بخاری و هیتر چیست و چه تفاوتی دارند؟ با انواع بخاری گازی، برقی، صنعتی، هیتر فندار، تابشی و کنوکتور، مزایا، کاربردها و نکات مهم خرید آشنا شوید.
بخاری و هیتر چیست؟ راهنمای جامع انتخاب بهترین سیستم گرمایشی
با شروع فصل سرما، تأمین گرمایش مناسب برای منازل، محیطهای صنعتی، گلخانهها، مرغداریها، انبارها، سالنهای تولید و ساختمانهای اداری اهمیت ویژهای پیدا میکند. انتخاب یک سیستم گرمایشی مناسب علاوه بر ایجاد آسایش، میتواند مصرف انرژی را کاهش داده و راندمان کاری را افزایش دهد.
دو مورد از پرکاربردترین تجهیزات گرمایشی، بخاری و هیتر هستند. اگرچه بسیاری از افراد این دو واژه را به جای یکدیگر استفاده میکنند، اما هر کدام ویژگیها، ساختار و کاربردهای خاص خود را دارند.
در این مقاله با انواع بخاری و هیتر، نحوه عملکرد، مزایا، معایب، کاربردها و نکات مهم هنگام خرید آشنا میشویم.
بخاری چیست؟
بخاری وسیلهای است که انرژی حاصل از برق، گاز، گازوئیل، نفت یا سایر سوختها را به انرژی گرمایی تبدیل کرده و برای گرم کردن محیط مورد استفاده قرار میدهد.
امروزه بخاریها در مدلهای مختلف خانگی، صنعتی، کارگاهی و کشاورزی تولید میشوند و هر کدام برای شرایط خاصی طراحی شدهاند.
در محیطهایی مانند:
- گلخانهها
- مرغداریها
- دامداریها
- کارخانهها
- انبارها
- کارگاهها
- سالنهای ورزشی
- ساختمانهای مسکونی
انتخاب بخاری مناسب تأثیر مستقیمی بر کیفیت گرمایش و مصرف انرژی دارد.
هیتر چیست؟
هیتر (Heater) نوعی سیستم گرمایشی است که معمولاً با استفاده از انرژی الکتریکی یا سوخت، گرما تولید کرده و آن را به کمک المنت، فن یا تابش به محیط منتقل میکند.
در بسیاری از صنایع، هیترها به دلیل سرعت بالای گرم کردن محیط، کنترل بهتر دما و راندمان مناسب، جایگزین بخاریهای سنتی شدهاند.
هیترها علاوه بر کاربردهای خانگی، در صنایع مختلف نیز نقش مهمی دارند.
تفاوت بخاری و هیتر چیست؟
اگرچه هر دو وسیله برای گرم کردن محیط استفاده میشوند، اما تفاوتهایی دارند.
| بخاری | هیتر |
|---|---|
| گرمایش معمولی | گرمایش سریعتر |
| مناسب منازل | مناسب صنعت و محیطهای بزرگ |
| تنوع سوخت بیشتر | اغلب برقی یا صنعتی |
| انتقال گرما با تابش یا همرفت | معمولاً با فن یا المنت |
| مصرف انرژی وابسته به نوع سوخت | کنترل دقیقتر دما |
انواع بخاری
۱. بخاری گازی
پرکاربردترین سیستم گرمایشی در منازل ایران است.
مزایا
- هزینه سوخت پایین
- گرمایش مناسب
- تنوع مدل
- نصب آسان
۲. بخاری برقی
در این مدل، المنتهای الکتریکی گرما تولید میکنند.
مزایا
- بدون دودکش
- نصب سریع
- مناسب فضاهای کوچک
- ایمنی بالا در مدلهای استاندارد
۳. بخاری صنعتی
برای گرم کردن سالنهای بزرگ طراحی شده است.
