریان به حساب می‌آیند که وجود هرگونه ایراد و نقص در ساختار آن‌ها می‌تواند سبب ایجاد اختلال در کل سیستم شود؛ لذا در ادامه این راهنما با یکی از برترین انواع کابل برق آشنا خواهیم شد. با ما همراه باشید.

معرفی کابل آلومینیوم و بررسی خصوصیات آن

کابل آلومینیوم چیست؟

کابل‌ها متشکل از 3 جزء اصلی رسانا (هادی) غلاف و پوشش عایق الکتریکی هستند. زمانی که هادی تعبیه شده در ساختار کابل از جنس آلومینیوم باشد، به آن کابل اصطلاحاً آلومینیومی گفته می‌شود. از دیدگاه مقایسه، فلز آلومینیوم نسبت به فلز مس از میزان هدایت الکتریکی پایین‌تری برخوردار است، اما می‌توان با انتخاب سطح مقطع مناسب علاوه بر تأمین رسانایی الکتریکی مورد نیاز، در شبکه‌های توزیع و انتقال برق نیز از این کابل‌ها بهره برد.

ویژگی‌های کابل آلومینیوم

فلز آلومینیوم نقره‌ای رنگ بوده و دارای رسانایی الکتریکی 60 است؛ به همین دلیل می‌توان از آن در شبکه‌های توزیع و انتقال برق استفاده کرد. همان‌طور که گفته شد، میزان رسانایی الکتریکی این فلز در مقایسه با مس پایین‌تر است، اما این دلیل بر غیراستاندارد بودن تجهیز مذکور برای مصرف نیست و می‌توان با رعایت نکات فنی هم‌چون استفاده از جداول مرتبط از این کابل‌ها بهره‌گیری کرد.

از دیگر ویژگی‌های کابل آلومینیومی ضریب انبساط حرارتی بالای آن بوده که بر تغییر طول کابل در اثر افزایش یا کاهش دما موثر خواهد بود؛ به بیان دیگر، کابل‌های آلومینیومی در اثر افزایش دما منبسط شده و ابعاد آن‌ها نیز بزرگ‌تر خواهد شد و در در اثر کاهش دما منقبض شده و شاهد کاهش طول خواهیم بود.

از دیگر ویژگی‌های کابل‌های آلومینیومی می‌توان به وزن سبک آن اشاره داشت. چگالی فلز آلومینیومی در مقایسه با سایر رساناها کم‌تر بوده و این ویژگی تأثیر مستقیم بر وزن کابل خواهد داشت. وزن کابل‌های آلومینیومی در مقایسه با سایر محصولات مشابه مجهز به رساناهای فلزی پایین‌تر بوده و به همین خاطر حمل و نقل و نصب آن‌ها بسیار ساده است. قابل ذکر بوده که از این کابل در شبکه توزیع و انتقال و دکل برق و همچنین در سیستم برق هواپیماها نیز استفاده می‌شود.

انواع کابل برق آلومینیوم

کابل‌های برق آلومینیومی در انواع مختلفی در بازار موجود بوده که از جمله پرکاربردترین و مهم‌ترینِ آن‌ها می‌توان به کابل‌های زیرزمینی، کابل‌های هوایی، کابل‌های خودنگهدار و فشار قوی اشاره داشت. در ادامه با هر یک از کابل‌های مذکور بیش‌تر آشنا خواهیم شد:

کابل آلومینیوم زمینی

کابل‌های زمینی آلومینیومی به منظور عبور دادن ولتاژهای بالا در زیر زمین مورد استفاده قرار می‌گیرند. کابل‌های مذکور در تعداد رشته‌های مختلف از ۲ الی ۴ رشته تولید شده و هر تعداد رشته موجود در ساختار این کابل‌ها به معنای تعداد رشته‌های هادی موجود در آن خواهد بود.

کابل آلومینیوم هوایی

کابل‌های هوایی آلومینیومی در شبکه انتقال برق و دکل‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. کابل‌های مذکور به سه دسته دیگر نیز تقسیم‌بندی شده که در ادامه با آن‌ها آشنا خواهیم شد:

• کابل AAC: از جمله اقتصادی‌ترین مدل‌‌های کابل آلومینیوم هوایی بوده که دارای وزن سبکی است. عموماً از این کابل با درصد خلوص 99.7 آلومینیوم در مناطق شهری که فضای بین کابل‌ها در آن بسیار کم باشد بهره‌گیری می‌شود. عمده مصارف این نوع از کابل‌ها در راه‌آهن و خطوط مترو است.
• کابل AAAC: کابل مذکور در مقایسه با مدل قبلی مقاومت مکانیکی بهتری داشته و وزن و انعطاف‌پذیری آن نیز مطلوب‌تر است. همچنین، مقاومت شیمیایی این کابل‌ها ایده‌آل بوده و انتخاب بسیار خوبی برای شبکه انتقال برق و دکل‌ها به حساب می‌آیند.
• کابل ACSR: در ساختار کابل‌های مذکور به منظور افزایش میزان استحکام از فولاد بهره‌گیری شده است. هادی تجهیز مذکور از میزان مقاومت کششی بالایی برخوردار بوده و وزن آن نیز کم است؛ به همین دلیل یکی از بهترین نوع کابل‌ها برای استفاده در کابل‌کشی در مسافت‌های طولانی و ولتاژ بالا به حساب می‌آید.