کاربردها:
- کارخانهها
- انبارها
- سالنهای تولید
- سولهها
- مراکز ورزشی
۴. بخاری دوگانهسوز
این مدل قابلیت کار با دو نوع سوخت را دارد و بیشتر در مناطق صنعتی یا مکانهایی که احتمال قطع گاز وجود دارد استفاده میشود.
انواع هیتر
۱. هیتر تابشی (Infrared Heater)
در این نوع، گرما به وسیله امواج مادون قرمز منتقل میشود.
به جای گرم کردن هوا، مستقیماً افراد و اجسام را گرم میکند.
مزایا
- مصرف انرژی مناسب
- گرمایش سریع
- مناسب فضاهای باز
- بدون ایجاد جریان هوا
کاربردها:
- رستورانهای فضای باز
- سولهها
- سالنهای صنعتی
- گاراژها
- کارگاهها
۲. هیتر کانوکشن (Convection Heater)
این هیتر با گرم کردن هوای اطراف، جریان طبیعی همرفت ایجاد میکند.
هوای گرم به سمت بالا حرکت کرده و هوای سرد جایگزین آن میشود.
مزایا:
- عملکرد بیصدا
- گرمایش یکنواخت
- مناسب اتاقها و دفاتر
۳. هیتر فندار
در این مدل، یک فن داخلی هوای گرم را با سرعت بیشتری در محیط پخش میکند.
مزایا:
- گرم شدن سریع محیط
- ابعاد کوچک
- مناسب اتاقها و دفاتر
معایب:
- ایجاد صدای فن
- جابهجایی گردوغبار
۴. هیتر روغنی
در این نوع، المنت ابتدا روغن داخل دستگاه را گرم کرده و سپس گرما به محیط منتقل میشود.
مزایا:
- بدون صدا
- گرمایش یکنواخت
- حفظ گرما برای مدت طولانی
- مناسب اتاق خواب و محیطهای اداری
کاربردهای بخاری و هیتر
این تجهیزات در طیف وسیعی از محیطها مورد استفاده قرار میگیرند، از جمله:
- منازل مسکونی
- ویلاها
- دفاتر اداری
- فروشگاهها
- گلخانهها
- مرغداریها
- دامداریها
- سالنهای تولید
- کارخانهها
- انبارها
- کارگاههای صنعتی
- مراکز ورزشی
- نمایشگاهها
- مساجد
- مدارس
- بیمارستانها
هیتر ذخیرهای (Storage Heater)
هیترهای ذخیرهای یکی از سیستمهای گرمایشی کممصرف هستند که با استفاده از انرژی الکتریکی در ساعات کمباری شبکه، گرما را در هستههای سرامیکی یا آجرهای نسوز ذخیره کرده و در طول روز بهتدریج آزاد میکنند.
این نوع هیتر بیشتر در کشورهایی که تعرفه برق شبانه ارزانتر است کاربرد دارد، اما در برخی پروژههای خاص صنعتی و تجاری نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
مزایا
- کاهش مصرف انرژی
- گرمایش یکنواخت
- نگهداری آسان
- طول عمر بالا
- مناسب برای استفاده مداوم
هیتر گردشی (Circulation Heater)
هیترهای گردشی بیشتر در صنایع مورد استفاده قرار میگیرند و برای گرم کردن انواع مایعات، روغنها، گازها و سیالات فرآیندی طراحی شدهاند.
در این تجهیزات، المنتهای گرمایشی در داخل محفظهای قرار گرفتهاند و سیال با عبور از روی آنها گرم میشود.
کاربردها
- صنایع نفت و گاز
- پتروشیمی
- صنایع غذایی
- صنایع دارویی
- دیگهای بخار
- سیستمهای انتقال حرارت
هیتر الکترودی (Electrode Heater)
در هیترهای الکترودی برخلاف المنتهای معمولی، خود سیال بهعنوان مقاومت الکتریکی عمل میکند و با عبور جریان برق، گرما تولید میشود.
این نوع هیتر بیشتر در کاربردهای صنعتی خاص استفاده میشود و به دلیل توان حرارتی بالا، نیازمند طراحی و نصب مطابق استانداردهای ایمنی است.
مزایای استفاده از بخاری و هیتر
استفاده از سیستم گرمایشی مناسب مزایای زیادی دارد که مهمترین آنها عبارتاند از:
- تأمین گرمایش یکنواخت
- افزایش بهرهوری محیط کار
- کاهش مصرف انرژی (در مدلهای راندمان بالا)
- کنترل بهتر دمای محیط
- نصب آسان در بسیاری از مدلها
- تنوع بالا برای کاربردهای مختلف
- امکان استفاده در محیطهای صنعتی و خانگی
- افزایش آسایش کاربران در فصل سرما
هنگام خرید بخاری و هیتر به چه نکاتی توجه کنیم؟
انتخاب سیستم گرمایشی مناسب باید بر اساس شرایط محیط انجام شود. مهمترین نکات عبارتاند از:
۱. متراژ محیط
هرچه فضای مورد نظر بزرگتر باشد، توان گرمایشی بیشتری نیاز خواهد بود.
۲. نوع کاربری
آیا بخاری برای منزل استفاده میشود یا محیط صنعتی؟
این موضوع در انتخاب نوع دستگاه بسیار مهم است.
۳. نوع سوخت
مدلهای مختلف با انرژیهای متفاوت کار میکنند:
- برق
- گاز طبیعی
- گاز مایع (LPG)
- گازوئیل
- نفت
۴. توان گرمایشی
توان دستگاه باید متناسب با حجم فضا انتخاب شود تا علاوه بر تأمین گرمای کافی، از مصرف بیرویه انرژی نیز جلوگیری شود.
۵. ایمنی
وجود امکاناتی مانند:
- ترموستات
- سنسور قطع خودکار
- محافظ دمای بیش از حد
- سیستم قطع در هنگام واژگونی (در مدلهای قابل حمل)
باعث افزایش ایمنی دستگاه خواهد شد.
۶. مصرف انرژی
دستگاههایی که راندمان بالاتری دارند، در بلندمدت هزینههای بهرهبرداری کمتری خواهند داشت.
نکات ایمنی هنگام استفاده از بخاری و هیتر
برای جلوگیری از بروز حوادث، رعایت موارد زیر ضروری است:
- دستگاه را روی سطح صاف قرار دهید.
- از پوشاندن خروجی هوای گرم خودداری کنید.
- فاصله مناسب با مواد قابل اشتعال را حفظ کنید.
- سیم برق و دوشاخه را بهطور مرتب بررسی کنید.
- از اتصال چند وسیله پرمصرف به یک پریز خودداری کنید.
- در مدلهای گازی، دودکش را بهطور منظم کنترل کنید.
- از دستگاههای دارای استاندارد و گارانتی معتبر استفاده کنید.
تفاوت هیتر تابشی و هیتر فندار
| هیتر تابشی | هیتر فندار |
|---|---|
| گرمایش مستقیم اجسام | گرمایش هوا |
| بدون صدا | دارای صدای فن |
| مناسب فضاهای باز | مناسب محیطهای بسته |
| مصرف انرژی بهینه در گرمایش موضعی | گرم کردن سریع کل محیط |
| عدم ایجاد جریان هوا | ایجاد گردش هوا |
بخاری یا هیتر؛ کدام بهتر است؟
پاسخ این سؤال به نوع استفاده بستگی دارد.
اگر به گرمایش یک اتاق یا منزل نیاز دارید، بخاری گازی یا برقی میتواند انتخاب مناسبی باشد.
اما اگر قصد گرم کردن یک کارخانه، گلخانه، سوله یا فضای صنعتی را دارید، هیترهای صنعتی معمولاً راندمان بالاتر و کنترل دقیقتری ارائه میدهند.