کابل خودنگهدار آلومینیومی

بهره‌گیری از کابل‌های هوایی به همراه هادی لخت در محیط‌هایی که مانع زیاد بوده و یا این که ایمنی خطوط انتقال برق بسیار حائز اهمیت باشد، کمی مشکل‌ساز خواهد بود. در چنین شرایطی می‌توان از کابل‌های خودنگهدار آلومینیومی استفاده کرد. کابل‌های مذکور برای جریان برق بالا و متوسط کاربرد داشته و مجهز به یک روکش از جنس پلی اتیلن هستند. ناگفته نماند که می‌توان کابل‌های خودنگهدار را در مدل‌های مختلف 4 رشته، 5 رشته و 6 رشته خریداری کرد.

کابل فشار قوی آلومینیومی

این نوع از کابل‌های آلومینیومی برای عبور ولتاژهای بالا مورد استفاده قرار می‌گیرند و دارای ساختاری مستحکم و قوی هستند.

کابل زره دار آلومینیومی

زره نوعی پوشش بوده که در صورت تعبیه روی کابل می‌تواند از آن در برابر عوامل زیست محیطی مراقبت کند. کابل‌های زره‌دار آلومینیومی که تحت عنوان کابل‌های مسلح نیز شناخته می‌شوند با استفاده از یک لایه بسیار مقاوم روکش شده‌اند و مقاومت مکانیکی آن‌ها بسیار بالا است؛ به همین دلیل در برابر ضربات و اعمال نیرو محافظت بالایی دارند.

چرا از انواع کابل آلومینیوم استفاده کنیم؟

اکنون که با چیستی و انواع مختلف کابل‌های آلومینیومی آشنا شدیم، به نظر شما چه چیزی باعث می‌شود که این مدل از کابل‌ها طرفداران زیادی داشته باشند؟ کابل‌های آلومینیومی به واسطه ویژگی‌هایی که دارند، استفاده از آن‌ها مزیت‌هایی را به همراه دارد که در ادامه با آن‌ها آشنا خواهیم شد:

• کابل‌های آلومینیومی در مقایسه با مس قیمت مقرون به صرفه‌تر و مناسب‌تری دارند.
• وزن آلومینیوم در مقایسه با سایر رساناها در حجم یکسان سبک‌تر و بهتر است.
• فرآیند نصب کابل‌های آلومینیومی بسیار ساده است.
• کابل‌های آلومینیومی قابل بازیافت بوده و سلامت محیط زیست را به خطر نمی‌اندازند.

مهم‌ترین نکات خرید کابل‌های آلومینیومی

• به توان یا آمپر مورد نیاز دقت داشته باشید و متناسب با آن اقدام به خرید کابل‌های آلومینیومی کنید.
• توجه به مسافت و میزان افت ولتاژ در مسیر حائز اهمیت است.
• به جریان اتصال کوتاه دقت داشته باشید.
• متناسب با نیاز از کابل‌های آلومینیومی با روکش PVC یا XLPE استفاده نمائيد.
• توجه به میانگین دما و مکان نصب کابل نیز حائز اهمیت است.
• به مقاومت حرارتی خاک، عمق دفن کابل (کابل‌های زیزمینی) و همچنین فاصله کابل‌ها از یک دیگر نیز دقت کنید.

سخن پایانی

در این راهنما ضمن آشنایی با خصوصیات کابل آلومینیوم به معرفی انواع پرکاربرد این کابل‌ها نیز پرداختیم. کابل‌های آلومینیومی نمونه‌ای از کابل‌های مقرون به صرفه و کاربردی به حساب می‌آیند که می‌توان از آن‌ها در خطوط توزیع و انتقال برق بهره‌گیری کرد. این کابل‌ها در مقایسه با کابل‌های مسی برتری‌هایی داشته و به همین خاطر استقبال بیش‌تری از آن‌ها می‌شود. شما چه اطلاعات دیگری پیرامون کابل‌های آلومینیومی دارید؟ لطفاً نظرات و پیشنهادات خود را پیرامون تجهیزات مذکور با ما و کاربران گرامی وب سایت تکه کابل در میان بگذارید.

490 بازدید

لینک اشتراک گذاری

نویسنده این مقاله

محمد یاری پور

مطلب قبلی

برقگیر توس (برقگیر طوس)؛ معرفی محصولات، مشخصات فنی و راهنمای خرید از الکتروروناک

مطلب بعدی

لیست قیمت پارت الکتریک شهریور ۱۴۰۵؛ معرفی محصولات و راهنمای خرید