جمعبندی
بخاری و هیتر از مهمترین تجهیزات گرمایشی هستند که در محیطهای مسکونی، تجاری، کشاورزی و صنعتی مورد استفاده قرار میگیرند. انتخاب مدل مناسب به عواملی مانند متراژ محیط، نوع سوخت، توان گرمایشی، شرایط نصب و میزان مصرف انرژی بستگی دارد.
اگر پیش از خرید، نیاز پروژه و ویژگیهای هر نوع سیستم گرمایشی را بهدرستی بررسی کنید، میتوانید دستگاهی انتخاب کنید که علاوه بر تأمین گرمای مطلوب، هزینههای انرژی و نگهداری را نیز کاهش دهد.
سوالات متداول
تفاوت بخاری و هیتر چیست؟
بخاری معمولاً برای گرمایش عمومی فضا استفاده میشود، در حالی که هیترها علاوه بر کاربردهای خانگی، در صنایع نیز برای گرمایش سریع و کنترلشده به کار میروند.
بهترین هیتر برای گلخانه کدام است؟
انتخاب هیتر مناسب به متراژ گلخانه، نوع سوخت در دسترس و شرایط اقلیمی بستگی دارد. در بسیاری از گلخانهها از هیترهای گازی یا دوگانهسوز صنعتی با ترموستات استفاده میشود.
هیتر فندار بهتر است یا تابشی؟
اگر گرمایش سریع کل محیط مدنظر باشد، هیتر فندار گزینه مناسبی است. اما برای گرمایش موضعی، کاهش صدا و استفاده در فضاهای نیمهباز، هیتر تابشی عملکرد بهتری دارد.
هنگام خرید بخاری به چه نکاتی توجه کنیم؟
به توان گرمایشی، نوع سوخت، راندمان انرژی، امکانات ایمنی، کیفیت ساخت، استانداردهای محصول و تناسب دستگاه با فضای موردنظر توجه کنید.
از جمله وسایل گرمایشی در بین افراد بخاری و هیتر است. امروز در این مطلب از تکه کابل قصد داریم درباره آنها صحبت کنیم. با ما همراه باشید.
بخاری چیست؟
با فرا رسیدن فصل سرما نگرانی افراد در برخی شغلها بیشتر میشود. از جمله این مشاغل میتوان به گلخانهها، مرغداری، همه کارخانهها و مراکز نگهداری حیوانات و پرندگان اشاره کرد. این مکانها که بیشتر مساحت زیادی دارند، به وسایل گرمایشی قدرتمندی نیاز دارند که بتوانند با گرمایش تمام قسمتها کنار بیایند. بخاری وسیلهای است که در فصول سرد سال با ایجاد گرمای یکنواخت و ملایم برای این مکانها مناسب است.
استفاده از بخاری گلخانهای در سالنهای پرورش گیاهان یکی از ضروری ترین موارد به شمار میرود که همواره بدون توجه به شرایط آب و هوایی میتواند گرمای ملایم مورد نیاز این مکان را تأمین کند.
انتخاب بخاری مناسب برای استفاده در کارخانجات بسیار مهم است زیرا کیفیت بخاری و میزان حرارت تولید شده توسط آن نیز میتواند بر کیفیت محصولات تأثیرگذار باشد. بخاریها با طرحها و اندازههای مختلف و با توجه به نیاز افراد تولید و عرضه میشود که عبارت است از: بخاری گازی، بخاری گازی، بخاری دوگانه سوز، بخاری صنعتی، بخاری برقی و … .
بخاری را میتوان وسیله ای برای تولید گرما و انرژی حرارتی در نظر گرفت. اصولاً بخاری برقی انرژی الکتریکی را به انرژی گرمایی تبدیل می کند. انواع مختلفی از بخاری وجود دارد، از جمله؛ بخاری برقی، بخاری گازی، بخاری یونیت و بخاری برقی صنعتی.
هیتر یا بخاری برقی چیست؟
هیتر یکی از انواع بخاریهای موجود در بازار است. بخاریهای برقی به طور کلی به سه دسته تقسیم میشوند که عبارت است از: بخاری برقی تابشی، بخاری برقی فندار و بخاری برقی کنوکتور. هیترها نه تنها در مشاغل بزرگ بلکه در منازل نیز مورد استفاده قرار میگیرند. در ساخت بخاری برقی تابشی از عناصر متعددی استفاده شده است که با اتصال و قطع آنها جریان هوای گرم را به محیط ساطع میکند.
بخاریهای برقی فندار از طریق فنهای موجود در بدنه گرما را به محیط وارد میکنند. میزان حرارت تولید شده توسط این نوع بخاری برقی بیشتر از نوع تابشی است. سیستم گرم کن برف کنوکتور در دو حالت فندار و تابشی قابل تولید است. مزیت استفاده از نوع تابشی عدم وجود صداهای مزاحم است، در حالی که انواع فندار به دلیل بازده حرارتی خوب ممکن است آزاردهنده باشند. این بخاری ها در ابعاد بزرگ نیز طراحی شدهاند. اگر قصد خرید این محصول را دارید و به دنبال راهنمایی کامل درباره این موضوع هستید تا بتوانید خرید مطمئنی داشته باشید، میتوانید برای اطلاعات بیشتر به هنگام خرید به راهنمای خرید بخاری و هیتر مراجعه کنید.
انواع بخاری و هیتر
۱. تابشی مادون قرمز
گرمایش تابشی مادون قرمز الکتریکی از عناصر گرمایشی استفاده میکند که به دمای بالا میرسند. این عنصر بهطور معمول در یک پاکت شیشهای حباب مانند با یک بازتابنده بستهبندی میشود تا انرژی خروجی را از بدنه بخاری هدایت کند.
این عنصر، مادون قرمز ساطع میکند که در هوا یا فضا حرکت میکند تا به سطح جذب کننده برخورد کند، جایی که تا حدی به گرما تبدیل شده و تا حدی منعکس میشود. این گرما به جای گرم کردن هوا، بهطور مستقیم افراد و اشیاء داخل اتاق را گرم میکند.
این نوع بخاری بهطور ویژه در مناطقی که هوای گرم نشده جریان دارد بسیار مفید است. آنها همچنین برای زیرزمینها و گاراژهایی که گرمایش نقطهای مورد نظر است ایدهآل هستند. به طور کلی، آنها یک انتخاب عالی برای گرمایش محیط هستند.
بخاریهای تابشی بی صدا هستند و به دلیل شدت خروجی متمرکز و عدم محافظت در برابر گرمای بیش از حد، بیشترین خطر آتش گرفتن اثاثیه مجاور را دارند.
۲. بخاری برقی کانوکشن
در این نوع عنصر گرمایش، بخاری هوای محیط اطراف را با هدایت حرارتی، گرم میکند. هوای گرم نسبت به هوای سرد چگالی کمتری دارد، بنابراین به دلیل شناور بودن بالا میآید و باعث جایگزین شدن با هوای سرد میشود. این یک جریان همرفتی از هوای گرم ایجاد میکند که از بالای بخاری بالا میرود و فضای اطراف را گرم میکند و سپس چرخه را تکرار میکند.
این بخاریها گاهی با روغن یا سیال حرارتی پر میشوند. آنها برای گرم کردن یک فضای بسته ایدهآل هستند. در مقایسه با بخاری های برقی تابشی، بی صدا کار میکنند و در صورت تماس تصادفی با دستگاهها، خطر اشتعال کمتری دارند.
۳. بخاریهای فن دار
این نوع که به آن هیتر همرفتی اجباری نیز گفته میشود، نوعی بخاری همرفتی است که دارای فن برقی برای افزایش سرعت جریان هوا است. آنها با صدای فن قابل توجهی کار میکنند. در صورت تماس ناخواسته با مبلمان، خطر احتراق احتمالی در آنها وجود دارد. مزیت آنها این است که نسبت به بخاریهایی که از همرفت طبیعی استفاده میکنند فشردهتر هستند و همچنین برای سیستمهای گرمایشی قابل حمل و اتاقهای کوچک مقرون به صرفه هستند.
۴. بخاری انبار
سیستم گرمایش انبار از برق ارزانتری بهره میبرد که در دورههای تقاضای کم مانند شبانه فروخته میشود. بخاری ذخیره سازی گرما را در آجرهای سفالی ذخیره میکند، سپس در طول روز آن را در صورت نیاز آزاد میکند.
بخاریهای انبار جدیدتر با قیمتهای مختلف موجود میباشند که این به دلیل ویژگیهای طراحی مدرن است که در طول تولید اضافه میشود.
در کنار طراحیهای جدید، استفاده از ترموستات یا سنسور باعث افزایش راندمان بخاریهای ذخیرهسازی شده است. یک ترموستات یا سنسور میتواند دمای اتاق را بخواند و خروجی بخاری را متناسب با آن تغییر دهد.
۵. بخاری گرمایش مایع
ان نوع دارای یک عنصر گرمایش با مقاومت الکتریکی است که در یک لوله محصور شده و بهطور مستقیم در آب (یا مایعات دیگر) قرار میگیرد تا در نهایت گرم شود. این بخاریهای قابل حمل ممکن است ترموستات کنترلی نداشته باشند زیرا فقط برای مدت زمان کوتاهی تحت کنترل اپراتور استفاده میشوند.
برای تأمین آب گرم خانگی یا آب گرم صنعتی میتوان از المنتهای گرمایش دائمی نصب شده در مخزن آب گرم عایقبندیشده استفاده کرد که توسط ترموستات برای تنظیم دما کنترل میشود.
واحدهای خانگی ممکن است فقط چند کیلووات رتبهبندی داشته باشند. آبگرمکنهای صنعتی ممکن است به ۲۰۰۰ کیلووات برسد. در مکانهایی که نرخ برق از حد مجاز فراتر میرود، ممکن است آب گرم ذخیره شود تا در صورت نیاز از آن استفاده شود.
۶. بخاریهای گردشی
بخاری های گردشی یا «مبدلهای حرارتی مستقیم الکتریکی» از عناصر گرمایشی استفاده میکنند که بهطورمستقیم در یک محیط «سمت پوسته» قرار میگیرند تا اثر گرمایشی ایجاد کنند. تمام گرمای تولید شده توسط بخاری گردشی الکتریکی به محیط منتقل میشود، بنابراین یک بخاری برقی صددرصد کارایی دارد. مبدلهای حرارتی الکتریکی مستقیم یا “هیترهای گردشی” برای گرم کردن مایعات و گازها در فرآیندهای صنعتی استفاده میشوند.
۷. بخاری الکترود
در هیتر الکترود، مقاومت سیم پیچی وجود ندارد و خود مایع به عنوان یک مقاومت عمل میکند. این خطرات بالقوه دارد، بنابراین مقررات حاکم بر بخاری های الکترود سختگیرانه است.
سخن پایانی
ما در این مقاله از تکه کابل سعی کردیم به صورت تمام و کمال به توضیح بخاری و هیتر بپردازیم؛ شما با این مواردی که گفتیم میتوانید اطلاعات دقیق خود را درباره انواع مختلف بخاری و هیتر افزایش دهید. همانطور که اشاره کردیم بخاری و هیتر هم در منازل و هم در محیطهای صنعتی به کار گرفته میشوند..
آیا تا به امروز از کدام نوع بخاری و هیتر استفاده کردهاید؟ مواردی که گفتیم برایتان مفید بود؟ شما میتوانید نظرات و تجربیات خود را در قسمت دیدگاهها با ما و مخاطبانمان در میان بگذارید و این مقاله را به دوستان علاقهمند به این حوزه نیز ارسال کنید. برای اطلاعات بیشتر و مشاهده آگهیهای مربوط به بخاری و هیتر، کلیک کنید.
2380 بازدید
الهه زینالی
